«Εδώ είναι η κόλαση. Οι Ρώσοι δεν θέλουν να φύγουν από την Μόσχα»…


Για τα 75 χρόνια από την έναρξη της Μάχης της Μόσχας, την πρώτη ήττα των ναζί στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο

%ce%bc%ce%b1%cf%87%ce%b77

Επιμέλεια – μετάφραση: Γρηγόρης Τραγγανίδας

Στις 30 Σεπτέμβρη του 1941, η 2η ίλη τεθωρακισμένων του στρατηγού Γκουντέριαν περνά σε επίθεση στην περιοχή Σόστκι. Ηταν η αρχή μιας από τις σημαντικότερες μάχες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου: Της Μάχης της Μόσχας.

Στις 6 Σεπτέμβρη του 1941, ο Χίτλερ υπογράφει την διαταγή Νο35, για την προετοιμασία ισχυρού χτυπήματος στην Μόσχα, με την υπερφίαλη, ως είθισται στην ναζιστική ρητορική, ονομασία…«Επιχείρηση Τυφώνας». Από τον προηγούμενο Ιούλη, η φασιστική αεροπορία βομβάρδιζε ήδη την σοβιετική πρωτεύουσα, με τον λαό της να συμμετέχει με αυταπάρνηση στην αντιαεροπορική άμυνα, καθώς και στο καμουφλάρισμα σημαντικών κτιρίων και υποδομών. Ωστόσο, η πραγματική απειλή θα ερχόταν τον Σεπτέμβρη, μετά το σπάσιμο του σοβιετικού αμυντικού μετώπου στο Μπριάνσκ από τον γερμανικό στρατό.

Ο «Τυφώνας» προέβλεπε τα εξής: Οι μονάδες του «Κέντρου», υπό την διοίκηση του στρατάρχη φον Μποκ, υποβοηθούμενες από την 2η ίλη τεθωρακισμένων και άλλους σχηματισμούς, θα έπρεπε, «σε σύντομο χρόνο», να διαλύσει την άμυνα του Κόκκινου Στρατού στις περιοχέςΝτουχοβσίνι, Ροσλαβλιά και Σόστκι. Στην συνέχεια, να περικυκλώσει και να εξοντώσει τις μονάδες του Κόκκινου Στρατού του Δυτικού μετώπου και των μετώπων του Μπριάνσκ και τουΡεζέρβνοβο, στις περιοχές Βιάζμι και Μπριάνσκ. Αν πήγαιναν όλα βάσει σχεδίου, τότε η Μόσχα θα περικυκλωνόταν από Βορρά μέχρι Νότο.

 

%ce%bc%ce%b1%cf%87%ce%b74

Στην επίθεση εναντίον της Μόσχας οι ναζί «έριξαν» πάνω από 1 εκατομμύριο στρατιώτες και αξιωματικούς, πάνω από από 14.000 όπλα διαφόρων τύπων και όλμους, 1.600 τανκ και 950αεροπλάνα.

Οι αμυνόμενοι διέθεταν 15 στρατιές από τρία μέτωπα: του Δυτικού, υπό την διοίκηση του συνταγματάρχη, Ιβάν Κόνιεφ, του Ρεζέρνοβο, υπό την διοίκηση του στρατάρχη Σεμιόν Μπουντιόνικαι του Μπριάνσκ, υπό τον συνταγματάρχη, Αντρέι Γεριόμενκο. Συνολικά, αυτές οι δυνάμεις «μεταφράζονταν» σε 1,2 εκ. άντρες, 9.600 χιλιάδες όπλα διαφόρων τύπων και όλμους, 1.400 τανκκαι 700 αεροπλάνα.

Η αρχή ήταν υποδειγματική για τους ναζί. Στις αρχές Οκτώβρη είχαν καταφέρει να καταλάβουν σχεδόν όλες τις σημαντικότερες πόλεις γύρω από την Μόσχα. Στις 2 Οκτώβρη βρίσκονταν ήδη στο Αριόλ, με τον Γκουντέριαν να παρατηρεί στα απομνημονεύματά του: «Η κατάληψη της πόλης ήταν τόσο αναπάντεχη για τον αντίπαλο, που όταν εισέβαλαν τα τεθωρακισμένα μας στο Αριόλ, στην πόλη κυκλοφορούσαν τα τραμ».

Στις 6 Οκτώβρη οι Γερμανοί καταλαμβάνουν το Μπριάνσκ και στις 8 Οκτώβρη, ο Κόκκινος Στρατός εγκλωβίζεται στην περιοχή Βιάζμι.

Ο εχθρός ήταν κυριολεκτικά προ των πυλών.

Ο Κόκκινος Στρατός βρισκόταν σε ιδιαίτερα δύσκολη θέση, κυρίως λόγω της έλλειψης εφεδρειών, αφού το συνολικό μέτωπο ήταν εξαιρετικά απλωμένο. Το μόνο που είχε να αντιπαραθέσει ήταν ο απίστευτος ηρωισμός και το πείσμα των μαχητών του. Και αυτό έκανε: 28 γερμανικές μεραρχίες καθυστέρησαν την προέλασή τους μετά από μια τιτάνια μάχη που έδωσαν οι Σοβιετικοί στρατιώτες, με αποτέλεσμα, αν και διασώθηκαν από τον κλοιό ελάχιστοι, να δώσουν πολύτιμο χρόνο ώστε η Μόσχα να προετοιμάσει ακόμη καλύτερα την άμυνά της. Κάτι που της χρειαζόταν πολύ, αφού τα γερμανικά στρατεύματα είχαν φτάσει μόλις στα 20 – 30 χιλιόμετρα από το κέντρο της…

Δεν θα προχωρούσαν όμως άλλο.

%ce%bc%ce%b1%cf%87%ce%b73

Σε μια καταχώρηση του ημερολογίου του με ημερομηνία 15 Οκτώβρη, ο αρχιστράτηγος, Γκύντερ φον Κλούγκε, διοικητής της 4ης στρατιάς, σημειώνει: «Από ψυχολογικής πλευράς, η κατάσταση στο Ανατολικό μέτωπο διαμορφώθηκε σε κρίσιμη. Από την μια, τα στρατεύματα παγώνουν, χωρίς χειμερινό εξοπλισμό και ζεστά καταλύματα και από την άλλη, το αδιάβατο της περιοχής, αλλά και η επιμονή με την οποία ο αντίπαλος αμύνεται και οχυρώνεται, καλύπτοντας τις επικοινωνίες του και τις περιοχές που στρατοπεδεύει, κάνοντας εξαιρετικά δύσκολη την προέλαση των, προς το παρόν ακόμη αδύναμων, εμποσθοφυλακών μας».

Ο φον Μποκ, στο δικό του ημερολόγιο, θα παραδεχόταν, ότι τα σχέδια της γερμανικής διοίκησης απέτυχαν:

«Ουσιαστικά, όλα αυτά (κάποιες επιμέρους επιτυχίες) μπορούμε να τα αξιολογήσουμε ως τίποτα. Η διάσπαση των συγκρούσεων των στρατιωτικών μονάδων και ο άθλιος καιρός οδήγησαν στο να καθηλωθούμε στις θέσεις μας. Και οι Ρώσοι κερδίζουν χρόνο για να ανασυγκροτήσουν τις διαλυμένες μεραρχίες τους και να ενισχύσουν την άμυνά τους, πολύ περισσότερο που στα περίχωρα της Μόσχας διαθέτουν πολλούς σιδηροδρόμους και αυτοκινητόδρομους. Αυτό είναι πολύ κακό!».

%ce%bc%ce%b1%cf%87%ce%b75

Η γερμανική διοίκηση δίνει εντολή να ανασταλεί η επίθεση και τα σοβιετικά στρατεύματα βρίσκουν την ευκαιρία να αναταχθούν και να εξασφαλίσουν εφεδρείες. Μεταφέρθηκαν στρατεύματα από το κέντρο της Ρωσίας. Χαράχτηκε νέο αμυντικό μέτωπο, εξοπλίστηκαν 30.000 θέσεις μάχης, ξετυλίχθηκαν 1.300 χιλιόμετρα συρματοπλέγματος και τοποθετήθηκαν πάνω από22.000 αντιαρματικά φράγματα, ενώ σκάφτηκαν 700 χιλιόμετρα αντιαρματικών τάφρων.

Μέσα στην πόλη, οι πάντες, από τους τραμβαγέρηδες, μέχρι τους καλλιτέχνες, ρίχνονται στην μάχη της άμυνας όπως μπορούν. Μεταξύ των πολλών συγκινητικών στιγμών που έχουν καταγραφεί είναι και η παρακάτω:

Η συμφωνική ορχήστρα του ραδιοφώνου, υπό την διεύθυνση του λαϊκού καλλιτέχνη της ΕΣΣΔ,Νικολάι Σεμιόνοβιτς Γκολοβάνοφ είχε παραμείνει στην πόλη. Αποφάσισε λοιπόν να δώσει συναυλία για τους μαχητές του Κόκκινου Στρατού που κατευθύνονταν στο μέτωπο γνωρίζοντας πως οι πιθανότητες να επιστρέψουν ήταν ελάχιστες. Η συναυλία δόθηκε στο «Σπίτι των Σοβιέτ» με την συμμετοχή και της χορωδίας, με το έργο «1812» του Τσαϊκόφσκι. Μάρτυρας του γεγονότος διηγείται: «Και έπρεπε να έβλεπες πώς οι μαχητές, ντυμένοι με τις στολές μάχης, όρθιοι χειροκροτούσαν τους μουσικούς. Πέντε φορές η ορχήστρα επανέλαβε την ουβερτούρα του φινάλε. Ακουγόταν πια σαν ύμνος, σαν κάλεσμα για την νίκη ενάντια στον εχθρό».

%ce%bc%ce%b1%cf%87%ce%b72

Με την ανάσα των ναζί «καυτή» στο πρόσωπο της πόλης, η μεγαλειώδης στρατιωτική παρέλασητου Κόκκινου Στρατού, στην Κόκκινη Πλατεία, στις 7 Νοέμβρη, στην επέτειο της Οχτωβριανής Επανάστασης, λαμβάνει ιδιαίτερα συμβολικό χαρακτήρα. Πολύ περισσότερο, που τα τμήματα τα οποία παρελαύνουν, μόλις περνούν από την Κόκκινη Πλατεία, κατευθύνονται απευθείας στο μέτωπο. «Σύντροφοι κόκκινοι φαντάροι και κόκκινοι ναύτες, διοικητές και πολιτικοί καθοδηγητές, παρτιζάνοι και παρτιζάνες! Σας ατενίζει όλος ο κόσμος σαν σε μια δύναμη ικανή να εκμηδενίσει τις ληστρικές στρατιές των Γερμανών κατακτητών. Σας ατενίζουν οι υποδουλωμένοι λαοί της Ευρώπης που έχουν υποταχθεί στους Γερμανούς κατακτητές σαν απελευθερωτές τους. Σας έλαχε μια μεγάλη απελευθερωτική αποστολή. Φανείτε άξιοι αυτής της αποστολής! Ο πόλεμος που διεξάγετε είναι πόλεμος απελευθερωτικός, πόλεμος δίκαιος» θα πει ο Στάλιν στην ομιλία του.

Είχε προηγηθεί η διαταγή – κάλεσμα του στρατάρχη Ζούκοφ στα μέσα Οκτώβρη: «Αυτή την στιγμή, όλοι, από τον απλό έφεδρο του Κόκκινου Στρατού, μέχρι τους ανώτατους επικεφαλής, πρέπει γενναία και ανυποχώρητα να παλέψουμε για την Πατρίδα, για την Μόσχα! Η εκδήλωση δειλίας και πανικού σε αυτές τις συνθήκες ισοδυναμεί με προδοσία. Σχετικά με αυτό διατάζω: 1. Οι δειλοί και οι πανικοβλημένοι, όσοι αφήνουν το πεδίο της μάχης, όσοι εγκαταλείπουν χωρίς διαταγή τις θέσεις τους και όσοι πετούν το όπλο και τον εξοπλισμό τους, να εκτελούνται επιτόπου. 2. Η ευθύνη για την εκτέλεση αυτής της υποχρέωσης να ανατεθεί στην στρατιωτική δικαιοσύνη… Ούτε βήμα πίσω! Εμπρός για την Πατρίδα!».

%ce%bc%ce%b1%cf%87%ce%b71

Στις 15 Οκτώβρη του 1941, η Κρατική Επιτροπή Αμυνας ανακοινώνει την απόφασή της για τηνεκκένωση της πρωτεύουσας. Σε συνδυασμό με ένα τηλεγράφημα της σοβιετικής υπηρεσίας πληροφόρησης για σπάσιμο της άμυνας στην δυτική γραμμή, την επομένη, χιλιάδες Μοσχοβίτες όρμησαν κυριολεκτικά στους σιδηροδρομικούς σταθμούς, έκλεισαν γραφεία και εργοστάσια και, για πρώτη φορά στην ιστορία του, έκλεισε και το μετρό. Μόνο οι αυστηρές προειδοποιήσεις για σκληρές ποινές σε όσους σπέρνουν πανικό, κατάφεραν να ηρεμήσουν την κατάσταση.

Οι σκληρές μάχες αναζωπυρώθηκαν στις περιοχές της Τούλα, Μοζάϊσκα, Βολοκολάμσκ, Κλίνακαι Νάρο-Φόμινσκ. Παρά τις απώλειες που καταγράφουν σε στρατιώτες και υλικό, οι Γερμανοί κερδίζουν ακόμη λίγα χιλιόμετρα προς την πόλη.

Στις 17 Νοέμβρη η σοβιετική διοίκηση εκδίδει το διάταγμα №0428, για την «καταστροφή και κάψιμο μέχρι θεμελίων» όλων των  αστικών περιοχών στα μετόπισθεν των γερμανικών στρατευμάτων και σε έκταση 40 – 60 χιλιομέτρων δεξιά και αριστερά των δρόμων. Αυτό κινητοποίησε κάθε διαθέσιμη στρατιωτική μονάδα και στις αρχές του Δεκέμβρη του 1941 ξεκινά η σοβιετική αντεπίθεση. Γράφει ο Γκουντέριαν: «Η επίθεση στην Μόσχα κατέρρευσε. Ολες οι θυσίες και οι προσπάθειες των γενναίων στρατευμάτων μας ήταν μάταιες. Υποστήκαμε σοβαρή ήττα, η οποία, λόγω της επιμονής της ανώτατης διοίκησης, οδήγησε μέσα στις επόμενες εβδομάδες σε μοιραίες συνέπειες».

Στις 5 και 6 Δεκέμβρη, σε όλο το μέτωπο της Μόσχας ξεδιπλώνεται ισχυρή αντεπίθεση, αναπάντεχη για τους Γερμανούς. Πολύ γρήγορα, τα γερμανικά στρατεύματα απωθούνται κατά120 – 150 χιλιόμετρα από την πόλη. Απελευθερώνονται το Τβερ και η Καλούγκα.

Αλλά η σημασία της Μάχης της Μόσχας εντοπίζεται στο εξής: Ηταν η πρώτη στρατιωτική ήττα των ναζί.

Τον Δεκέμβρη του 1941, ο Γερμανός στρατιώτης Φόλγκέιμερ, γράφει στην σύζυγό του:

«Εδώ είναι η κόλαση. Οι Ρώσοι δεν θέλουν να φύγουν από την Μόσχα. ‘Αρχισαν την επίθεση. Κάθε ώρα μας φέρνει τρομαχτικά νέα. Σε ικετεύω, σταμάτα να μου γράφεις για το μετάξι στις δερμάτινες μπότες που σου υποσχέθηκα να σου φέρω από την Μόσχα. Κατάλαβέ το: Πεθαίνω, χάνομαι, αυτό νιώθω»…

%ce%bc%ce%b1%cf%87%ce%b76

__________________________________________________________________________

Από:http://www.toperiodiko.gr/%CE%B7-%CE%BC%CE%AC%CF%87%CE%B7-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%BC%CF%8C%CF%83%CF%87%CE%B1%CF%82-%CE%B5%CE%B4%CF%8E-%CE%B5%CE%AF%CE%BD%CE%B1%CE%B9-%CE%B7-%CE%BA%CF%8C%CE%BB%CE%B1%CF%83%CE%B7-%CE%BF/#.V-69mFSLQ2o

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s