Αχ, αυτή η Ιστορία…


«Είναι ώρα να προχωρήσουμε σε αλλαγές και στα προγράμματα σπουδών της Ιστορίας».(Ν. Φίλης)

Με αφορμή την ανωτέρω δήλωση του εκτελούντα χρέη υπουργού παιδείας, που συμπληρώνεται από την πρόθεση διδασκαλίας στα σχολεία των γεγονότων του εμφυλίου (πολιτικού) πολέμου, δημοσιεύουμε το παρακάτω άρθρο που δημοσιεύθηκε στην ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ, φ. 60, Απρίλιος 2007.

Χάρτα-του-Ρήγα[…] […] Η κατά παραγγελία συγγραφή βιβλίων είναι ένα σταθερό χαρακτηριστικό. Γιατί αυτό που επιδιώκεται είναι η εμφύτευση, στους νέους ανθρώπους, γνώσεων, προκειμένου μετά να χρησιμοποιηθούν αυτοί σαν εργαλεία διατήρησης ενός μόνιμα απλωμένου ψεύδους. Κι αυτό εμφανίζεται πλέον ως μία αδιαμφισβήτητη αλήθεια.

Ποιος, αλήθεια, θυμάται πως εγκαθιδρύθηκε πάνω στην ανθρωπότητα η εξουσία;

Κι όμως, μέσα στα βιβλία των ειδικών δεν χρειάζεται να ψάξει κανείς πολύ για να ανακαλύψει με ποιους τρόπους επιβλήθηκε η συγκροτημένη εξουσία πάνω στους ανθρώπους και τα κοινωνικά σύνολα.

Σαφέστατα αναφέρουν πως το κράτος καθιερώθηκε με την πολύμορφη χρήση της βίας. «Το κράτος είναι προϊόν της βίας και διατηρείται δια τη βίας».[1]

Παρόμοιες αναφορές υπάρχουν διάσπαρτες σε εκατοντάδες χιλιάδες βιβλία και κείμενα. Όμως το κατασκευασμένο περίβλημα αυτής της ουσίας επιμένει να εμφανίζει το κράτος σαν αποτέλεσμα της θέλησης των ανθρώπων και των κοινωνικών συνόλων. Σ’ αυτή την κατεύθυνση συνηγορεί και η σκόπιμη ή αφελώς εκφρασμένη εμμονή που αντικαθιστά την γενεσιουργό αιτία (κρατική κυριαρχία) με ένα από τα κατασκευάσματά της («κοινωνική διαστρωμάτωση και συμπεριφορά»). Διατυπώσεις και θέσεις που θεωρούν υπαίτια των δεινών την κοινωνία (γενικά και συνολικά) και έχουν σαφή αντικοινωνικό λόγο και στάση, ρίχνουν νερό στο μύλο του κρατισμού και αναθέτουν στους κρατιστές το ρόλο του ουδέτερου διαμεσολαβητή, που έρχεται να διορθώσει τα «κακώς κείμενα» της κοινωνίας, που, στην πραγματικότητα, είναι φορέας των προβλημάτων που υπάρχουν.

Μέσα από τη συνεχή πλύση εγκεφάλου, που πραγματοποιούν με την εκπαίδευση, προσπαθούν να επιβάλουν το ψέμα που μπορεί να δικαιολογήσει και σε πολλές περιπτώσεις να κάνει πιστευτή την «αναγκαιότητα» και «σημαντικότητα» της ύπαρξης τους.

Όπου δεν επικρατεί η βία των μέσων παραπληρόφορησης, η επιβολή μέσω του κύρους και της ειδικότητας, τότε μπαίνει σε εφαρμογή η ωμή καταστολή.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα στη μετεπαναστατική περίοδο στον ελλαδικό χώρο είναι η περίπτωση της Συνοπτικής Ιστορίας της Ελληνικής Επαναστάσεως του αναρχικού Δημ. Παπαρρηγόπουλου, γιου του γνωστού ιστορικού. Η γνωστοποίηση της επικείμενης έκδοσής της προκάλεσε φοβερές αντιδράσεις στους ιστορικούς κύκλους και δεν έφτασε ποτέ στο τυπογραφείο. Το βιβλίο, (εκτός από την περίπτωση ενός θαύματος), έχει καταστραφεί. Τη θέση του έχει πάρει η πολύτομη Ιστορία του πατρός Παπαρρηγόπουλου, ένα μνημείο σκοπιμότητας. Άλλο ένα περιστατικό ωμής καταστολής, είναι μια επετειακή ομιλία του ριζοσπάστη-αντιοθωνικού βουλευτή Πάτρας Ανδρέα Ρηγόπουλου, με τίτλο Εις την Ανάστασιν του Ελληνικού Κόσμου (1845), η οποία δεν θα εκφωνηθεί λόγω της απαγόρευσης που επέβαλε ο διοικητής Αχαΐας Γ. Οικονομίδης.[2]

Σ’ αυτές τις συνεχείς παλινδρομήσεις των ειδικών της εξουσίας μπορούμε να πούμε ότι οφείλεται και η δυνατότητα ανάδειξης της κοινωνικής πραγματικότητας. Όσο τα γραφόμενα, οι κατατεθειμένες εμπειρίες βρίσκονται πιο κοντά στα γεγονότα, που αναφέρονται, τόσο περισσότερο μπορεί κανείς να αντλήσει αδιαστρέβλωτα συμβάντα, τα οποία, όμως, αργότερα θα σκεπαστούν με μια σειρά από ψέματα.

Οι εξουσιαστές όμως δεν θα διστάσουν για λόγους σκοπιμότητας και συμφερόντων να επανέλθουν στα πραγματικά περιστατικά δίνοντάς τους όμως και πάλι την χροιά και τα νοήματα που θέλουν να αφομοιώσουν, αυτοί προς τους οποίους απευθύνονται. Στην προκειμένη περίπτωση του βιβλίου της ιστορίας για την ΣΤ του δημοτικού το να ταχθεί κανείς υπέρ ή κατά θα σήμαινε πως συμπορεύεται με τις λογικές των κρατούντων και υπερασπίζεται τις σκοπιμότητες του κράτους και της κυριαρχίας γενικότερα. Άλλωστε, μπορούν οι εθνικιστές να ωρύονται στα παράθυρα των τηλεοπτικών καναλιών, το παπαδαριό να σκίζει με υστερικές κραυγές τα ράσα του, οι κοκορόμυαλοι χρυσαυγίτες να καίνε το βιβλίο ιστορίας της ΣΤ΄ δημοτικού. στο Σύνταγμα, και ο αριστερός εθνικοπατριωτισμός των Στάθηδων να συναντιέται με τον ομόλογό του, των Καρατζαφέρηδων, όμως η πραγματικότητα παραμένει καταγεγραμμένη και αληθινή όσο ποτέ, όσο κι αν βρίσκεται διάσπαρτη μέσα στον κυκεώνα του κρατικού ψέματος.

Γιατί, όλοι αυτοί που όψιμα ανακαλύπτουν «κάποιες πολιτικές σκοπιμότητες» υπηρετούν από τη μεριά τους διάφορες πτυχές του κυριαρχικού πλέγματος, που προσπαθεί να συντονίσει τις κινήσεις του εν όψει της περιόδου όπου οι κοινωνικές συγκρούσεις, οι σφαγές και τα μεγαλεπήβολα σχέδια της κυριαρχίας θα πρέπει να ενισχυθούν και με το ανάλογο ιστορικό υπόστρωμα.

Πρόκειται για την απάλυνση και το πέρασμα σε δεύτερη μοίρα εγκληματικών πρακτικών της κυριαρχίας ανά τους αιώνες.

Αν θα πρέπει να υποβαθμιστούν οι σφαγές από τους τούρκους των ελληνόφωνων πληθυσμών της περιοχής, μετά την εισβολή και συντριβή του στρατού του ελλαδικού κράτους στη Μικρασία, το ίδιο θα πρέπει να υποβαθμιστεί η εγκατάλειψη εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων στους μανιασμένους τσέτες του Κεμάλ, τη στιγμή που τα πανικόβλητα στρατεύματα εγκατέλειπαν την περιοχή και αυτούς που υποτίθεται πως πήγαν να ελευθερώσουν (να προσαρτήσουν στο ελλαδικό κράτος). Ούτε βέβαια θα γραφτεί ποτέ πως μπορεί μεν να μην έγινε η «πoλυπόθητη» προσάρτηση, αλλά ακολούθησε ένα τρομακτικός ξεριζωμός ελληνόφωνων και τουρκόφωνων και από τις δύο περιοχές μέσω της «ανταλλαγής πληθυσμών».

Είναι φανερό πως οι τωρινές επιταγές των συμφερόντων της κυριαρχίας θέλουν να περάσουν στις δυσδιάκριτες υποσημειώσεις οι σφαγές, που ακολούθησαν την παράδοση της Τριπολιτσάς, όπως και οι δολοφονικές επιδρομές και λεηλασίες των αρματολών της Ρούμελης στην Πελοπόννησο, πριν το ξέσπασμα της κοινωνικής επανάστασης του 1821.

Η διατήρηση της κυριαρχίας τους εξαρτιέται σε μεγάλο βαθμό από εθνωφελείς, οι οποίοι μπορούν να μετατραπούν σε ανωφελείς, μύθους και ούτω καθ’ εξής, ανάλογα με τα συμφέροντα τους.

Η ξετσιπωσιά των κυρίαρχων και των πληρωμένων κονδυλοφόρων τους δεν έχει τελειωμό. Παρ’ όλα αυτά θα σταχυολογήσουμε μερικά από τα επίμαχα σημεία:

sxoleioΤο κρυφό σχολειό αποτελεί ένα μύθο που κατασκευάστηκε και επιβλήθηκε μέσα από τα αναγνώσματα του δημοτικού διαμορφώνοντας για μια εκτεταμένη χρονική περίοδο τις απόψεις και την ιδεολογία εκατομμυρίων ανθρώπων. Φτιάχτηκε έτσι η εικόνα του καταδιωγμένου δήθεν ραγιά, που —τάχα μου— διψούσε για μόρφωση, που του την στερούσαν οι κατακτητές. Αυτή τη «δίψα» για γνώση και το «πάθος για πατριδογνωσία» κάλυπτε δήθεν με κινδύνους της η εκκλησία. Η πραγματικότητα βέβαια είναι διαφορετική. Απαγόρευση δεν υπήρξε (πλην ελαχίστων εξαιρέσεων). Σε πολλές περιπτώσεις μάλιστα επέβαλαν την διατήρηση και συνέχεια της λειτουργίας των σχολείων. Χαρακτηριστική περίπτωση είναι αυτή του δραγουμάνου του τουρκικού στόλου Χαντζερή που έστειλε στους προεστούς της Σίφνου ένα έγγραφο (με ημερομηνία 13 Αυγούστου 1796) στο οποίο τους έγραφε: «ο εν τω ελληνικώ σχολείω μεγάλος οντάς, εν ώ κάθηται ο διδάσκαλος και παραδίδει μαθήματα έπεσε προ μικρού» και η κοινότητα δεν αποκατέστησε τη ζημιά. Γι αυτό ο Χαντζερής διατάζει, «σφοδρώς και αποφασιστικώς» τους κοινοτικούς άρχοντες να διαθέσουν τους ετήσιους τόκους από το κληροδότημα, που είχε αφήσει γι’ αυτό το λόγο ο μητροπολίτης Κυζίκου Αγάπιος, για την επισκευή του σχολείου. Τους απειλεί μάλιστα πως αν δεν συμμορφωθούν και δεν προσφέρουν και προσωπική εργασία για να αποκατασταθεί η ζημιά μέχρι την 1η Οκτωβρίου, τότε «αφορήτους προσωπικάς παιδείας και ζημίας θέλετε ίδει διενεργουμένας καθ’ υμών».[3] Για ποιο κρυφό σχολειό, μιλάνε, λοιπόν;

Θα μπορούσαμε να συνεχίσουμε με πολλά θέματα όπως, είναι οι εκ των υστέρων κατασκευασμένες προφητείες του Κοσμά του Αιτωλού, αλλά θα μας έπαιρνε ένα πολύ μεγαλύτερο χώρο απ’ αυτό που μπορεί να καλύψει μια εφημερίδα. Αρκεί να αναφέρουμε πως υπάρχει μια εκτεταμένη καταγραφή σχετικά με την Οθωμανική κατοχή του Ελλαδικού χώρου στην έκδοση της Αναρχικής Αρχειοθήκης ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΑΔΙΚΟ ΧΩΡΟ, (1996), που γράφτηκε από την Ομάδα Ενάντια στη Λήθη.

Σχετικά λοιπόν, με το δήθεν εθνικοθρησκευτικό χαρακτήρα της επανάστασης ο ίδιος ο Παλαιών Πατρών Γερμανός αναφέρει: «οι δε αρχηγοί δεν εισηκούοντο» και «μηδέ τάξις ήταν ακόμη καμμία εις τα πράγματα, μηδέ ενθουσιασμός εθνικός».[4]

Πρόκειται για τον ίδιο που όχι μόνο δεν σήκωσε λάβαρο στην Αγία Λαύρα, αφού πουθενά στα απομνημονεύματά του δεν αφήνει ούτε τον ελάχιστο υπαινιγμό για κάτι τέτοιο, αλλά μαζί με τους υπόλοιπους κοτσαμπάσηδες και δεσποτάδες, που έλεγχαν την εφορία της Φιλικής Εταιρίας στην Αχαΐα (Λόντος, Ζαΐμης κ.ά., όπως ομολογεί στα απομνημονεύματά του, «…εξετάσαντες δε και την εσωτερικήν κατάστασιν του έθνους», στη συνέλευση της Βοστίτσας (26.1.1821), «ενέκριναν άπαντες εκ συμφώνου τον καιρόν ουχί αρμόδιον».

Οι ίδιοι, λίγες μέρες πριν ξεσπάσει η επανάσταση στο Μωρηά, βρέθηκαν (στις 10.3.1821) στο μοναστήρι της Αγίας Λαύρας, όπου σύμφωνα με τα γραφόμενα του Π. Π. Γερμανού, «…συσκεφθέντες απεφάσισαν να μη δώσωσιν αιτίαν τινά, αλλ’ ως πεφοβισμένοι να παραμερήσωσιν εις ασφαλή μέρη» και μονάχα στην περίπτωση που οι Οθωμανοί κινηθούν πρώτοι, «τότε εξ ανάγκης να λάβωσι και αυτοί τα όπλα και να κινήσωσι και τους λοιπούς ομογενείς εις υπεράσπισιν εαυτών»[5] θα κάνουν την κατόπιν εξεγερτικής εορτής θριαμβευτική είσοδό τους στην Πάτρα στις 23.3.1821.

Ανάλογα αρνητική θα είναι και η στάση τού επίσης φιλικού Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη στη Νότια Πελοπόννησο, ο οποίος, μην έχοντας φυσικά τίποτα να κερδίσει από μια κοινωνική αναταραχή, «…συμβουλευθείς με τους συγγενείς και οικείους του, απεφάσισε να στείλει τους υιούς του ομήρους [στην Τρίπολη], και να σβεσθή το πνεύμα της επαναστάσεως».[6]

στα-δίχτυα-της-εκπαίδευσηςΌμως, τελικά, μπροστά στο αναπόφευκτο της κοινωνικής έκρηξης και επέκτασης της επανάστασης, τη συνεπαγόμενη βεβαιότητα να χάσει την ηγετική του θέση στη Μάνη στρέφοντας τους έτοιμους να εξεγερθούν κατοίκους της εναντίον του, την άρνηση του ενός γιου του, Ηλία, να παρουσιαστεί στην Τρίπολη (στη θέση του πήγε ένας ανεψιός του) και μετά την υπόσχεση του εκπροσωπούντος τον Υψηλάντη, του Παπαφλέσσα, ότι θα του αποδοθεί η ηγεμονία ολόκληρου του Μωρηά, θα αυτοχειροτονηθεί «αρχιστράτηγος των Σπαρτιατικών στρατευμάτων», θα εκστρατεύσει ενάντια στην ήδη πολιορκούμενη, από αγρότες των περιχώρων, Καλαμάτα και θα εισβάλει ειρηνικά (καθώς οι Οθωμανοί θα παραδοθούν) στην πόλη (24.3.1821).

Χρειάζεται, τέλος, να επισημάνουμε πως όσα αναφέρθηκαν περιληπτικά δεν συνιστούν μια τοποθέτησή με το μέρος κάποιας πλευράς από αυτές που έχουν εμπλακεί σ’ αυτή τη «διαμάχη». Η θέση των αναρχικών δεν θα μπορούσε να ταυτιστεί με κανενός είδους «αλήθεια» των κρατούντων και των ειδικών, ακόμα κι αν αυτή προσεγγίζει κατά κάποιο τρόπο την πραγματικότητα. Δεν μπορούμε να δεχθούμε τους «καλλωπισμούς» που προβάλλονται, προκειμένου να εξυπηρετήσουν τους αντιανθρώπινους σκοπούς των κυρίαρχων. Είμαστε αντίθετοι στην εκπαιδευτική διαδικασία και το θεσμό της εκπαίδευσης, γιατί είναι μέσα και μέθοδοι καταδυνάστευσης και ελέγχου της ανθρώπινης φύσης.

Ας μαλώνουν για την ιστορία τους. Ας προσπαθούν -και πάλι- με αυτά τα εργαλεία να κατασκευάσουν ψεύτικες συνειδήσεις στους νέους ανθρώπους. Είναι αρκετό ένα απλό ταρακούνημα από την αγωνιζόμενη κοινωνία, για τους κάνει να ψάχνουν με αγωνία «λύσεις» και να προτάσσουν το μόνο μέσο που διαθέτουν: την καταστολή.

Τελικά, αφού δεν έχουν κατορθώσει να υποτάξουν την ανθρώπινη φύση είναι βέβαιο πως δε θα μπορέσουν να αποτρέψουν αυτό που τόσο φοβούνται και που παραμένει ο εφιάλτης τους: την εποχή που οι άνθρωποι θα βιώνουν και θα κάνουν πραγματικότητα την ιστορία ενός κόσμου απαλλαγμένου από την καταπίεση και την εκμετάλλευση.

Η.

  1. Summer, W.G. and Keller, A.G. Science of Society. 3v, New Haven, 1928, i, 704.
  2. Κυριαρχία και Κοινωνικοί αγώνες στον Ελλαδικό χώρο, Αθήνα 1996, έκδοση Αναρχική Αρχειοθήκη.
  3. Δημήτρης Παπαδημητρόπουλος, ΤΑ ΝΕΑ 10-11 Μαρτίου2007.
  4. Π.Π. Γερμανού, Απομνημονεύματα, σ.22.
  5. Π.Π. Γερμανού, Απομνημονεύματα, σ. 15
  6. Γ. Αναπλιώτη, Το Εικοσιένα χωρίς Μύθο, σ. 60.

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s