ΑΥΤΟΣ ΠΟΥ ΦΤΙΑΧΝΕΙ ΤΗ ΣΟΥΠΑ ΘΑ ΕΠΡΕΠΕ ΚΑΙ ΝΑ ΤΗΝ ΤΡΩΕΙ…


par00464

Ένα διαχρονικό κείμενο του Ωγκύστ Μπλανκί από το 1834.

 

Ο πλούτος είναι γεννημένος από εξυπνάδα και μόχθο. Αλλά αυτές οι δύο δυνάμεις μπορούν να ενεργήσουν μονάχα με τη βοήθεια ενός παθητικού στοιχείου – τη γη, που τις βάζει να ενεργούν με τις συνδυασμένες τους προσπάθειες. Φαίνεται έτσι πως αυτό το απαραίτητο εργαλείο θα έπρεπε να ανήκε σ’ όλους τους ανθρώπους. Δεν είναι όμως έτσι.

Τα άτομα έχουν εξαγοράσει τη δημόσια γη με κομπίνα ή βία, δηλώνοντας τους εαυτούς τους ιδιοκτήτες της· έχουν επικυρώσει με νόμο πως θα είναι για πάντα δικιά τους, και ότι το δικαίωμα της ιδιοκτησίας θα γίνει το θεμέλιο της κοινωνικής συγκρότησης· πράγμα που σημαίνει πως θα προηγείται και, εάν χρειαστεί, θα απορροφήσει όλα τα ανθρώπινα δικαιώματα, ακόμη κι αυτό στη ζωή, εάν έχει την κακή τύχη να βρεθεί σε σύγκρουση με τα προνόμια ενός μικρού αριθμού.

Το δικαίωμα της ιδιοκτησίας έχει επεκταθεί με λογικό συμπέρασμα απ’ τη γη σε άλλα μέσα: τα συσσωρευμένα προϊόντα της εργασίας, που χαρακτηρίζονται κάτω απ’ το γενικό όνομα του κεφαλαίου. Απ’ τη στιγμή που το κεφάλαιο, άγονο από μόνο του μπορεί να καρποφορεί μονάχα μέσω του μόχθου, και, απ’ την άλλη μεριά, απ’ τη στιγμή που είναι η πρωτογενής ύλη που δουλεύεται από κοινωνικές δυνάμεις, η πλειοψηφία, που εξαιρείται απ’ την κατοχή της, βρίσκεται καταδικασμένη σε καταναγκαστική εργασία, προς όφελος της μειοψηφίας των κατεχόντων. Ούτε τα μέσα ούτε οι καρποί της εργασίας ανήκουν στους εργάτες, αλλά στους χασομέρηδες. Τα λαίμαργα κλαδιά απορροφούν το χυμό των δέντρων, εις βάρος των εύφορων κλωναριών. Οι μπάμπουρες καταβροχθίζουν το μέλι που παράγεται απ’ τις μέλισσες.

Τέτοια είναι η κοινωνική μας κατάσταση, βασισμένη στην κατάκτηση, που έχει διχάσει τους πληθυσμούς σε νικητές και ηττημένους. Η λογική συνέπεια μιας τέτοιας οργάνωσης είναι η σκλαβιά. Και δεν χρειάζεται να περιμένουμε πολύ για την άφιξή της. Στην ουσία, με τη γη να αποκτά αξία μονάχα απ’ την καλλιέργεια, οι προνομιούχοι έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα πως, χάρη στο δικαίωμα να κατέχουν γη, έχουν επίσης αυτό του να κατέχουν το ανθρώπινο κεφάλαιο που την καθιστά εύφορη. Στην πρώτη θέση το έχουν θεωρήσει ως συμπλήρωμα στον τομέα τους αλλά, σε τελική ανάλυση, το βλέπουν ως προσωπική περιουσία, ανεξάρτητη απ’ τη γη.

Παρόλα αυτά, η αρχή της ισότητας, χαραγμένη στα βάθη της καρδιάς, κι η οποία συνωμοτεί, ανά τους αιώνες, για να καταστρέψει την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο σ’ όλες της τις μορφές, έδωσε το πρώτο πλήγμα στο ιερόσυλο δικαίωμα της ιδιοκτησίας συντρίβοντας τη δουλεία. Οι προνομιούχοι αναγκάστηκαν να περιοριστούν στην κατοχή των ανθρώπων όχι ως έπιπλα, αλλά ως ακίνητη περιουσία συμπληρωματική, και αδιαχώριστη από, την ακίνητη περιουσία στη μορφή της γης.

Το 16ο αιώνα μια θανάσιμη αναγέννηση της καταπίεσης επέφερε την υποδούλωση των μαύρων· κι ακόμα και σήμερα οι κάτοικοι μιας γης υποτίθεται Γάλλοι κατέχουν ανθρώπους με τον ίδιο τρόπο όπως ρούχα και άλογα. Δεν υπάρχει, κατ’ ουσίαν, σχεδόν καμία διαφορά μεταξύ του κράτους μας και αυτού των αποικιών. Έπειτα από δεκαοκτώ αιώνες πολέμου μεταξύ προνομίων και ισότητας η πατρίδα, θέατρο και βασικός πρωταθλητής αυτού του αγώνα, δεν θα μπορούσε να ανεχτεί τη δουλεία στη γυμνή της κτηνωδία. Αλλά το γεγονός υπάρχει κατ’ όνομα, και το δικαίωμα της ιδιοκτησίας, ενώ πιο υποκριτικό στο Παρίσι απ’ ό,τι στη Μαρτινίκα, δεν είναι ούτε λιγότερο άκαμπτο ούτε λιγότερο καταπιεστικό.

Στην ουσία, η δουλεία δεν συνίσταται μονάχα στο να είσαι πράγμα ενός ανθρώπου, ή σκλάβος ενός κυρίου. Δεν είναι ελεύθερος εκείνος, που στερημένος απ’ τα μέσα παραγωγής, παραμένει στο έλεος των προνομιούχων που είναι ιδιοκτήτες τους. Αυτή είναι η κατάσταση που τροφοδοτεί εξεγέρσεις. Προκειμένου να ξορκίσουν τον κίνδυνο προσπαθούν να συμφιλιώσουν τον Κάιν με τον Άβελ. Απ’ την αναγκαιότητα του κεφαλαίου ως μέσο παραγωγής καταλήγουν στην κοινότητα συμφερόντων, και έπειτα σ’ εκείνη της αλληλεγγύης μεταξύ του καπιταλιστή και του εργάτη. Πόσες δημιουργικά διακοσμημένες φράσεις υπάρχουν σ’ αυτόν τον καμβά! Το πρόβατο είναι κουρεμένο για την υγεία του. Χρωστάει χάρη. Ο Εσκουλάπιούς μας ξέρει πώς να χρυσώνει το χάπι.

Υπάρχουν ακόμα κάποιοι που έχουν εξαπατηθεί από αυτά τα κηρύγματα, αλλά είναι λίγοι. Κάθε μέρα το φως λάμπει όλο και πιο φωτεινό σ’ αυτήν τη λεγόμενη ένωση του παράσιτου και του θύματός του. Αλλά τα γεγονότα είναι εύγλωττα· αποδεικνύουν τη μονομαχία, τη μονομαχία μέχρις εσχάτων, μεταξύ εσόδων και μισθών. Είναι θέμα δικαιοσύνης και σωστής κρίσης. Ας εξετάσουμε την κατάσταση.

Δεν υπάρχει κοινωνία δίχως δουλεία! Επιπλέον, δεν υπάρχουν χασομέρηδες που να μην έχουν ανάγκη από εργάτες. Αλλά τί κάνει τους εργάτες να έχουν ανάγκη τους χασομέρηδες; Είναι το κεφάλαιο παραγωγικό μονάχα στα χέρια των εργατών υπό την προϋπόθεση ότι δεν ανήκει σ’ αυτούς; Φαντάζομαι το προλεταριάτο, να εγκαταλείπει μαζικά, να παίρνει τα εργαλεία του και την εργασία του σε κάποια μακρινή χώρα. Θα πέθαιναν μήπως λόγω της απουσίας των αφεντάδων της; Μπορεί η νέα κοινωνία να επέλθει μονάχα με τη δημιουργία κυρίων της γης και του κεφαλαίου, με τη μεταβίβαση σε μια κάστα χασομέρηδων της ιδιοκτησίας όλων των μέσων παραγωγής; Δεν υπάρχει κανένας άλλος κοινωνικός μηχανισμός δυνατός από αυτήν τη διαίρεση των ιδιοκτητών και των μισθωτών;

Απ’ την άλλη μεριά, πόσο περίεργο θα ήταν να βλέπαμε την έκφραση στα πρόσωπα των περήφανων κυρίων μας εγκαταλειμμένων απ’ τους δούλους τους. Τί θα γινόταν με τα παλάτια τους, τα εργαστήριά τους, τα ερημωμένα χωράφια τους; Θα πέθαιναν της πείνας στη μέση του πλούτου τους, ή θα έβαζαν στολές εργασίας, θα έπαιρναν τoν κασμά και, με τη σειρά τους, θα ίδρωναν ταπεινά σε κάποιο κομματάκι γης; Πόσο θα καλλιεργούσαν όλοι αυτοί;

Αλλά ένας λαός 32 εκατομμυρίων ψυχών δεν αποσύρεται στο Όρος Aventine. Ας πάρουμε τότε την αντίθετη και πιο εφικτή υπόθεση. Μια ωραία πρωία οι χασομέρηδες εκκενώνουν το έδαφος της Γαλλίας, το οποίο παραμένει στα χέρια των εργατών. Μια μέρα ευτυχίας και θριάμβου! Τί τεράστια ανακούφιση για τόσα πολλά στήθη, απαλλαγμένα απ’ το βάρος που τα συνθλίβει! Πόσο ελεύθερα αυτό το πλήθος αναπνέει. Πολίτες – τραγουδούν εν χορώ το τραγούδι του λυτρωμού!

Αξίωμα: το έθνος είναι εξαθλιωμένο απ’ το θάνατο του εργάτη. Είναι εμπλουτισμένο από εκείνο του χασομέρη. Ο θάνατος ενός πλούσιου είναι όφελος.

Ναι! Το δικαίωμα της ιδιοκτησίας είναι σε παρακμή. Γενναιόδωρα πνεύματα προφητεύουν και ζητούν την πτώση του. Η Εσσαινίτικη αρχή της πραγματικότητας έχει εξασθενήσει σιγά-σιγά κατά τη διάρκεια των δεκαοκτώ αιώνων μες απ’ τα τελευταία προνόμια που χρησίμευαν ως βάση για την εξουσία του. Θα εξαφανιστεί μια μέρα, μαζί με τα τελευταία προνόμια που χρησιμεύουν ως καταφύγιο κι αποκούμπι. Το παρελθόν και το παρόν μάς εγγυώνται αυτήν τη λύση. Επειδή η ανθρωπότητα δεν είναι ποτέ στάσιμη. Είτε πηγαίνει μπροστά είτε πηγαίνει πίσω. Η προοδευτική πορεία της την οδήγησε στην ισότητα. Η οπισθοπορεία της ανηφορίζει, μέσω όλων των προνομιακών βαθμίδων, στην προσωπική δουλεία, την τελευταία λέξη του δικαιώματος της ιδιοκτησίας. Για να είμαστε σίγουροι, προτού επιστρέψουμε εκεί, ο Ευρωπαϊκός πολιτισμός θα έχει χαθεί. Αλλά μες από ποιά καταστροφή; Μια Ρωσική εισβολή; Αντίθετα, είναι ο βοράς στον οποίο θα γίνει εισβολή απ’ την αρχή της ισότητας που οι Γάλλοι φέρνουν στην κατάκτηση των εθνών. Το μέλλον δεν είναι υπό αμφισβήτηση.

Ας πούμε αμέσως πως η ισότητα δεν συνίσταται στη διαίρεση της γης. Το χώρισμα της γης δεν θα αλλάξει τίποτα σχετικά με το δικαίωμα της ιδιοκτησίας. Με τον πλούτο να αυξάνεται απ’ την ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής, μάλλον παρά μέσα απ’ την ίδια την εργασία, το πνεύμα της εκμετάλλευσης που έχει απομείνει θα γνωρίζαμε σύντομα, μες απ’ την αναδιανομή των μεγάλων περιουσιών, πως να αποκαταστήσουμε την κοινωνική ανισότητα.

O συνεταιρισμός από μόνος του, στη θέση της ατομικής ιδιοκτησίας, θα χρησιμεύσει σαν βάση για την κυριαρχία της δικαιοσύνης μέσω της ισότητας. Αυτό είναι το θεμέλιο του αυξανόμενου πάθους των ανθρώπων του μέλλοντος για να γίνει σαφές και να τονίσει τα στοιχεία του συνεταιρισμού. Εμείς, επίσης, θα φέρουμε ίσως το απόσπασμά μας στην κοινή υπόθεση.

Μετάφραση: Αιχμή

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s