Ωδή Στη Χαρά Under Pressure…


under2

It’s the terror of knowing what this world is about
Watching some good friends screaming, «Let me out!»
Under Pressure, Queen (fut. David Bowie)

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Σκέφτομαι κάποιες φορές, ίσως για να παίρνω θάρρος, ότι ο Μπετόβεν έγραψε την τελευταία του συμφωνία, αυτή που θεωρείται από πολλούς ειδήμονες η ύψιστη μουσική σύνθεση, όταν ήταν πλέον εντελώς κουφός.

Δεν μ’ ενδιαφέρει πώς το έκανε, ξέρω ότι ήταν μεγαλοφυία, κι ότι μπορούσε να κάνει πράγματα αδιανόητα για μας, τους κοινούς θνητούς. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι το έκανε.

Το χορωδιακό τέταρτο μέρος είναι η Ωδή στη Χαρά, σε στίχους του ποιητή Σίλερ. Ο τρόπος που το μελοποίησε ο Μπετόβεν είναι συνταρακτικός. Και πάντα αναρωτιέμαι, πώς μπόρεσε αυτός ο άνθρωπος, μέσα στην απόλυτη μαυρίλα -ένας συνθέτης που έχασε την ακοή του, να αγγίξει τέτοια μεγαλεία χαράς, μανίας, θέωσης;

~~~

Συνέχεια

Προς υπεράσπιση της κοσμικότητας…


Των Μιχάλη Θεοδοσιάδη και Σοφία Ζήση

Η laïcité (κοσμικότητα), ο θεσμός της κοινωνικής και πολιτικής εκκοσμίκευσης που εισήχθη για πρώτη φορά από τη Γαλλική Επανάσταση, έχει πρόσφατα χαρακτηριστεί με μια σειρά παράδοξων, άτυπων ορισμών, όπως:«επιβαλλόμενη πρακτική», «η πρώτη θρησκεία της Γαλλικής Δημοκρατίας» ή ακόμα και «κοσμικός ολοκληρωτισμός». Ο τελευταίος ορισμός φανερώνει θεμελιώδη άγνοια της πολιτικής, κοινωνικής και ιστορικής έννοιας του ολοκληρωτισμού, ενός όρου που έχει εκτενώς εξεταστεί από στοχαστές όπως η Hanna Arendt[1], για την οποία έχει οριστεί ως κεντρικό χαρακτηριστικό καθεστώτων όπου ο τρόμος κυριαρχεί σε κάθε πτυχή της ζωής με απόλυτο τρόπο. Όπως, επίσης, προσθέτει ο Christopher Lasch [2], στον ολοκληρωτισμό όλες οι διακρίσεις μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού πεδίου καταργούνται. Οι άνθρωποι μετατρέπονται σε μια απο-πολιτικοποιημένη μάζα μοναχικών ατόμων, που χάνουν την ικανότητα να αλληλεπιδρούν και να επικοινωνούν μέσα στον κοινό κόσμο.

Συνέχεια

Δήλωση του Κουρδικού κινήματος για την απόπειρα πραξικοπήματος στη Τουρκία…


μετάφραση: barikat

Η οργάνωση-ομπρέλα του κουρδικού κινήματος, η Κουρδική Ένωση Κοινοτήτων (KCK) το Εκτελεστικό Συμβούλιο Συμπροεδρίας, έχει δώσει στη δημοσιότητα ένα δελτίο τύπου για την απόπειρα πραξικοπήματος που πραγματοποιήθηκε χθες το βράδυ στην Τουρκία.

Η ανακοίνωση αναφέρει: «Υπήρξε μια απόπειρα πραξικοπήματος από πρόσωπα των οποίων η ταυτότητα και ο σκοπός δεν έχουν ακόμη διευκρινιστεί. Η προσπάθεια αυτή έρχεται λίγο πριν τη συνεδρίαση του στρατιωτικού συμβουλίου, όπου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν φέρεται να είχε σκοπό την εκχώρηση υψηλότερων θέσεων -στη στρατιωτική βαθμίδα- σε στρατηγούς που ήταν κοντά στον ίδιο. Μια άλλη εντυπωσιακή διάσταση της απόπειρας του πραξικοπήματος είναι ότι έρχεται σε μια στιγμή όπου λαμβάνουν χώρα συζητήσεις σχετικά με την εξωτερική πολιτική της φασιστικής κυβέρνησης του ΑΚΡ. »

Συνέχεια

Υπάρχει κισμέτ στα πραξικοπήματα;…


Στο εκτενές Σχόλιο στο τέλος του πρώτου μέρους της Ηθικής, ένα από τα σημαντικότερα κείμενα της ευρωπαϊκής (με κάποιες ασιατικές δόσεις) φιλοσοφίας, ο Σπινόζα εντοπίζει –και διακριτικά διακωμωδεί- την κατ’ αυτόν βασικότερη αιτία πλάνης: την βουλησιαρχική/ τελεολογική αυταπάτη, όπως θα λέγαμε σήμερα, δηλαδή την πεποίθηση ότι όλα τα φαινόμενα είναι αποτελέσματα ενός τελικού αιτίου, ενός σχεδιασμού. Η πεποίθηση αυτή οδηγεί τους ανθρώπους να φαντάζονται κάποιους rectores naturae, κάποιους «πρυτάνεις της φύσης», και να τους βλέπουν παντού ως κρυμμένη αιτία κάθε συμβάντος.

Καθώς ο Σπινόζα έγραφε πριν από τρεισήμισι αιώνες, δεν είχε ακόμα υπόψη του ένα νέο πεδίο που έμελλε να αναπτυχθεί αργότερα, ιδίως στο πλαίσιο του γερμανικού ιδεαλισμού, και να εξελιχθεί σε πραγματικό παράδεισο της βουλησιαρχίας/ τελεολογίας: την ιστορία, και (δηλαδή) την πολιτική. Εάν έγραφε σήμερα, ίσως πρόσθετε στο Σχόλιό του μια αναφορά στους rectores historiae, μια νέα παραλλαγή εκείνης της φαντασίωσης που τείνει να καταλαμβάνει σήμερα τη φαντασία του πλήθους.

 

Κοιτώντας κανείς όσα γράφονται στον κυβερνοχώρο γύρω από την πρόσφατη απόπειρα πραξικοπήματος στην Τουρκία, βλέπει ότι σε αυτά είναι εξαιρετικά διαδεδομένη η υπόνοια ότι «η ιστορία ήταν στημένη».

Όσοι το λεν αυτό, σπανίως εξηγούν με σαφήνεια τι ακριβώς εννοούν· ποιος δηλαδή θεωρούν ότιέστησε τι, και πώς. Συχνά, άμα ερωτηθούν, απαντούν ότι δεν είναι σίγουροι για τις λεπτομέρειες, αλλά «δεν τους βγάζει κανείς από το μυαλό» ότι υπήρξε στήσιμο (πράγμα που ήδη παραπέμπει σε μία ήδη εδραιωμένη δομή σκέψης, όχι σε κάποια παρατήρηση και ανάλυση εξωτερικών γεγονότων).

Η έννοια του «στησίματος» προέρχεται ως γνωστόν από το χώρο του αθλητισμού, και ιδίως του ποδοσφαίρου. Εκεί, στημένος χαρακτηρίζεται ένας αγώνας στον οποίο και οι δύο ομάδες, ή ορισμένοι παίκτες τους, ή/ και ο διαιτητής, έχουν προσυμφωνήσει ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα και κάνουν ό,τι χρειάζεται προκειμένου στο τέλος να προκύψει ακριβώς αυτό. Η συμφωνία συχνά αφορά όχι μόνο το ποια από τις δυο ομάδες θα νικήσει, αλλά και πόσα γκολ θα βάλει η κάθε μια, ακόμα και πότε, ή και άλλα στοιχεία του αγώνα ακόμα πιο λεπτομερή.

Συνέχεια

ο εργάτης – μηχανή: κυβερνητική, μηχανολογία, ιδεολογία…


Κυβερνητική και μηχανολογία

…Κοινωνιολόγοι, ανθρωπολόγοι, ψυχολόγοι, γλωσσολόγοι, μαθηματικοί, φιλόσοφοι, ψάχνουν με διαφορετικές αφετηρίες, στο ημίφως του ακαδημαϊσμού, τις απαντήσεις στο ερώτημα: τι είναι αυτό που κάνει τις κοινωνίες να είναι κοινωνίες; Πώς μένουν σταθερές αυτές οι πολυπληθείς, πολυπρόσωπες, σύνθετες οντότητες; Πώς αλλάζουν; Ποια είναι η “συγκολλητική ουσία” των κοινωνικών φαινομένων; Από τι υλικό συγκροτείται το πεδίο των κοινωνικών σχέσεων με τις συγκλίσεις και τις αποκλίσεις τους, τις έλξεις και τις απωθήσεις τους, τις κανονικότητες και τις παραβάσεις τους, τις εξουσίες και τις αρνήσεις προς αυτές;
Λίγο πριν το δεύτερο παγκόσμιο, στη διάρκειά του, και αμέσως μετά, η πολυπόθητη απάντηση μοιάζει να παίρνει μορφή: επικοινωνία – ανταλλαγή πληροφοριών! Αυτή είναι η ιστορική θέση απ’ την οποία φυσιογνωμίες σαν τον Wiener αναγγέλουν μια καινούρια εποχή: την κυβερνητική, τη cybernetic μηχανοποίηση. [1]

Ηδιατύπωση των θεωριών της κυβερνητικής δεν έγινε στο κενό. Στο μεταίχμιο μεταξύ του “ενεργειοκεντρικού” και του “πληροφοριοκεντρικού” καπιταλιστικού παραδείγματος, η μαζική βιομηχανική παραγωγή και οι δυνατότητες του αυτοματισμού της αλυσίδας παραγωγής στα εργοστάσια, συνοδεύτηκε από την έντονη ανάδυση επιστημολογικών-φιλοσοφικών θεωριών σχετικά με το ρόλο των μηχανών και τις σχέσεις που αναπτύσσουν οι άνθρωποι με αυτές. Οι θεωρίες αυτές αποτελούν, από τη μεριά των ακαδημαϊκών-διανοούμενων του κεφαλαίου, μια οργανωμένη προσπάθεια οραματισμού της καπιταλιστικής ανάπτυξης μέσα από την αντικειμενοποίηση της σε συγκεκριμένα τεχνικά-τεχνολογικά αντικείμενα και έννοιες. Η “πρόοδος” ταυτίστηκε με την ανάπτυξη των τεχνοεπιστημών, την ίδια στιγμή που ο εντεινόμενος μετασχηματισμός της εργασίας και η πραγματική υπαγωγή της στο κεφάλαιο την είχαν ήδη μετατρέψει σε ζωντανό εξάρτημα των μηχανών της αλυσίδας παραγωγής…

Συνέχεια