Ο ΟΜΗΡΟΣ


Κ. Καστοριάδης

Σεμινάριο της 1ης Δεκεμβρίου 1982 

Ο Όμηρος. Το θέμα είναι, όπως είδαμε, εξαιρετικά σύνθετο· οι ερμηνείες πολυάριθμες, αντιφατικές, από την αρχαιότητα, από τον Ξενοφάνη και τον Πλάτωνα ήδη, και χαρακτηρίζονται ενίοτε από ακραία απλοϊκότητα, όπως είναι, φυσικά, η προβολή στο παρελθόν όσων φαίνονται αυτονόητα στον ερμηνευτή μίας ορισμένης εποχής, η άρνηση του να δει τη διαφορά και μάλιστα το αλλότριο που ενυπάρχει, στα έπη. Πρόκειται για μια απλοϊκή προσέγγιση, από την οποία όμως, όπως σας έλεγα στο πρώτο μας σεμινάριο, δεν μπορούμε ποτέ να απαλλαγούμε απόλυτα.

Μιλάμε πάντα ξεκινώντας από κάτι, από την εποχή μας, από την κοινωνία όπου ζούμε. Μπορούμε σίγουρα να ασκήσουμε κριτική στις ίδιες μας τις προκαταλήψεις, στις προκατασκευασμένες αντιλήψεις μας κ.λπ., πώς μπορούμε όμως να ισχυριστούμε ότι έχουμε απαλλαγεί εντελώς; Υπάρχει μια άλλη απλοϊκότητα, συμμετρική και εξίσου βαριά, που είναι ιδίως χαρακτηριστικό των σύγχρονων ερευνητών και έγκειται στην αντιμετώπιση των επών – ή και. ολόκληρου άλλωστε του ελληνικού κόσμου – ξεκινώντας από προκαταλήψεις θετικιστικού τύπου, τις οποίες τείνω να χαρακτηρίσω «εθνολογίζουσες». Σύμφωνα με κάποιο είδος παραλλαγής της εθνοκεντρικής προκατάληψης] απαλείφεται κάθε διαφορά μεταξύ του ομηρικού κόσμου και κάθε άλλου γνωστού παρελθόντος κόσμου – αυτό μάλιστα έγινε και από πολύ σημαντικούς συγγραφείς -, προκειμένου να περιγράφει σαν πρωτόγονος κόσμος με την πιο απλοϊκή, θα έλεγα την πιο βλακώδη, έννοια του όρου, ένας κόσμος που βρίσκεται δήθεν στα πρώτα στάδια εξανθρωπισμού.

Αν νομίζετε πως στο σημείο αυτό υπερβάλλω, σας παραπέμπω σε ένα πολύ σοβαρό, σχετικά πρόσφατο, πασίγνωστο βιβλίο, το La decouverte de l’esprit του Bruno Snell. Υπάρχουν εκεί δυο τρία κεφάλαια ειδικά για τον Όμηρο, όπου βρίσκει κανείς αυτή την απίστευτη διατύπωση – η οποία θεωρείται βεβαίως ότι βασίζεται σε φιλολογικά, ακόμα και γλυπτά τεκμήρια – σύμφωνα με την οποία ο ομηρικός κόσμος δεν έχει καταφέρει ακόμα να συλλάβει την ενότητα της ανθρώπινης ύπαρξης και κυρίως των ψυχικών της δυνάμεων. Καθώς ο Όμηρος χρησιμοποιεί φυσικά πολλούς όρους -φρένες, θυμός, καρδία- οι οποίοι αντιπροσωπεύουν αναμφίβολος μεταφορικούς προσδιορισμούς, ο Snell βλέπει εκεί όργανα που αντιστοιχούν σε διάφορες ψυχικές ιδιότητες και φθάνει στο σημείο να υποστηρίξει τη θέση ότι στον Όμηρο δεν υπάρχει αντίληψη της ενότητας του ανθρώπινου όντος.

Συνέχεια

ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΟΥ ΧΟΡΟΥ ΤΗΣ ΦΩΤΙΑΣ


Λαπαβίτσας

Του ΚΩΣΤΑ ΛΑΠΑΒΙΤΣΑ

Την αρχή την έκανε ο Πρωθυπουργός στο Νταβός: Η ελληνική οικονομία θα είναι η έκπληξη του 2016. Ακολούθησε ο Υπουργός Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού που μας διαβεβαίωσε ότι όλα βαίνουν καλώς, μάλιστα διαπίστωσε ιστορικά ρεκόρ στη βιομηχανία και τις εξαγωγές το 2015, πράγμα που σύντομα θα φανεί και στις λιανικές πωλήσεις. Τη σκυτάλη πήρε ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας που ψύχραιμα μας ενημέρωσε ότι τα πράγματα έχουν πλέον αλλάξει και η ανάπτυξη είναι σίγουρη για το δεύτερο μισό του 2016, αρκεί να εφαρμόσουμε το νέο Μνημόνιο. Επίσης, για να μην ανησυχούμε, η έξοδος από το ευρώ είναι αδύνατη.

Που τα βρίσκουν όλα αυτά;

Το Διάγραμμα 1 δείχνει τη βιομηχανική παραγωγή το 2015. Είναι περίπου 15% χαμηλότερα από το 2010, δεν υπάρχει καμία αυξητική δυναμική και από το καλοκαίρι του 2015 η τάση είναι μάλλον πτωτική. Η ελληνική βιομηχανία έχει συντριβεί και βρίσκεται σε κώμα.

Διάγραμμα 1

Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ

Συνέχεια

Νέα Έρευνα: Οικονομική «Συρία» η Ελλάδα λόγω της κρίσης – Στοιχεία σοκ


Ραγδαία επιδείνωση παρουσιάζουν οι συνθήκες διαβίωσης και η ποιότητα ζωής για σχεδόν έναν στους δύο Έλληνες. Από την έναρξη της οικονομικής κρίσης μέχρι σήμερα, αυξήθηκε κατά 260% ο αριθμός των νοικοκυριών που δηλώνει ότι δεν χρησιμοποιεί κανένα μέσο θέρμανσης στη καρδιά του χειμώνα. Κατακόρυφη αύξηση κατά 160,4% παρουσιάζει και το ποσοστό των ατόμων που βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας.

Στερούνται υλικά αγαθά
Σε απόλυτους αριθμούς, 3.885.000 άνθρωποι στη χώρα μας βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας ή στερούνται υλικών αγαθών ή διαβιούν σε νοικοκυριά με χαμηλή ένταση εργασίας.

Ποσοστό 39,5% του πληθυσμού δεν μπορεί να πληρώσει λογαριασμούς, ενώ κάνει «εκπτώσεις» ακόμη και στη διατροφή. Την ίδια στιγμή, ολοένα και περισσότερα άτομα διαμένουν σε νοικοκυριά χωρίς κανένα εργαζόμενο και χωρίς ουσιαστικά εισόδημα. Από τον Σεπτέμβριο έως και τον Δεκέμβριο του 2015, σχεδόν ένας στους πέντε κατοίκους της χώρας, δηλ. το 17,3%, ηλικίας από 18 ετών έως και 60 ετών, διέμενε σε νοικοκυριό χωρίς κανένα εργαζόμενο, όταν το 2009 το ποσοστό αυτό ήταν 8,4% του πληθυσμού.

Τα παραπάνω στοιχεία περιλαμβάνονται στα νέα και αναθεωρημένη έκθεση -με ημερομηνία 31 Δεκεμβρίου 2015- της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) για τις Συνθήκες Διαβίωσης στην Ελλάδα.

Συνέχεια

40 ιστορικές φράσεις του Νίκου Καζαντζάκη


Επανεκδίδεται το έργο του Νίκου Καζαντζάκη Kαπετάν- Μιχάλης από τις εκδόσεις Καζαντζάκη. Σύμφωνα με την  συγγραφική βούληση του συγγραφέα, όσον αφορά στην ορθογραφία και, κυρίως, το μονοτονικό.

Η γλωσσική θέση του Καζαντζάκη ήταν να μην διορθώνεται η ορθογραφία και το τονικό του σύστημα· σε εποχές όμως κατά τις οποίες οι εκδοτικοί κύκλοι επέβαλαν τη γνώμη τους –σχετικά με τους γραμματικούς και τονικούς κανόνες– προκειμένου να μην προσβάλλεται το κοινό αίσθημα, ο κρητικός συγγραφέας αναγκάστηκε να συναινέσει στην επιμέλεια των έργων του σύμφωνα με την ισχύουσα ορθογραφία της εποχής του.

Με την ευκαιρία αυτή ξαναθυμόμαστε 40 σοφές φράσεις του:

  1. «Είπα στη μυγδαλιά: «Αδερφή, μίλησέ μου για το Θεό». Κι η μυγδαλιά άνθισε».
  2. «Μια αστραπή η ζωή μας… μα προλαβαίνουμε».
  3. «Ό,τι δεν συνέβη ποτέ, είναι ό,τι δεν ποθήσαμε αρκετά».

  4. «Έχεις τα πινέλα, έχεις τα χρώματα, ζωγράφισε τον παράδεισο και μπες μέσα».

  5. «Ν’ αγαπάς την ευθύνη να λες εγώ, εγώ μονάχος μου θα σώσω τον κόσμο. Αν χαθεί, εγώ θα φταίω».

Συνέχεια

Εμπρός για τα επόμενα 31 χρόνια – το Café Klatsch στο Βίζμπαντεν θα μείνει! …


49139924

Ralf Dreis (Χάφη)*

Όποτε έβλεπες τις τελευταίες δεκαετίες σε γερμανικές πόλεις το σύνθημα “… θα μείνει!” σε τοίχους, αφίσες ή αυτοκόλλητα, ήξερες ότι κάποια κατάληψη, κάποιο αυτόνομο στέκι ή αναρχική κολεκτίβα απειλείται με εκκένωση, πώληση ή χρεοκοπία. Συνήθως μετά από λίγο καιρό το απειλούμενο εγχείρημα αποτελούσε παρελθόν. Γνωστές εξαιρέσεις του κανόνα είναι τα πρώην κατείλημμενα και νυν συνεταιριστικά σπίτια της Hafenstraße και η ακόμη κατείλημμενη Rote Flora στο Αμβούργο ή η Köpi στο Βερολίνο.

Μια παρόμοια σπουδαία επιτυχία για τα αναρχικά/αυτόνομα/εναλλακτικά κινήματα μπορεί να γνωστοποιηθεί για την νέα χρονιά στο Βίζμπαντεν. Στην πρωτεύουσα του κρατιδίου της Έσσης η επιτυχία αυτή δεν καταφέρθηκε με αποφασισμένες μάχες στα οδοφράγματα ή μεγάλες διαδηλώσεις αλλά με τους τοπικούς συσχετισμούς δυνάμεων, με τη συλλογική αγορά του Café Klatsch που λειτουργεί από το 1984 σαν κολεκτίβα στο ίδιο μέρος. Παρ’ όλα αυτά, το αποτέλεσμα της καμπάνιας υπεράσπισης του καφέ Κλατς είναι εντυπωσιακό.

Συνέχεια

Ο πραγματικός λόγος που η Nestle παραδέχεται την ύπαρξη εργασιακής δουλείας στην εφοδιαστική της αλυσίδα…


Η προφανής υποκρισία της Nestle για μια ακόμη φορά έγινε πρωτοσέλιδο. Μετά την αποδοχή της το Νοέμβριο, ότι είχε ανακαλύψει την ύπαρξη εργασιακής δουλειάς μεταξύ των προμηθευτών της σε θαλασσινά στην Ταϊλάνδη – όπου διακινούμενοι εργαζόμενοι από την Καμπότζη και τη Μιανμάρ πωλούνταν ως αναλώσιμα εμπορεύματα και αναγκάζονταν να ψαρεύουν και να επεξεργάζονται τα θαλασσινά υπό φρικτές συνθήκες – φάνηκε πως η εταιρεία ήταν έτοιμη να εξετάσει πιο διεξοδικά την αλυσίδα εφοδιασμού της, για να διασφαλίσει, πως οι δίκαιες εργασιακές πρακτικές θα αποτελούσαν τον κανόνα.

«Όπως έχουμε πει επανειλημμένα, η καταναγκαστική εργασία και οι παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων δεν έχουν καμία θέση στην αλυσίδα εφοδιασμού μας», ανέφερε ο Magdi Batato, αντιπρόεδρος των επιχειρηματικών δραστηριοτητων της Nestle, σε μια δήλωση, που καταγράφεται στην εφημερίδα «The Guardian». «Η Nestle πιστεύει ότι μέσω της συνεργασίας με τους προμηθευτές μας μπορούμε να κάνουμε μια θετική διαφορά στην προμήθεια των συστατικών».

Συνέχεια

Τράπεζα της Ελλάδος (9) Η περίοδος Τσουδερού…


Συνέχεια του άρθρου – Τράπεζα της Ελλάδος (8) Η υπόθεση Παπαστράτου…

____________________________________________________________

Είπαμε χτες ότι τον παραιτηθέντα Διομήδη διαδέχτηκε ο Εμμανουήλ Τσουδερός. Όπως ο προκάτοχός του, έτσι κι ο Τσουδερός ήταν παλιά καραβάνα των Φιλελευθέρων του Βενιζέλου. Όταν ο Διομήδης ήταν διοικητής τής Εθνικής Τράπεζας, ο Τσουδερός ήταν υποδιοικητής του, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι δυο άνδρες κουμαντάριζαν τα ίδια μυαλά. Σε αντίθεση με τον Διομήδη, ο οποίος ήταν χαμηλών τόνων, ο Τσουδερός ήταν αυτό που λέει ο λαός «ζουλάπι» και είχε πολλές αντιπάθειες. Ο τότε διοικητής της Εθνικής Τράπεζας Ιωάννης Δροσόπουλος δεν δίστασε να χαρακτηρίσει την εκλογή Τσουδερού ως «εθνική συμφορά» ενώ η εφημερίδα Εστία απευθύνθηκε στους μετόχους της ΤτΕ ως εξής: «Εάν καταψηφίσετε τον Τσουδερόν, θα σώσετε το υπόλοιπον της περιουσίας σας, την δραχμήν και την κυβέρνησιν Βενιζέλου από μίαν δεινήν περιπέτειαν, την οποίαν ούτε οι χειρότεροι εχθροί της θα ήτο δυνατόν να επινοήσουν»!

1952, κυβέρνηση Συναγερμού: Ο Τσουδερός, ως υπουργός άνευ χαρτοφυλακίου, πλάι στον Αλέξ. Παπάγο (δεξιά).
Δίπλα του, με την σειρά: Παν.Κανελλόπουλος, Σπ.Μαρκεζίνης, Στέφ.Στεφανόπουλος, Κων.Καραμανλής κ.ά.

Συνέχεια