Οι Βάρκες των Τρελών. Μερικές φανταστικές ιστορίες από την Λέσβο…


Ανταπόκριση του Barikat από τη Μυτιλήνη

Να όμως που σ’ όλα αυτά έρχεται το νερό να προσθέσει τον σκοτεινό όγκο του και τις δικές του αξίες- τους παίρνει μακριά, μα κάνει και κάτι παραπάνω: εξαγνίζει. Κι έπειτα η θαλασσοπορία αφήνει τον άνθρωπο έρμαιο στην αβέβαιη τύχη του ˙ είναι η ώρα που ο καθένας παραδίνεται στα δικά του πεπρωμένα ˙ κάθε επιβίβαση είναι, δυνάμει, η τελευταία. Ο τρελός που φεύγει πάνω στο τρελό καράβι του, κινάει για τον άλλο κόσμο ˙ κι όταν ξεμπαρκάρει, πάλι είναι σα να ‘ρχεται από τον άλλο κόσμο. Τούτο το φευγιό του τρελού είναι ο αυστηρός διαχωρισμός, το μοίρασμα στα δυο, η απόσχιση και την ίδια στιγμή το απόλυτο Πέρασμα. Από μιαν άποψη, το ταξίδι αυτό άλλο δεν κάνει απ’ το να περιγράψει, μέσα σε μια γεωγραφία μισό- φανταστική μισό- πραγματική, την οριακή κατάσταση του τρελού μέσα στον ορίζοντα του μεσαιωνικού ανθρώπου – κατάσταση που συμβολίζεται και ταυτόχρονα υλοποιείται από την ιδιότητα που δίνουν στον τρελό, να ΄ναι κλεισμένος έξω από τις πόρτες της πόλης: η αποδιοπομπή του, η έξωση του, πρέπει να το εισάγει και να τον φυλακίζει ˙ επειδή δεν μπορεί και δεν πρέπει να ‘χει άλλη φυλακή από το ίδιο το κατώφλι, τον κρατούν στον χώρο του περάσματος. Τον τοποθετούν στο εσωτερικό του εξωτερικού, και αντίστροφα. Θέση εξαιρετικά συμβολική, που σίγουρα θα μείνει δική του μέχρι στις μέρες μας, αν βέβαια συγκατανεύουμε στο ότι εκείνο που άλλοτε στάθηκε το ορατό φρούριο όπου οχυρώνονταν η τάξη των πραγμάτων, τώρα έγινε ο αόρατος πύργος όπου κλειδώνεται η συνείδηση μας.

Το νερό και το αρμένισμα ασφαλώς παίζουν ένα τέτοιο ρόλο. Κλεισμένος μέσα στο καράβι του, απ’ όπου δεν γίνεται να ξεφύγει, ο τρελός παραδίνεται στον ποταμό με τα χίλια χέρια, στη θάλασσα με τους χίλιους δρόμους, σ’ αυτή την απέραντη και αλλόκοτη αβεβαιότητα . Είναι φυλακισμένος στο μεσοστράτι του πιο ελεύθερου, του πιο ανοιχτού δρόμου, στέρεα αλυσοδεμένος σ’ ένα απέραντο σταυροδρόμι. Είναι ο κατ’ εξοχήν επιβάτης, δηλαδή ο δεσμώτης των περασμάτων. Κι η γη όπου θ’ αποβιβαστεί του είναι το ίδιο άγνωστη, όπως κανείς δεν ξέρει ούτε το πότε θα πατήσει το πόδι του στη γη κι ούτε από ποια γη έρχεται. Δεν έχει άλλη αλήθεια κι άλλη πατρίδα παρά τούτη την άγονη έκταση ανάμεσα σε δυο κομμάτια γης, που δεν του ανήκουν. Άραγε τούτη τη μακρινή, φανταστική συσχέτιση, που μπορεί κανείς να την παρακολουθήσει σ’ όλη την διάρκεια του δυτικού πολιτισμού, να ‘ναι το λατρευτικό έθιμο που τη ρίζωσε; Ή αντίστροφα, η συσχέτιση είναι κείνη που, αμνημόνευτους χρόνους γέννησε κι έπειτα μονιμοποίησε την τελετουργία της επιβίβασης; Τουλάχιστον ένα πράγμα θα είναι βέβαιο: το νερό κι η τρέλα για πολύ καιρό θα βρίσκονται ενωμένες στο μυαλό του δυτικού ανθρώπου.

Φουκώ Μ., Η Ιστορία της Τρέλας

Συνέχεια

Αλμπέρ Καμύ: Υπήρξαν στον κόσμο τόσες πανούκλες όσοι και οι πόλεμοι…


«[…] Οι δυστυχίες, στην πραγματικότητα, είναι μια κοινή υπόθεση, αλλά δύσκολα τις πιστεύει κανείς όταν του πέσουν στο κεφάλι. Υπήρξαν στον κόσμο τόσες πανούκλες όσοι και οι πόλεμοι. Και παρ’ όλα αυτά οι πανούκλες και οι πόλεμοι πάντα βρίσκουν τους ανθρώπους το ίδιο απροετοίμαστους.

Ο γιατρός Ριέ ήταν απροετοίμαστος, όπως και οι συμπολίτες μας και έτσι πρέπει να καταλάβουμε τους δισταγμούς τους. Και μ’ αυτόν τον τρόπο επίσης πρέπει να καταλάβουμε ότι μοιράστηκε ανάμεσα στην ανησυχία και την εμπιστοσύνη. Όταν ξεσπάει ένας πόλεμος, οι άνθρωποι λένε: “Δε θα διαρκέσει πολύ, είναι πολύ ανόητο”. Κι αναμφίβολα ένας πόλεμος είναι σίγουρα πολύ ανόητος, αλλά αυτό δεν τον εμποδίζει να διαρκέσει.

Η ανοησία επιμένει πάντα και θα μπορούσε κανείς να το διακρίνει αν δε σκεφτόταν μόνο τον εαυτό του. Απ’ αυτήν την άποψη οι συμπολίτες μας ήταν σαν όλο τον κόσμο, σκέφτονταν τους εαυτούς τους και για να το πούμε κι αλλιώς ήταν ανθρωπιστές: δεν πίστευαν στις δυστυχίες.

Συνέχεια

Ζίγκμουντ Μπάουμαν – Μας ωφελεί όλους ο πλούτος των ολίγων;…


Μετάφραση της ομάδας Afterwords

Μια πρόσφατη μελέτη από το Παγκόσμιο Ινστιτούτο για την Έρευνα της Οικονομικής Ανάπτυξης του Πανεπιστημίου των Ηνωμένων Εθνών παρουσιάζει ότι το 1% των πιο πλούσιων ενηλίκων κατείχε μόνο του το 40% των παγκόσμιων περιουσιακών στοιχείων το 2000, και ότι το 10% των πιο πλουσίων έλεγχε το 85% του παγκόσμιου συνολικού πλούτου. Το κατώτερο ήμισυ του παγκόσμιου ενήλικου πληθυσμού κατείχε το 1% του παγκόσμιου πλούτου. [i] Αυτό δεν είναι τίποτα άλλο από ένα στιγμιότυπο μιας συνεχούς διαδικασίας… Όλο και πιο δυσάρεστα και χειρότερα από ποτέ εμφανίζονται καθημερινά τα νέα για την ισότητα των ανθρώπων καθώς και για την ποιότητα της ζωής όλων μας.

«Οι κοινωνικές ανισότητες θα έκαναν τους δημιουργούς των σύγχρονων ερευνητικών προγραμμάτων να ντρέπονται» – σε αυτό το συμπέρασμα κατέληξαν οι Μισέλ Ροκάρ, Ντομινίκ Μπουργκ και Φλοράν Ογκανιέρ στο άρθρο τους «Human species, endangered» («Το ανθρώπινο είδος υπό εξαφάνιση»), το οποίο συνέγραψαν και δημοσίευσαν στην εφημερίδα Λε Μοντ στις 3 Απριλίου του 2011. Στην εποχή του Διαφωτισμού, την περίοδο των Φράνσις Μπέικον, Ντεκάρτ ή ακόμα και του Χέγκελ, το βιοτικό επίπεδο σε κανένα μέρος της γης δεν ήταν ποτέ διπλάσιο σε σχέση με την πιο φτωχή της περιοχή. Σήμερα, η πιο πλούσια χώρα, το Κατάρ, καυχιέται ότι το κατά κεφαλήν εισόδημά της είναι 428 φορές υψηλότερο από την πιο φτωχή, την Ζιμπάμπουε. Και αυτές, ας μην ξεχνάμε, ότι είναι συγκρίσεις κατά μέσο όρο – και παρόμοιες με τη αστεία συνταγή για πατέ κρέας λαγού και αλόγου: πάρε ένα λαγό και ένα άλογο…

Συνέχεια