Το φάντασμα του πληθωρισμού


Μανόλης Γαλενιανός

Η επιστροφή στη δραχμή μοιάζει σε πολλούς λυτρωτική καθώς θα απελευθερώσει την κυβέρνηση από τους περιορισμούς του ευρώ και θα επιτρέψει την εφαρμογή «εθνικής πολιτικής». Αυτός ο συλλογισμός, ωστόσο, προϋποθέτει ότι οι επόμενες κυβερνήσεις θα χρησιμοποιήσουν τη νεοαποκτηθείσα ανεξαρτησία τους με σύνεση. Εάν, αντιθέτως, η έξοδος από το ευρώ γίνει το έναυσμα για τη χρηματοδότηση κρατικών δαπανών μέσω της εκτύπωσης χρήματος, τότε το αποτέλεσμα θα είναι ο υψηλός πληθωρισμός, η οικονομική αστάθεια και η αναίρεση κάθε ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος που θα φέρει η υποτίμηση του νέου νομίσματος.

Μπορεί, όμως, να προβλέψει κανείς πώς θα συμπεριφερθούν οι κυβερνήσεις μετά από ένα πιθανό GREXIT; Η σημερινή κυβέρνηση έχει υποσχεθεί ότι θα ακολουθήσει πολιτική «μικρών πρωτογενών πλεονασμάτων» η οποία, αν όντως εφαρμοστεί, θα αποτρέψει τα χειρότερα σενάρια. Ποιες είναι οι πιθανότητες να κρατήσει την υπόσχεσή της, αν η χώρα βγει από το ευρώ;

Ένας τρόπος να απαντήσουμε αυτό το ερώτημα είναι να εξετάσουμε τι συνέβη πριν τέσσερις δεκαετίες, όταν η Ελλάδα βγήκε από ένα άλλο σύστημα σταθερών ισοτιμιών. Το 1953 η αξία της δραχμής «κλειδώθηκε» ως προς το δολάριο, εντός του παγκόσμιου συστήματος σταθερών ισοτιμιών, το οποίο όμως κατέρρευσε το 1973 (για λόγους που δεν έχουν να κάνουν με εμάς). Για 20 χρόνια, λοιπόν, οι ελληνικές κυβερνήσεις λειτουργούσαν υπό περιορισμούς παρόμοιους με τους σημερινούς, από τους οποίους «απελευθερώθηκαν» το 1973 και με τους οποίους ξαναδεσμεύτηκαν όταν μπήκαμε στο ευρώ το 2001.

Το γράφημα δείχνει την εξέλιξη του πληθωρισμού από τα μέσα της δεκαετίας του ’50 μέχρι το 2014 και είναι, νομίζω, αποκαλυπτικό: ο πληθωρισμός ήταν 2,5% ετησίως μεταξύ 1955-1972, εκτινάχθηκε στο 15% (κατά μέσο όρο) τα επόμενα 30 χρόνια, άρχισε να πέφτει όταν μπήκαμε σε τροχιά ένταξης στο ευρώ και επέστρεψε στο 2,6% μετά το 2001. Λόγω του υψηλού πληθωρισμού η δραχμή έχασε το 98% της αξίας της μεταξύ του 1973 και του 2001.

Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι οι διακυμάνσεις αυτές συνέβησαν ανεξάρτητα από την πολιτική κατάσταση της χώρας. Η πρώτη περίοδος νομισματικής σταθερότητας περιλαμβάνει την καχεκτική μετεμφυλιακή δημοκρατία με κυβερνήσεις της δεξιάς (1955-1963) και του κέντρου (1964-1965) αλλά και περιόδους ακυβερνησίας (1965-1967) και δικτατορίας (1967-1972). Η περίοδος νομισματικής αστάθειας περιλαμβάνει την τελευταία χρονιά της δικτατορίας (1973-1974) και τις μεταπολιτευτικές κυβερνήσεις της Νέας Δημοκρατίας (1974-1981, 1990-1993) και του ΠΑΣΟΚ (1981-1989, 1993-2000). Τέλος, η ύστερη περίοδος νομισματικής σταθερότητας  (2001-2014) περιλαμβάνει κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ, της Νέας Δημοκρατίας καθώς και τις πρόσφατες συγκυβερνήσεις.

Με άλλα λόγια, η σταθερότητα του νομίσματος στην Ελλάδα εξαρτάται λιγότερο από το ποιος κυβερνά τη χώρα (ή ακόμα και από το πολίτευμά της!) και περισσότερο από το θεσμικό πλαίσιο που θέτει τα όρια της νομισματικής πολιτικής: όταν υπάρχει υποχρέωση διατήρησης της ισοτιμίας του νομίσματος, το οποίο αποτρέπει την εκτύπωση χρήματος για την κάλυψη των κρατικών δαπανών, τότε ο πληθωρισμός παραμένει χαμηλός. Όταν δεν υπάρχει τέτοιος περιορισμός, τα τυπογραφεία αντικαθιστούν τις εφορίες ως τρόπος χρηματοδότησης κρατικών δαπανών και έπεται νομισματική αστάθεια, ανεξάρτητα από την ιδεολογική ταυτότητα της κυβέρνησης. Το συμπέρασμα για το τι μέλλει γενέσθαι στην περίπτωση που βγούμε από το ευρώ είναι ξεκάθαρο: ο πληθωρισμός θα είναι πολύ υψηλότερος καθώς οι επόμενες κυβερνήσεις (όχι μόνο η σημερινή) δεν θα μπορέσουν να αντισταθούν στον πειρασμό να σταματήσουν τη συλλογή των φόρων και να χρηματοδοτήσουν τις δαπάνες τους κόβοντας χρήμα.

Εδώ είναι απαραίτητο να επισημάνουμε ότι ο υψηλός πληθωρισμός πλήττει κυρίως τους πιο αδύναμους και διογκώνει τις οικονομικές ανισότητες. Οι απολαβές μισθωτών και συνταξιούχων, ειδικά όσων δεν ανήκουν στις πολιτικά ισχυρές συντεχνίες, συνήθως έπονται των αυξήσεων τιμών ενώ η αξία των αποταμιεύσεων εξανεμίζεται, ιδίως για όσους δεν μπορούν να βγάλουν τα χρήματά τους στο εξωτερικό. Συνεπώς, ο πληθωρισμός αποτελεί τον κατεξοχήν άδικο τρόπο χρηματοδότησης κρατικών δαπανών. Επιπλέον, η συχνή διακύμανση του πληθωρισμού δρα ανασταλτικά προς τις επενδύσεις, το οποίο δυσχεραίνει και τις προσπάθειες ανάπτυξης της χώρας.

Η θέση μας μέσα στο ευρώ, και η συνακόλουθη ανεξαρτησία της Τράπεζας της Ελλάδος, είναι κατακτήσεις οι οποίες έχουν μεγάλη αξία, καθώς, μεταξύ άλλων, περιορίζουν τη δυνατότητα των κυβερνήσεών μας να δράσουν ανεύθυνα. Είναι, λοιπόν, πολύ σημαντικό να τις διατηρήσουμε όχι μόνο για να γλιτώσουμε το χάος που θα ακολουθήσει τους πρώτους μήνες μετά από ένα πιθανό GREXIT αλλά, κυρίως, για να αποφύγουμε την αστάθεια, την οικονομική δυσπραγία και τις ανισότητες που θα το ακολουθήσουν τις επόμενες δεκαετίες.

http://www.protagon.gr/?i=protagon.el.article&id=41578

6 comments on “Το φάντασμα του πληθωρισμού

  1. Την καλησπέρα μου καλοί μου φίλοι !!!!

    Εθνικό νόμισμα χωρίς συνετή και ηθική οικονομική πολιτική δεν αποτελεί λύση. Και η Αμερική όπως και η Ιαπωνία και η Κίνα έχουν εθνικό νόμισμα, όμως αυτό δεν τους απέτρεψε από το να έχουν πλήθος διαφόρων προβλημάτων. Όλα αυτά όμως που το άρθρο αναφέρει άπτονται της δημοσιονομικής πολιτικής και όχι της νομισματικής πολιτικής. Αυτά τα 2, αποτελούν και τα ισχυρότερα όπλα ενός κράτους για την επίτευξη οικονομικής ευμάριας στην κοινωνία. Αυτή την στιγμή στερούμαστε της δυνατότητας χάραξης της νομισματικής πολιτικής μας λόγω του γεγονότος ότι αυτή χαράζεται από την ΕΚΤ και την ΕΕ, ενώ από την άλλη χάσαμε και την δυνατότητα χάραξης της δημοσιονομικής πολιτικής μας λόγω της ένταξής μας στους μηχανισμούς στήριξης. Οπότε, το εθνικό νόμισμα είναι η μοναδική μας λύση !!!! Λύσεις υπάρχουν και λύσεις αποτελεσματικές. Απλώς αυτές οι λύσεις δεν υπάρχουν μέσα στα ήδη διεφθαρμένα και ανάξια πολιτικά στελέχη που πλαισιώνουν τα κόμματα της βουλής…

    Από την άλλη, διαφωνώ οριζοντίως και καθέτως με το άρθρο στο ότι η σταθερότητα του νομίσματος στην Ελλάδα εξαρτάται λιγότερο από το ποιος κυβερνά τη χώρα. Γιατί ανεξάρτητα από το που αυτοπροσδιορίζονταν ότι ανήκαν οι εκάστοτε κυβερνήσεις, (αριστερά, κέντρο, δεξιά), εκ του αποτελέσματος κρίνωντας, όλες είχαν σαφώς καπιταλιστικό και δη νεοφιλελεύθερο προσανατολισμό. Θα πρέπει κανείς να είναι κουτός και να πιστεύει την «ταμπέλα» που κάθε κόμμα βάζει στην πολιτική της και να μην κρίνει από τα πεπραγμένα. Αν η «ταμπέλα» ήταν αυτή που παίζει το σημαντικότερο ρόλο στην διακυβέρνηση ενός κράτους, τότε ο Χίτλερ ήταν σοσιαλιστής !!!

  2. Ο/Η Τάκης λέει:

    Δύο μόνον παρατηρήσεις.
    Πρώτον. Το να αναγράφεται πως το νόμισμα σε μια χρονική περίοδο υποτιμήθηκε 98%, χωρίς να αναφέρεται ότι υπήρχαν αναπληρώσεις εισοδηματικές στην ίδια διάρκεια, υποκρύπτει κάτι.
    Την ίδια επίσης βαρύτητα έχει και το οτι συγκρίνεται ένα μισθός σε σκληρό νόμισμα μα τον ιδεατόν εαυτόν του… εφ’ όσον αυτός, ούτε σταθερός είναι (καταβαραθρώνεται), και το κυριώτερο, μακροοικονομικά, δεν συνυπολογίζεται η μη συμμετοχή των ανέργων στο μισθολογικό και μικροεπιχειρηματικό συνολικό εισοδηματικό εθνικό κατασκεύασμα.
    Μπορεί να έχεις υψηλό τιμάριθμο (που πλήττει κυρίως τα εισαγόμενα) και δικά σου νομισματοπιστωτικά εργαλεία, μπορεί επίσης να έχεις αντιπληθωρισμό με ανύπαρκτα σε πολλούς εισοδήματα και τα γκέμια σε ξένα χέρια. Διαλέγεις και παίρνεις.
    Σημειωθήτω, πως αποκαλύπτεται με τον καιρό μια συγκεκαλυμμένη πλέον διακομματική «αποφορά», ότι μόνο ο ξένος παράγοντας μπορεί να διορθώσει τα κακώς κέιμενα (των ιδίων υπαιτίων!).
    Προς τί τότε όλο αυτό το διακομματικό, πολύβοο και εξόχως διακοσμητικό θεατράλε;
    Δεύτερον. Ad hoc δεν ενδιαφέρει απολύτως το νόμισμα. Εκεινο που έχει σημασία είναι ο τόπος «κατασκευής» του νομίσματος και η σχέση αυτού αναφορικά με τις εγχώριες παραγωγικές δυνατότητες, με όλες τις επακόλουθες συνέπειες.
    Σε μία «ένωση», όπου αυτές οι «δυνατότητες» δεν συμπίπτουν με τα απόλυτα συμφέροντα του «νομισματοκοπείου» και που… αλλού είμαστε με τον φεντεραλιστικό συμφέρον και αλλού με το ακραιφνώς εθνικό -α λα καρτ (και σε όλα μάλιστα τα επίπεδα) που κατήντησε σε με ωραιοτάτη δούναι και λαβείν «λάξευση», δηλ να δίνουμε κάθε χρόνο 4χ και να λαμβάνουμε 1χ, τότε, η αυτοπροστασία είναι ο υπέρτατος νόμος (παραφράζοντας το… Salus populi suprema lex esto).
    Εάν, για να διατηρηθεί μια ευρωπαική καταναλωτική «ταυτότητα» (μειονοψηφικού πλέον μέρους της κοινωνίας), πρόκειται να παύσει να υπάρχει ως προοπτική το αναλογούν για την χώρα μέγιστο δημόσιο και ιδιωτικό μερίδιο αξιοποίησης εθνικών κεφαλαίων (που διά ροπάλου οφείλει να προσθέτει θετικά στο εθνικό ταμείο) και καταντήσουμε να παρέχουμε μόνον μισθωτές και εργατικές υπηρεσίες- ανταγωνιστικές των εξωχώριων «εισροών»- τότε, άξιοι της μοίρας μας.

    • αμανε δεν τους σφάξουμε,,,όλους,,,τοτε ναι φιλε μου Τακη θα είμαστε αξιοι της μοιρας μας !!
      Οπως παει το πράγμα σιγα σιγα η Ελλαδα θα ειναι μια χώρα άνεργων,,,ολοι !!
      Η δε ανάπτυξη η περιβόητη ,,,και μονο ως σκέψη θα διώκεται,,η δε αναφορά στην λεξη «Αναπτυξ稻 ποινικό ειδεχθείς αδίκημα !!

      • Ο/Η Τάκης λέει:

        Μη μου στενοχωριέσαι Γιώργη.
        Εμείς θα τα λέμε μέχρι να τον «ξετρυπώσουμε».
        Κάπου θάναι!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s