Τελεολογία και αυτοματοποιημένη παραγωγή: Εγελιανή Λογική και Κομμουνισμός…


Το θέμα της Υποκειμενικής Λογικής του Χέγκελ είναι η άρση της αντίθεσης υποκειμενικότητας-αντικειμενικότητας(εντός Λογικής, διότι σε επίπεδο συνείδησης-αντικειμένου η άρση έχει ήδη γίνει στην Φαινομενολογία), που ταλάνιζε τον καντιανό δυϊσμό.

Κομβικό ρόλο παίζει το κεφάλαιο της Τελεολογίας, όπου η Έννοια ως υποκειμενικός σκοπός, μετατρέπει ένα αντικείμενο σε μέσο και μέσω αυτού επιδρά πάνω σε ένα εξωτερικό αντικείμενο. Ο Χέγκελ έχει κατά νου το εργασιακό προτσές. Προσοχή όμως, η μορφή αυτή τελεολογίας είναι η εξωτερική ,διότι ο σκοπός βρίσκεται σε εξωτερική σχέση προς τα μέσα και το αντικείμενο. Ο σκοπός προσδιορίζει το μέσο αλλά δεν είναι ο ίδιος το μέσο και το μέσο σε σχέση με το αντικείμενο που μετασχηματίζει προφανώς και έχουν μια εξωτερική σχέση, όπως η τσάπα με το χώμα. Σε επίπεδο λογικών κατηγοριών Υποκείμενο(σκοπός, έννοια) και Αντικείμενο δεν βρίσκονται σε μια συμφωνία στο επίπεδο του Λόγου.

Η ιδιοφυής λοιπόν επόμενη κίνηση του Χέγκελ ,η οποία φέρει την έμπνευσή της από τον Καντ(έννοια του φυσικού σκοπού) αλλά και από την Βιολογία των αρχών του 19ου αι., η οποία άρχισε να υπερβαίνει το μηχανιστικό μοντέλο εξέτασης του οργανισμού, ήταν να πει ότι η εσωτερική τελεολογία ,μπορεί να παρατηρηθεί στους ζωντανούς οργανισμούς. Ο ζωντανός οργανισμός είναι ο επιτελεσμένος, αντικειμενικός σκοπός μέσω της αυτοδιατήρησης και αναπαραγωγής του(όχι μόνο με την έννοια της συνουσίας αλλά με την ευρεία έννοια) ,τα όργανά του ως μέσα της αυτοδιατήρησής του είναι και τα ίδια σκοπός ,διότι οργανισμός δεν είναι παρά τα επιμέρους όργανά του, τα οποία όμως εκτός του οργανισμού επιστρέφουν στον μηχανισμό και τον χημισμό(πεθαίνουν δηλ.). Άρα ο οργανισμός ως λογική κατηγορία είναι η άρση του δυισμού ,διότι επιτυγχάνει εντός της οργανικής ολότητας να φέρει σε μία άμεση ταύτιση υποκείμενο-αντικείμενο. Ο Ντεκάρτ πχ. δεν μπορούσε να νοήσει τον ανθρώπινο οργανισμό ως εσωτερική τελεολογία και αναγκάστηκε να εφεύρει μία θεϊκή ένωση σώματος-πνεύματος στο κονάριο.

Συνέχεια