Το «Ιερόν κατάστημα»…Η μεγαλόχαρη της Τήνου και η κατασκευή της Λατρείας (Μέρος A)


Του Αυγουστίνου Ζενάκου – «Unfollow»


Eνα απόγευμα πριν από λίγες εβδομάδες, καθώς ψιλοκουβεντιάζαμε με μια παρέα σ’ ένα καφενείο στη Χώρα της Τήνου, ένας περαστικός κοντοστάθηκε και μας ρώτησε τι ώρες είναι ανοιχτή η Μεγαλόχαρη.
«Ώρες καταστημάτων φυσικά» αποκρίθηκε ένας από την παρέα. Γελάσαμε βεβαίως, διότι είχαμε δει το εμπορικό πανηγύρι που κυριαρχεί στο ναό της Ευαγγελιστρίας. Περιστοιχίζεται από δεκάδες καταστήματα λατρευτικών αντικειμένων -από τις πλέον κακότεχνες εικόνες «σε προσφορά» μέχρι μπουκαλάκια για το άγιασμα- με κορυφαίο ίσως αντικείμενο τις λαμπάδες, που διαθέτουν έναν συγκλονιστικό όσο και χαρακτηριστικό κύκλο ζωής: Λαμπάδα μπορεί να αγοράσει κανείς ολόγυρα στο ναό, κυριολεκτικά παντού, σε κάθε μέγεθος ή «μπόι», κοστολογούνται δε ανάλογα με το ύψος.
Αφού την αγοράσει, προσέρχεται στο χώρο στο πλάι του ναού, όπου την εναποθέτει αναμμένη σε μια επιμήκη κατασκευή την οποία επιβλέπει ένας υπάλληλος. Όσο οι λαμπάδες ανάβουν από τη μία -καθώς άνθρωποι που έρχονται από μακριά εύχονται για αρρώστους και αγάπημένους- σβήνουν από την άλλη, κι αυτό ασταμάτητα, το πλήθος δεν σταματάει, και πετιούνται με θόρυβο σε μια μεταλλική τρύπα στον τοίχο, μ’ ένα θόρυβο σχεδόν εργοστασιακό, κλανγκ κλανγκ, για να πάνε, υποθέτω, για λιώσιμο.

Δεν ξέρω αν κάποιος θίχτηκε από μέσα του που γελάσαμε με τις «ώρες καταστημάτων». Το να αναφέρεται πάντως κανείς στη διάσημη εκκλησία του νησιού ως «κατάστημα» μόνο σύγχρονο δεν είναι και κάθε άλλο παρά ανήκει στον φίλο μας που το ξεστόμισε εκείνη τη στιγμή. Απεναντίας, ο ναός της Ευαγγελιστρίας ονομάζεται «κατάστημα» ή «ιερόν κατάστημα» τοπικά ήδη από τα μέσα του 19ου αιώνα, προκαλώντας την κριτική ή και τι χλεύη λογίων και λαογράφων που αισθάνονται ότι κάτι τέτοιο προσβάλλει τη θρησκεία, όπως λόγου χάρη ο Γεώργιος Μαζαράκης, που καταγγέλλει τη «θρησκοκέρδεια» κι επιτίθεται σε όσους αγοράζουν «ανόητα και ακάθαρτα πράγματα» στο όνομα της Ευαγγελιστρίας, «μάλλον δ’ ειπείν το «Καταστήματος», όπως εν Τήνω καλείται ο Ναός αυτής».
Η ονομασία αποτυπώνεται στο Διάταγμα του 1851, με το οποίο ο ναός ορίζεται ως «δημόσιο κατάστημα», κι εγκαταλείπεται μόνο με τη νομοθετική ρύθμιση του 1929 όταν εισάγεται η έννοια του Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου.

Η λατρεία της Ευαγγελιστρίας στην Τήνο είναι περίπλοκο φαινόμενο. Εξετάζοντας το, μπορούμε να αντιληφθούμε τη σχέση της θρησκείας με το εμπόριο, καθώς «καθαγιάζονται» τα υλικά μέσω της ιερότητας τους, την επίδραση της Εκκλησίας στην τοπική οικονομία και την εμπλοκή της με την κρατική πολιτική, αλλά και ένα πολύ σημαντικό μέρος της κατασκευή της ελληνικής εθνικής ταυτότητας.

Συνέχεια

Τραγούδια Μίσους Κι Έρωτα, Μια Νύχτα Του Αυγούστου…


Πάνε χρόνια πολλά από τότε, από εκείνον τον Αύγουστο.

Ήμουν ένας μπερδεμένος νεαρός, με εικοσιπέντε χρόνια πάνω στην πλάτη μου. Μόλις είχα γυρίσει από ένα ταξίδι στην Ευρώπη, όπου είχα ξοδέψει σε τρεις μήνες τα λεφτά που είχα μαζέψει δουλεύοντας τρία χρόνια.

«Πόσα σου “μειναν;» ρώτησε ο πατέρας μου.
«Πενήντα ευρώ», του είπα
Κόντεψε να πάθει έμφραγμα.
«Και τι κατάλαβες;» είπε ο μεγαλύτερος αδελφός. «Θα μπορούσες να “χεις πάρει ένα μηχανάκι, μια τηλεόραση, ρούχα. Κάτι να σου μείνει. Τώρα τι σου “μεινε;»

Θυμήθηκα τον καταρράκτη από σύννεφα που είδα στα Πυρηναία. Και τη τσιγγάνα που τραγουδούσε τα φλαμένκο -με duende- στην Καταλονία.

«Τίποτα», είπε ο αδελφός μου, απαντώντας στη δική του ερώτηση.

Στο σακίδιο μου είχα εκατό σελίδες απ” το πρώτο μου μυθιστόρημα. Ένα συνονθύλευμα ιστοριών και σκέψεων που σίγουρα δεν μπορούσες να το αποκαλέσεις μυθιστόρημα. Ούτε καν λογοτεχνία.

«Τίποτα», του είπα, για να τελειώνει η άσκοπη συζήτηση.

~~{}~~

Το επόμενο πρωινό έφτιαξα το σακίδιο μου για να πάω στην Νάξο.

Συνέχεια

«…δεν είπα ποτέ ότι θα σκίσω μνημόνια…»


Mnhmonio 3

Κάποιοι το ερμηνεύουν ως πολιτική αλητεία, άλλοι ως την απόλυτη περιφρόνηση σε φίλους και ψηφοφόρους, ίσως θα χαρακτηριστεί ως ο πιο ωμός, προκλητικός εμπαιγμός του ανθρώπινου πόνου, πρώτα και κύρια του πόνου αυτών που τον πίστεψαν.
Δεν είναι τυχαίο ότι δεν αποτολμούν κι οι πιο στενοί και πιστοί συνεργάτες του να υπερασπιστούν και να ερμηνεύσουν «δημιουργικά» το γεγονός (αλήθεια ο Καρτερός που είναι?)
Κι όμως έχει σχέδιο, αν και τον χαρακτηρίζουν όλα τα παραπάνω…..
Ο Α. Τσίπρας θα ηγηθεί τμήματος της αστικής τάξης, φιλοδοξεί να μείνει στην ιστορία ως ένας από τους μεγάλους ηγέτες της και το σχέδιο υπήρχε μάλλον από αρκετά παλιά, το θέτει όμως σ” εφαρμογή τώρα, την πιο κατάλληλη στιγμή γι αυτόν και τη καριέρα του.
Με τα «κουφά» που λέει τελευταία δεν υποτιμά τη νοημοσύνη μας και δεν απαξιεί τη δική του. Απλά στέλνει μηνύματα σε κάθε ενδιαφερόμενο σε Ελλάδα κι Ευρώπη ότι δεν έχει πλέον κανένα απολύτως πρόβλημα με μνημόνια κι ότι, όταν αναφερόταν σε ρήξεις, εννοούσε ρήξεις με πλατφόρμες και λοιπούς μέχρι χθες συνεργάτες, τους οποίους δεν θ” αργήσει ν” αποκαλέσει περιφρονητικά «παλαιοημερολογήτες».

Νίκος Βουρτσάνης


Aπό:

http://atexnos.gr/

Ζιλ Ντελέζ-Επιθυμία και ηδονή…


Α. Μία από τις θεμελιώδεις θέσεις του Επιτήρηση και Τιμωρία αφορούσε τα συστήματα εξουσίας. Μου φαινόταν θεμελιώδης για τρεις λόγους:
1. Καθαυτή και σε σχέση με τον «αριστερισμό»: αυτή η αντίληψη για την εξουσία ενέχει μια βαθιά πολιτική καινοτομία,σε αντίθεση με την κάθε θεωρία για το κράτος.
2. Σε σχέση με τον Μισέλ: του επέτρεπε να υπερβεί τη δυαδικότητα μεταξύ των σχηματισμών του λόγου και των πέραν του λόγου σχηματισμών,η οποία διατηρείτο στην Αρχαιολογία της γνώσης,και να διασαφηνίσει τον τρόπο με τον οποίο αυτοί οι δύο τύποι σχηματισμών κατανέμονται και συναρθρώνονται τμήμα-τμήμα (δίχως να ανάγεται ο ένας στον άλλο,να προσομοιάζουν κ.λπ.). Το ζήτημα δεν ήταν να καταργηθεί η διάκρισή τους αλλά να εξηγηθούν κάπως οι μεταξύ τους σχέσεις.
3. Για μια συγκεκριμένη συνέπεια: η λειτουργία των συστημάτων εξουσίας δεν περιγραφόταν στο βιβλίο ούτε με όρους καταστολής ούτε με όρους ιδεολογίας. Συνεπώς,υπήρξε ρήξη με ένα διαζευτικό δίπολο που -λίγο ή πολύ- όλος ο κόσμος αποδεχόταν. Το Επιτήρηση και Τιμωρία απέρριπτε το δίπολο «καταστολή ή ιδεολογία»,σχηματίζοντας μια έννοια κανονικοποίησης και πειθαρχιών.

Β. Θεωρούσα ότι αυτή η θέση για τα συστήματα εξουσίας είχε δύο κατευθύνσεις,κάθε άλλο παρά αντιφατικές,αν και διακριτές. Ούτως ή άλλως δεν υπήρχε θέμα αναγωγής των συστημάτων εξουσίας σε έναν κρατικό μηχανισμό. Αλλά με βάση τη μία κατεύθυνση,αυτά τα συστήματα αποτελούσαν μια διάχυτη και ετερογενή πολλαπλότητα,και εν ολίγοις μικροσυστήματα. Με βάση μία άλλη κατεύθυνση,παρέπεμπαν σε ένα διάγραμμα,σε ένα είδος αφηρημένης μηχανής,εμμενούς σ’ ολόκληρο το κοινωνικό πεδίο (όπως ο πανοπτισμός,η γενική λειτουργία του οποίου ορίζεται από τη δυνατότητα που έχει κάποιος να βλέπει όντας αθέατος,και μπορεί ως τέτοια να εφαρμοσθεί σε οποιαδήποτε πολλαπλότητα). Επρόκειτο για δύο κατευθύνσεις μικροανάλυσης που ήταν εξίσου σημαντικές,αφού η δεύτερη απεδείκνυε ότι ο Μισέλ δεν αρκείτο σε μια «διασπορά».

Συνέχεια

Τρέχα, Άλια, τρέχα…


syria1.jpg

της Νίνας Γεωργιάδου


Ήταν δασκάλα της νοηματικής γλώσσας για κωφάλαλα παιδιά στη Συρία. Συνεχίζει να είναι, μόνο που ποιος νοιάζεται πια για κωφάλαλα. Ο «μπαμπάς ο πόλεμος» επιφυλάσσει για όλα τον τρόμο, την προσφυγιά ή το θάνατο, χωρίς διακρίσεις.

Συνεχίζει να είναι δασκάλα της νοηματικής, μόνο  που γι αυτήν δεν υπάρχει πια Συρία. Υπάρχει ένα κουρέλι, από το οποίο διεκδικούν μερίδια οι Τούρκοι κι οι Ισραηλινοί. Οι Ευρωπαίοι «εταίροι» θέλουν, ως μερτικό, το δρόμο του φυσικού αερίου του Κατάρ και καμιά γερή μπάζα στις τουριστικές αξιοποιήσεις των ιστορικών χώρων. Ξέρουν από ιστορία και πολιτισμό. Οι Αμερικάνοι – καλή τους ώρα, πού τους ξεχάσαμε μέσα στην μνημονιακή μας παραζάλη; – διαπραγματεύονται, ως μεγαλοεργολαβικές εταιρίες, με μιαν απίστευτη προβλεπτικότητα, την ανοικοδόμηση του  κουρελιού.

Να μην ξεχάσουμε τους ισλαμοφασίστες που έχουν δαγκώσει ένα μεγάλο κομμάτι της πίτας, απ’ τον καιρό που τους εξόπλιζαν Ευρωπαίοι και Αμερικάνοι, ως το αντίπαλο δέος στη ρωσόφιλη Συρία.

Τι πληκτικό! Σα να βλέπεις ξανά το έργο της Γιουγκοσλαβίας σε νέα βέρσιον.

Η Άλια συνεχίζει να είναι δασκάλα της νοηματικής, μόνο που αυτή η νοηματική πια, καθώς η Άλια τρέχει, δε σημαίνει τίποτα. Πρέπει να μάθει μιαν άλλη νοηματική. Πώς να δείχνει με τα δάχτυλα τον απερίγραπτο τρόμο, πώς οι παλάμες της να απεικονίζουν εύγλωττα τη φράση, «τα έχασα όλα, ευχαριστώ για το αποφόρι, τη φρυγανιά και τις ευχές». Στη νέα νοηματική, πρέπει με το σκύψιμο του κεφαλιού να αφήνει να περνούν, αμέριμνα, όλα τα γκλομπς των διασυνοριακών ένστολων κι όλες οι χυδαίες βρισιές των διασυνοριακών πατριδοκάπηλων.

Σωστά λοιπόν διατυπώθηκε η αρχική φράση, «Ήταν δασκάλα της νοηματικής γλώσσας για κωφάλαλα παιδιά στη Συρία».

Συνέχεια

DISNEY:«ΧΙΡΟΣΙΜΑ-ΝΑΓΚΑΣΑΚΙ ΤΑ ΣΥΓΧΑΡΗΤΗΡΙΑ ΜΑΣ, ΒΟΜΒΑΡΔΙΣΤΗΚΑΤΕ»…


Η Disney τουιτάρει στην Ιαπωνία για την επέτειο της Χιροσίμα: «Συγχαρητήρια», βομβαρδιστήκατε.

Η Ιαπωνική Disney βρίσκεται σε πολύ άσχημη θέση μετά από δύο προσβλητικά tweets που δημοσιεύθηκαν στον επίσημο λογαριασμό της για της επετείους του βομβαρδισμού με ατομικές βόμβες της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι από την Αμερικάνικη Αεροπορία το 1945.

Σύμφωνα με την Japan Times:

«Καθώς σηματοδοτήθηκε η 70η επέτειος του βομβαρδισμού του Ναγκασάκι την Κυριακή, Ιάπωνες χρήστες του διαδικτύου επιτέθηκαν στη Disney, που αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους πολιτιστικούς θεσμούς της Αμερικής, για την έλλειψη ευαισθησίας στο δημόσιο αίσθημα εδώ.»

Ήταν πριν από 70 χρόνια όταν το Enola Gay πέρασε πάνω από τον ουρανό της Χιροσίμα στις 6 Αυγούστου 1945 και έριξε μια βόμβα που εκμηδένισε μια ολόκληρη πόλη. Εκτιμάται ότι 60 με 80 χιλιάδες πολίτες σκοτώθηκαν ακαριαία. Μόλις τρείς μέρες αργότερα και ενώ η Ιαπωνία ακόμα προσπαθούσε να συνέλθει από το πυρηνικό ολοκαύτωμα της Χιροσίμα, η Αμερική έριξε τη δεύτερη βόμβα στο Ναγκασάκι (αφού η Κοκούρα που ήταν ο κανονικός στόχος καλυπτόταν από πυκνή συννεφιά). Η βόμβα μέσα σε δευτερόλεπτα εξαφάνισε 40 χιλιάδες άτομα και το ένα τρίτο της πόλης. Ο συνολικός αριθμός των νεκρών είναι 185 χιλιάδες άτομα, ανάμεσά τους και αυτοί που πέθαναν από τη ραδιενέργεια και τους συναφείς καρκίνους που τους προκάλεσε.

Αυτή ήταν και η μοναδική φορά στην ιστορία όπου ένα έθνος χρησιμοποίησε ατομική βόμβα σε ένα άλλο.

Πώς επέλεξε λοιπόν η Ιαπωνική Disney να τιμήσει την ημέρα;

Συνέχεια

Ο σεξισμός ευνοεί τις αντιδραστικές πολιτικές, τις αριστερές όμως; …


image002Στο (θεσμικό) πρόσωπο της Ζωής Κωνσταντοπούλου αντικατοπτρίζεται και αποκρυσταλλώνεται μια διττή προβληματική, πολιτική και πολιτισμική. Ο αντικοινοβουλευτισμός και ο σεξισμός. Ο σεξισμός στην πολιτική ζωή, στον πολιτικό λόγο, ο σεξισμός μέσα στο κοινοβούλιο. Το πολιτικό και το πολιτισμικό σε αυτή την περίπτωση είναι σε μεγάλο βαθμό συνυφασμένα και το ένα χρησιμοποιεί το άλλο καταπώς συμφέρει. Όχι όμως απλώς για να εξοντώσουν ηθικά ένα πολιτικό πρόσωπο – αλλά και αυτό που συμβολίζει…

Το τελευταίο φύλλο της Kontra News έχει πρωτοσέλιδο το εξής: «Ο άντρας της δεν μπορεί να μαζέψει τη Ζωή;» Η γυναίκα εδώ (συγκεκριμένα η Πρόεδρος της Βουλής) χάνει κάθε υπόσταση και υφίσταται μέσα από ένα φαλλοκρατικό πρίσμα που επιτρέπει μονάχα ετεροπροσδιορισμό. Με άλλα λόγια, η Ζωή Κωνσταντοπούλου αποπολιτικοποιείται – με τρόπο ενδεικτικό όλης της στρατηγικής των μεταπολιτικών, μεταδημοκρατικών σχημάτων, μηχανισμών και αφηγήσεων.

Στα μεταδημοκρατικά πλαίσια της πολιτικής των μνημονίων, οι κοινοβουλευτικές διαδικασίες, ο σεβασμός στο Σύνταγμα και η ομαλή λειτουργία που επιτρέπει την διαφάνεια και συνεκδοχικά την διακριτή στάση του κάθε βουλευτή, σχεδόν εξαφανίζεται. Δεν είναι απλώς ο λεγόμενος «πυκνός χρόνος» των πολιτικών εξελίξεων, είναι το κοινοβούλιο στην υπηρεσία του τεχνοκρατισμού, η μετατροπή της πολιτικής σε ένα κενό δοχείο που επιτρέπει σε εταίρους, θεσμούς, τρόικες, τετρατρόικες να περνούν όλα αυτά τα μέτρα που εξυπηρετούν τα εκάστοτε συμφέροντά τους (κάτι που ο Νόαμ Τσόμσκυ έχει τονίσει με τους πλέον σαφείς όρους ήδη από το 2011). Η ίδια διαδικασία μετατρέπει τους βουλευτές και τις κυβερνήσεις σε «middle men»· σε μεσάζοντες που κυριολεκτικά διαχειρίζονται αυτή την κατάσταση. Το πώς θα δικαιολογηθεί αυτό στον λαό, είναι θέμα αφήγησης, κάθε ένας που αναλαμβάνει να αποποιηθεί τον αντιμνημονιακό του χαρακτήρα, διαλέγει και το αφήγημα που του ταιριάζει.

Συνέχεια