Μιχάλης Σάλλας… (1. Η αρχή)…(2. Σημασία δεν έχουν οι κυβερνήσεις)… 3. (Η ΕΤΒΑ και άλλα τινά)…


11 Νοεμβρίου 2008: Μιχάλης Σάλλας και Γιώργος Παπανδρέου συσκέπτονται στην Χαριλάου Τρικούπη.


Μιχάλης Σάλλας – 1. Η αρχή

Η ιστορία, την οποία θ’ αρχίσουμε να διηγούμαστε σήμερα, αρχίζει πριν ένα τέταρτο του αιώνα. Στο τιμόνι της χώρας βρίσκεται ο «αρχάγγελος της κάθαρσης», ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, γεγονός που αν τολμούσες να το προβλέψεις άλλο ένα τέταρτο του αιώνα νωρίτερα, θα σε παίρνανε για μουρλό.

Ο Μητσοτάκης εμφορείται από νεοφιλελεύθερες ιδέες, με τις οποίες ονειρεύεται ν’ αλλάξει την χώρα. Έτσι, επιλέγει ως στενούς συνεργάτες του δυο μεγάλους θιασώτες τού νεοφιλελευθερισμού και θαυμαστές τού Φρήντμαν, τον Στέφανο Μάνο και τον Ανδρέα Ανδριανόπουλο, στους οποίους εμπιστεύεται βασικά υπουργεία-φορείς των σχεδιαζόμενων μεταρρυθμίσεων (δημοσίων έργων αρχικά και κατόπιν οικονομίας-οικονομικών στον πρώτο, εμπορίου και βιομηχανίας-ενέργειας στον δεύτερο). Αυτή η τριανδρία (στην αρχή συμμετείχε και ο Ιωάννης Παλαιοκρασσάς) σχεδίασε ένα εκτεταμένο πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων, το οποίο περιλάμβανε σχεδόν τα πάντα, από τις δημόσιες συγκοινωνίες μέχρι την ΑΓΕΤ Ηρακλής. Παράλληλα δε, προώθησε την «απελευθέρωση» της αγοράς μέσω της κατάλυσης κάθε κρατικού ελέγχου, από την τιμή του ψωμιού μέχρι την εκτέλεση μεγάλων τεχνικών έργων. Το ότι σε όλους αυτούς τους τομείς τα έκανε ρόιδο, δεν θα μας απασχολήσει εδώ. Εκείνο που θα μας απασχολήσει είναι ότι ανάμεσα σε όσα έβγαλε στο σφυρί εκείνη η κυβέρνηση, ήταν και μια μικρή τράπεζα στα πρόθυρα της πτώχευσης: η Τράπεζα Πειραιώς.

Πρώτη παρένθεση. Για την ακρίβεια, η Τράπεζα Πειραιώς πουλιόταν από την Εμπορική Τράπεζα, της οποίας ήταν θυγατρική. Της Εμπορικής Τράπεζας ήταν ιδιοκτήτης το ελληνικό δημόσιο, το οποίο την είχε πάρει από τον Στρατή Ανδρεάδη το 1975, επί ημερών Κωνσταντίνου Καραμανλή, για να την εξυγιάνει (με λεφτά τού ελληνικού λαού, φυσικά). Επί ημερών Μητσοτάκη, η Εμπορική Τράπεζα «ξεφορτώθηκε» επτά θυγατρικές της. Η τελευταία θυγατρική της, η Ιονική Τράπεζα, πουλήθηκε το 1999 στην Alpha Bank. Το 2006, η Εμπορική αγοράστηκε από την γαλλική Credit Agricole, απ’ όπου την πήρε και την απορρόφησε το 2013 η Alpha Bank. Ωραίο παράδειγμα για το πώς κάποιοι πλουτίζουν απ’ αυτά που φτιάχνει (ή εξυγιαίνει) ο λαός με τους φόρους του. Κλείνει η παρένθεση.

Λένε πως η ιστορία της ανθρωπότητας γράφεται από την τύχη. Και μάλλον είναι αλήθεια το ότι πολλά μεγάλα ιστορικά γεγονότα οφείλονται σε τυχαίες συμπτώσεις. Πάντως, την εποχή που η κυβέρνηση Μητσοτάκη αποφάσιζε να πουλήσει την Τράπεζα Πειραιώς, η τύχη τό ‘φερε να μένουν στην ίδια πολυκατοικία και, ως εκ τούτου, να έχουν γνωριστεί και να έχουν αναπτύξει φιλική σχέση, ο πρόεδρος του Πανελληνίου Συνδέσμου Επενδυτών Χρηματιστηρίου Αθηνών (ΠαΣΕΧΑ) Γιώργος Αλβανός και ένας σαραντάχρονος καθηγητής οικονομετρίας τού Παντείου Πανεπιστημίου, ο οποίος άκουγε στο όνομα Μιχάλης Σάλλας.

Ο Σάλλας δεν ήταν ένας απλός καθηγητής. Ο Ανδρέας Παπανδρέου είχε διαβλέψει νωρίς το δαιμόνιο μυαλό αυτού του λιγομίλητου ηρακλειώτη, ο οποίος στα 24 χρόνια του ήταν ανάμεσα στα ιδρυτικά μέλη τού ΠαΣοΚ που συνυπέγραψαν την Διακήρυξη της 3ης Σεπτέμβρη. Δεν μπορούμε να ξέρουμε αν ο ορισμός του ως καθηγητού στο Πάντειο οφείλεται στην στενή σχέση του με τον Ανδρέα, όμως το σίγουρο είναι ότι κατά την πρώτη οκταετία του ΠαΣοΚ ο Μιχάλης Σάλλας διετέλεσε γενικός γραμματέας τού υπουργείου εμπορίου και διοικητής τής Ελληνικής Τράπεζας Βιομηχανικής Αναπτύξεως (ΕΤΒΑ). Σημειώστε κάπου αυτό το περί ΕΤΒΑ πριν συνεχίσουμε.

Δεύτερη παρένθεση. Στο βιογραφικό του, ο Μιχάλης Σάλλας υποστηρίζει ότι  «από το 1984 έως το 1991… διετέλεσε πρόεδρος της επιτροπής κεφαλαιαγοράς». Δεδομένου ότι η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράςιδρύθηκε με τον Ν.1969/1991 και πρώτος πρόεδρός της ήταν ο καθηγητής Αυγουστίνος Βιντζηλαίος, προφανώς ο Σάλλας εννοεί ότι διετέλεσε πρόεδρος στο όργανο που προϋπήρχε της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. Κλείνει η παρένθεση.

Εκείνη την εποχή, ο Αλβανός συνέλαβε μια εντυπωσιακή ιδέα: αφού οι διάφοροι μικρομεσαίοι επαγγελματίες, προκειμένου να εξυπηρετηθούν καλύτερα, μπορούν να φτιάξουν μια συνεταιριστική τράπεζα, γιατί να μη μπορούν να κάνουν το ίδιο και οι μεγάλοι επιχειρηματίες; Την ιδέα αυτή την εκμυστηρεύτηκε στον Μιχάλη Σάλλα για να δουλέψουν μαζί τις λεπτομέρειές της. Ο Σάλλας την βρήκε εξαιρετική. Κι όταν βγήκε για πούλημα η Πειραιώς, δεν υπήρχε λόγος να στηθεί τράπεζα από την αρχή. Το όχημα ήταν έτοιμο και σε καλή τιμή. Τώρα έπρεπε να βρεθούν και οι επιβάτες.

10 Ιουλίου 2008:  Ο Μιχάλης Σάλλας (κέντρο) παραδίδει στο Πυροσβεστικό σώμα 30 καινούργια οχήματα,
ως δωρεά της Τράπεζας Πειραιώς, παρουσία του τότε υπουργού εσωτερικών Προκόπη Παυλόπουλου.

Αυτό ήταν εύκολο. Χάρη στην πειθώ τού Σάλλα, τα «μεγάλα κεφάλια» άρχισαν να επιβιβάζονται το ένα μετά το άλλο: ο Ηλιάδης της Σέλμαν, ο Βασιλάκης της Autohellas και κατόπιν της Aegean, ο Φουρλής των ΙΚΕΑ και της Intersport, ο Παπαγεωργίου της Σάνυο, ο Μπήτρος της ομώνυμης βιομηχανίας, ο Δασκαλόπουλος της Δέλτα, ο Δασκαλαντωνάκης με τα ξενοδοχεία Grecotel, ο Ηλιάδης της Ηλτέξ… (αργότερα, στην ομάδα προστέθηκαν ο Αγγελόπουλος της Χαλυβουργικής και ο Βαρδινογιάννης μέσω της Xios Bank). Ο Σάλλας έφτιαξε την «Ιδιωτική Επενδυτική», τους έβαλε όλους μέσα και τον Δεκέμβριο του 1991 παρουσιάστηκε στον Μητσοτάκη ως αγοραστής τής Πειραιώς. Κι επειδή μπορεί ο Σάλλας να ήταν πασόκος αλλά το κεφάλαιο δεν καταλαβαίνει από κόμματα, η δουλειά έκλεισε. Στα 3 δισ. δραχμές, σκάρτα 9 εκατομμύρια ευρώ. Δώρο.

Τρίτη παρένθεση. Αντίπαλος του Σάλλα στην εξαγορά της Πειραιώς ήταν ένας πανίσχυρος όμιλος εφοπλιστών με επί κεφαλής τον Σταύρο Νταϊφά. Ο Σάλλας κατάπιε τον Νταϊφά με μια μπουκιά. Κλείνει η παρένθεση.

Από την επόμενη μέρα, η πτωχευμένη τράπεζα άρχισε να βελτιώνεται θεαματικά, κάτι που είναι απολύτως φυσιολογικό αφού όλοι όσοι συμμετείχαν στον «όμιλο επενδυτών» που την αγόρασε, μετέφεραν όλες τις δουλειές τους στο νέο τους απόκτημα. Μέσα σε λιγώτερο από έναν χρόνο, η Τράπεζα Πειραιώς θα γινόταν η τέταρτη σε μέγεθος τράπεζα της χώρας.

_______________________________________________________

Μιχάλης Σάλλας – 2. Σημασία δεν έχουν οι κυβερνήσεις

Το ευρώ, ως γνωστόν, γεννήθηκε την πρωτοχρονιά του 1999. Μέχρι τότε, οι χώρες τής Ευρωπαϊκής Κοινότητας χρησιμοποιούσαν μεν το δικό της η καθεμιά νόμισμα αλλά, σε μια προσπάθεια ενοποίησης των μεταξύ τους συναλλαγών, χρησιμοποιούσαν το εκιού (γαλλιστί εκύ). Το εκιού (European Currency Unit – ECU) ήταν, δηλαδή, ένα «καλάθι» στο οποίο συμμετείχαν όλα τα νομίσματα αυτών των χωρών με σταθερή ισοτιμία, η οποία άλλαζε όταν διευρυνόταν η Κοινότητα με την ένταξη νέων χωρών. Ενδεικτικά, ας πούμε ότι η συμμετοχή τής δραχμής στο εκιού ήταν αρχικά 1,31% και μετά την ένταξη Ισπανίας-Πορτογαλίας έπεσε στο 0,44%.

Από την εποχή τού εκιού ο Μιχάλης Σάλλας είχε διαβλέψει την πορεία τής Ευρώπης προς ένα κοινό νόμισμα. Μετά την συμφωνία του Μάαστριχτ, το 1992, όπου στεκόταν κι όπου βρισκόταν μαχόταν υπέρ του αναμενόμενου ευρώ, έδινε ομιλίες, δίδασκε, κονταροχτυπιόταν σε δημόσιες συζητήσεις και, κυρίως, κατάφερε να πείσει τους περισσότερους συντρόφους του στο ΠαΣοΚ αλλά και τον ίδιο τον Ανδρέα ότι το μέλλον της χώρας είναι συνυφασμένο με το νέο κοινό νόμισμα.

26/11/2009, Θεσσαλονίκη. Ο Μιχάλης Σάλλας μόλις έχει ολοκληρώσει την ομιλία του στο Moneyshow,
όπου πρότεινε την ιδιωτικοποίηση του ΟΠΑΠ, του Ιπποδρόμου και των δημοτικών επιχειρήσεων
ύδρευσης και αποχέτευσης. Δίπλα του ο «πτωχός» Αλέκος Μπακατσέλος και αριστερά ο γιος του Νίκος.

Όταν το ΠαΣοΚ χάνει την εξουσία το 1989, ο Σάλλας αποχωρεί οριστικά από την πολιτική και τις δημόσιες θέσεις. Κι όταν ο Μητσοτάκης αναλαμβάνει την εξουσία και βάζει μπρος το πρόγραμμα των αποκρατικοποιήσεων, ο Σάλλας περιμένει με την «Ιδιωτική Επενδυτική» του και το σχέδιο δημιουργίας μιας τράπεζας στα χέρια. Στην έντονη κριτική των πρώην συντρόφων του, απαντά δίχως περιφράσεις:«Σημασία δεν έχουν οι κυβερνήσεις, αλλά το πώς αξιοποιεί ο καθένας την εκάστοτε πολιτική και οικονομική συγκυρία».

Μόλις ο «όμιλος επενδυτών» αγόρασε την τράπεζα Πειραιώς, ο Σάλλας βρήκε την ευκαιρία να αποδείξει την ευφυΐα του. Αφού ισχυροποίησε την μέχρι τότε ανυπόληπτη τράπεζα με τον τρόπο που είπαμε χτες (κάνοντας τους μετόχους πελάτες), έβαλε στόχο να αυξήσει το μηδαμινό ποσοστό συμμετοχής της στην τραπεζική αγορά (0,12%) με αλλεπάλληλες εξαγορές. Κάθε του βήμα είναι προσεκτικά μελετημένο και, μόλις αρχίζει η εκτέλεσή του, απαγορεύεται κάθε υπαναχώρηση. Με το χρηματιστήριο να βρίσκεται στα κάτω του (οι επιπτώσεις από τον πρώτο πόλεμο του Κόλπου και την απώλεια των Ολυμπιακών Αγώνων του 1996 από την Ατλάντα τσάκισαν την Σοφοκλέους), ο Σάλλας δεν αφήνει καμμιά ευκαιρία να πάει χαμένη.

Στην αρχή, αγοράζει για πενταροδεκάρες υποκαταστήματα ξένων μεγάλων τραπεζών που λειτουργούν στην Ελλάδα. Έτσι, η Chase Manhattan, η Credit Lyonnais και η National Wetsminster (Nat West) μπαίνουν κάτω από την ομπρέλλα της Πειραιώς. Το 1998, ο Σάλλας κάνει το μεγάλο άλμα, εξαγοράζοντας την «πεθαμένη» τράπεζα Μακεδονίας-Θράκης αντί 27 δισ. δραχμών. Πολλοί ήσαν εκείνοι που έπσευσαν να πουν ότι ο Σάλλας τρελλάθηκε. Όμως, ο δαιμόνιος τραπεζίτης, όπως ήξερε πολύ καλά τι έκανε όταν αγόραζε την πρώτη τράπεζα που έβγαλε στο σφυρί η Νέα Δημοκρατία επί Μητσοτάκη, το ίδιο καλά ήξερε τι έκανε όταν αγόραζε την πρώτη τράπεζα που έβγαλε στο σφυρί το ΠαΣοΚ επί Σημίτη. Είπαμε: «Σημασία δεν έχουν οι κυβερνήσεις».

Δεν ήταν μόνο το γεγονός ότι, με την Μακεδονίας-Θράκης, η μέχρι χτες ανυπόληπτη Πειραιώς έβαζε πόδι στην Βόρεια Ελλάδα, αυξάνοντας κατακόρυφα το πελατολόγιό της. Το κυριώτερο ήταν ότι ο Σάλλας είχε ένα αλάνθαστο σχέδιο που θα πολλαπλασίαζε το επενδυμένο κεφάλαιο σε ελάχιστο χρόνο. Το σχέδιο αυτό λεγόταν «χρηματιστήριο».

Κλασσικό παράδειγμα για το πώς μια λανθασμένη πρόβλεψη μπορεί να ωφελήσει αυτόν που την έκανε.

Είπαμε ότι βρισκόμαστε στο 1998. Σχεδόν δέκα χρόνια μετά το προηγούμενο στραπάτσο, η Σοφοκλέους τραβάει πάλι την ανηφόρα, χάρη κυρίως στα βρόμικα παιχνίδια που παίζονται τόσο από τους πολιτικούς όσο και από τα κοράκια των χρηματαγορών. Είναι η εποχή που ο έλληνας μαθαίνει καινούργιες λέξεις: blue chip, limit up, προνομιούχες μετοχές… Η κάθε κουτσή Μαρία μπαίνει στο παιχνίδι μέχρι τα μπούνια. Κι ο Σάλλας, που ξέρει πολύ καλά τους όρους αυτού του παιχνιδιού, δεν έχει αντίρρηση να το παίξει. Άλλωστε, είπαμε ότι «σημασία δεν έχουν οι κυβερνήσεις, σημασία έχει πώς αξιοποιεί ο καθένας την εκάστοτε πολιτική και οικονομική συγκυρία». Με την κατάλληλη χειραγώγηση (μανιπουλάρισμα), η μετοχή τής Πειραιώς εκτοξεύεται, συμπαρασύροντας και την μετοχή τής Μακεδονίας-Θράκης. Μέχρι το τέλος τής χιλιετίας, τα 27 δισ. της επένδυσης έχουν γίνει 200.

Στο μεταξύ, o Σάλλας τα βρίσκει με τον Βαρδή Βαρδινογιάννη ώστε η Πειραιώς να αποκτήσει και την Χios Βank τού δεύτερου. Στόχος τού Σάλλα δεν είναι μόνο η τράπεζα αυτή καθ’ εαυτήν αλλά και η χρηματιστηριακή της εταιρεία. Σε σύντομο χρονικό διάστημα, οι τρεις χρηματιστηριακές εταιρείες τού ομίλου (Σίγμα ΑΧΕ της Πειραιώς, Χίος ΑΧΕ και Μακεδονίας-Θράκης ΑΧΕ) συγχωνεύονται. Αφού ο κόσμος θέλει παιχνίδι με το χρηματιστήριο, ας παίξουμε. Επί κεφαλής της νέας εταιρείας, η οποία ονομάζεται επίσης Σίγμα, μπαίνει ο Ιωάννης Μαρκόπουλος, μετέπειτα ιδρυτής τής Proton Bank. Το παιχνίδι χοντραίνει. Μόνο το 1999, η Σίγμα καταγράφει κέρδη 24 δισ. δραχμών.

Μέσα στο 2000 ολοκληρώνονται οι διαδικασίες συγχώνευσης Μακεδονίας-Θράκης και Xios με την Πειραιώς. Έτσι, ο Όμιλος βρίσκεται πλέον να διαθέτει δίκτυο 170 καταστημάτων, ενεργητικό τεσσάρων τρισεκατομμυρίων δραχμών περίπου, ίδια κεφάλαια 400 δισ.δρχ. και 3.400 εργαζόμενους. Το κακό ήταν ότι μερικοί από τους εργαζόμενους που «κληρονομήθηκαν» λόγω συγχωνεύσεων, έφεραν μαζί τους και κάποια «απαράδεκτα» δικαιώματα. Αλλά γι’ αυτά θα μιλήσουμε αύριο.

______________________________________________________

Μιχάλης Σάλλας – 3. Η ΕΤΒΑ και άλλα τινά

Ας αρχίσουμε σήμερα ολοκληρώνοντας την χτεσινή μας κουβέντα. Η τράπεζα Μακεδονίας-Θράκης ιδρύθηκε το 1980 και σύντομα κατάφερε να πάρει ένα μεγάλο μερίδιο της τραπεζικής αγοράς στην βόρεια Ελλάδα. Οι εργαζόμενοί της ευτύχησαν να έχουν ένα σωματείο το οποίο δεν ήταν ενεργούμενο των ιδιοκτητών τής τράπεζας αλλά είχε ταξικό προσανατολισμό. Ανάμεσα σε όσα κατάφερε αυτό το σωματείο, είναι και δυο εξαιρετικές επιτυχίες για τις οποίες οι εργαζόμενοι της τράπεζας αισθάνονταν υπερήφανοι:

(α) Φτιάχτηκε ένα ταμείο το οποίο κάλυπτε τις εισοδηματικές απώλειες των εργαζομένων σε περίπτωση απεργίας. Δηλαδή, αυτό το ταμείο κάλυπτε τα μεροκάματα που έχαναν οι εργαζόμενοι λόγω απεργίας. Έτσι, η συμμετοχή τού προσωπικού τής τράπεζας σε κάθε απεργιακή κινητοποίηση ήταν σχεδόν καθολική, αφού το μόνο που έχαναν ήταν το ένσημό τους.

(β) Οι συμβάσεις των εργαζομένων ήσαν συμβάσεις ορισμένου χρόνου, με ημερομηνία λήξης την ημερομηνία συνταξιοδότησής τους. Μ’ αυτόν τον τρόπο, οι εργαζόμενοι εξασφάλιζαν την καλύτερη δυνατή άμυνα απέναντι σε οποιαδήποτε αδικαιολόγητη διαδικασία απόλυσής τους. Εξυπακούεται, βέβαια, ότι η τράπεζα μπορούσε ανά πάσα στιγμή να απολύσει οποιονδήποτε εργαζόμενο εκτελούσε πλημμελώς τα καθήκοντά του, αυθαιρετούσε, χρηματιζόταν ή παρανομούσε με οποιονδήποτε τρόπο. Δεν μπορούσε, όμως, να απολύσει αυθαίρετα κανέναν.

Όταν η τράπεζα απορροφήθηκε από την Πειραιώς, οι εργαζόμενοι κουβάλησαν μαζί τους στον νέο εργοδότη τους και τα δικαιώματά τους και το ταμείο τους και το σωματείο τους. Κι αφού η Μακεδονίας-Θράκης ήταν σχεδόν διπλάσια σε μέγεθος από την Πειραιώς, ο Σάλλας βρέθηκε ξαφνικά στην δυσάρεστη θέση να μην έχει τρόπο να απολύσει ή να επιβληθεί στους περισσότερους υπαλλήλους του. Τότε, ξεκίνησε ένας έντονος πόλεμος πιέσεων προς τους πρώην εργαζομένους τής Μακεδονίας-Θράκης για να δεχτούν να υπογράψουν καινούργιες συμβάσεις. Κατά την διάρκεια αυτού του πολέμου, πρώην διευθυντές και υποδιευθυντές υποβιβάστηκαν σε χαμηλότερες θέσεις και, όπου υπήρχε η δυνατότητα, πολλοί μετατέθηκαν επί το δυσμενέστερον.

Σ’ αυτές τις πιέσεις, βέβαια, δεν υπέκυψε σχεδόν κανείς. Παράλληλα, χάρη στην προστασία που παρείχε η εργατική νομοθεσία, η Πειραιώς δεν μπορούσε να μειώσει μονομερώς τον μισθό κανενός εξ αυτών. Έτσι, λοιπόν, παρουσιάστηκε το παράδοξο φαινόμενο απλοί υπάλληλοι να έχουν υψηλότερο μισθό από τον προϊστάμενό τους (συχνά δε, ακόμη και από τον διευθυντή τού καταστήματός τους), εφ’ όσον συνέχισαν να παίρνουν τα διευθυντικά επιδόματά τους αλλά και κάθε άλλο επίδομα που έπαιρναν κατά το παρελθόν.

Μια ιστορική φωτογραφία από το ξεκίνημα της ΕΤΒΑ (Δεκέμβριος 1964). Διακρίνονται από αριστερά:
Πρόδρομος «Μποδοσάκης» Αθανασιάδης, Δημήτρης Μαρινόπουλος (ιδρυτής της γνωστής αλυσίδας), Ιωάννης
Σπανδανόπουλος (υποδιοικητής ΕΤΒΑ), ο βασιλιάς Κωνσταντίνος, ο διοικητής Νικόλαος Πορφυρογέννης κ.ά.

Στις 16/9/1964, συγχωνεύονται ο Οργανισμός Χρηματοδοτήσεως Οικονομικής Αναπτύξεως(ΟΧΟΑ), ο Οργανισμός Βιομηχανικής Αναπτύξεως (ΟΒΑ) και ο  Οργανισμός Τουριστικής Πίστεως.(ΟΤΠ) σε έναν νέο φορέα, ο οποίος παίρνει την επωνυμία Εθνική Τράπεζα Βιομηχανικής Αναπτύξεως. Η γνωστή μας ΕΤΒΑ έφερε επανάσταση στα τραπεζικά δεδομένα της χώρας, αφού έγινε ο πρώτος χρηματοπιστωτικός οργανισμός που χορηγούσε μακροπρόθεσμα δάνεια με αναπτυξιακά κριτήρια και όχι με βάση υπαρκτές εγγυήσεις. Δηλαδή, μπορούσες να πας στην ΕΤΒΑ με μια επενδυτική ιδέα, το επιτελείο της τράπεζας την αξιολογούσε και, αν εκτιμούσε ότι έχει αναπτυξιακό ενδιαφέρον, την χρηματοδοτούσε δίχως να απαιτεί περαιτέρω εγγυήσεις.

Έτσι, πολύ σύντομα η ΕΤΒΑ έγινε ο βασικός μοχλός τής βιομηχανικής και τουριστικής ανάπτυξης της χώρας, ιδίως δε στην περιφέρεια. Σ’ αυτήν στηρίχτηκε και η ανάπτυξη ολόκληρων σχεδόν ανύπαρκτων μέχρι τότε κλάδων (π.χ. χημική βιομηχανία). Και σ’ αυτήν οφείλεται η ιδέα της κατασκευής των ανά την χώρα Βιομηχανικών Περιοχών (ΒΙ.ΠΕ.), που σημάδεψαν την πορεία τής ελληνικής βιομηχανίας τα τελευταία 50 χρόνια.

Όλα αυτά τα ήξερε καλά ο Μιχάλης Σάλλας, αφού είχε διοριστεί διοικητής της κατά την περίοδο 1987-1988. Ήξερε, δηλαδή, ότι όποιος κατάφερνε να βάλει στο χέρι την ΕΤΒΑ θα πάταγε κανονικά πόδι στον χώρο τής βιομηχανίας. Παρεμπιπτόντως, όπως αποδείχτηκε στην πράξη, επί διοικήσεως Σάλλα η ήδη παραπαίουσα ΕΤΒΑ άρχισε να πηγαίνει με φόρα προς τα βράχια. Όταν το 1991 ο Μητσοτάκης διόρισε διοικήτρια την αμερικανοσπουδαγμένη τραπεζικό Ευτυχία Πυλαρινού, εκείνη διαπίστωσε«μεγάλο αριθμό προβληματικών δανείων και ως εκ τούτου αδυναμία επαρκών εισπράξεων που να καλύπτουν τις αυξημένες υποχρεώσεις της ΕΤΒΑ από ομόλογα, αυξημένες δαπάνες διοικήσεως κλπ (…) και ξεκίνησε την προσπάθεια εξευρέσεως λύσεων για την αντιμετώπιση των πολύ σοβαρών προβλημμάτων που αντιμετώπιζε η ΕΤΒΑ». Σήμερα, έχοντας κατά νου την πετυχημένη πορεία του στην Πειραιώς, έχουμε δίκιο να απορούμε για το πώς αυτός ο δαιμόνιος τραπεζίτης «αστόχησε» όταν ήταν στην ΕΤΒΑ.

Στις εκλογές τού 2000, το ΠαΣοΚ κέρδισε με την ψυχή στα δόντια. Ήταν πλέον φανερό ότι τα περιθώρια στένευαν και ότι στις επόμενες εκλογές πρώτο κόμμα θα ήταν η Νέα Δημοκρατία. Άλλο κόμμα στην κυβέρνηση, άλλα συμφέροντα. Ευτυχώς για τον Σάλλα, πρωθυπουργός είναι ακόμα ο παλιός του προϊστάμενος στο υπουργείο εμπορίου, ο εκσυγχρονιστής Κώστας Σημίτης, ο οποίος το 2002 αποφασίζει να ιδιωτικοποιήσει την ΕΤΒΑ (εντελώς συμπτωματικά, εκείνη την εποχή ξεσπάει στην ΕΤΒΑ σκάνδαλο διασπάθισης πολλών δισεκατομμυρίων δραχμών). Έχοντας ήδη ολοκληρώσει τις διαδικασίες απορρόφησης των άλλων αποκτημάτων του, ο Σάλλας χυμάει και αποκτά τον έλεγχο της ΕΤΒΑ. Πριν βγει ο Δεκέμβριος της επόμενης χρονιάς, η ΕΤΒΑ θα έχει απορροφηθεί τελείως από την Πειραιώς.

Η Ευτυχία Πυλαρινού παραδίδει την διοίκηση της ΕΤΒΑ στον καθηγητή τής Ανωτάτης Βιομηχανικής Σχολής
Πειραιά Θεόδωρο Γκαμαλέτσο, παρουσία του υπουργού βιομηχανίας Κωνσταντίνου Σημίτη. Επί Γκαμαλέτσου
δρομολογήθηκε η ιδιωτικοποίηση της ΕΤΒΑ, έργο που ολοκλήρωσε ο επόμενος -και τελευταίος- διοικητής της
Γιώργος Κασμάς, ο οποίος διακρίνεται στην φωτογραφία καθισμένος δίπλα στην Πυλαρινού (1993)

Μέσα στο 2002, ο Σάλλας προχωρά σε μια ακόμη έξυπνη κίνηση. Υπογράφει συμφωνία Στρατηγικής Συνεργασίας της Πειραιώς με τον διεθνή τραπεζοασφαλιστικό όμιλο ING για την ελληνική αγορά, με έμφαση στο χώρο των τραπεζοασφαλειών. Το τετράγωνο αρχίζει να κυκλώνεται: τώρα πλέον η τράπεζα διαθέτει και την δική της χρηματιστηριακή εταιρεία και την δική της ασφαλιστική εταιρεία. Το μόνο που λείπει είναι μια εταιρεία επενδύσεων.

Πέρα, όμως, από τις επιτυχημένες κινήσεις του, ο Μιχάλης Σάλλας έχει καταγράψει και κάποιες αποτυχίες, όπως π.χ. την ήττα του στην διεκδίκηση της Ιονικής Τράπεζας. Το ερώτημα είναι αν εδώ πρόκειται όντως για αποτυχίες ή αν, πιο σωστά, πρέπει να κάνουμε λόγο για «αποτυχίες». Αυτό θα το συζητήσουμε αύριο.

___________________________________________________
Από:

One comment on “Μιχάλης Σάλλας… (1. Η αρχή)…(2. Σημασία δεν έχουν οι κυβερνήσεις)… 3. (Η ΕΤΒΑ και άλλα τινά)…

  1. Ο/Η Kimwn λέει:

    Τι μικρός που είναι ο ΒΟΘΡΟ-κόσμος ..

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s