Το υπερόπλο της Ελλάδας…


grexit

Λέγεται συχνά ότι ελάχιστοι γνωρίζουν καλύτερα τις γεωστρατηγικές εξελίξεις στις χώρες της βαλκανικής όσο οι Αμερικανοί διπλωμάτες. Όταν λοιπόν ο πρώην πρέσβης στην Αθήνα, Ντάνιελ Σπέκχαρντ, αποφάσισε πριν από μερικές ημέρες να ανοίξει τα χαρτιά του σε μια εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη στην πολιτική επιθεώρηση Harvard Political Review (HPR), όλοι περίμεναν μια αποκαλυπτική ανάλυση για τις ισορροπίες με την Τουρκία, τις νέες σχέσεις με τη Μόσχα ή ακόμη και με το Ισραήλ. Ο Σπέκχαρντ όμως προτίμησε να εστιάσει τα σχόλιά του στο Ευρώ και το περιβόητο πλέον ενδεχόμενο ενός Grexit. «Μου προκαλεί εκνευρισμό και αγωνία το γεγονός ότι μέχρι πολύ πρόσφατα η Ευρώπη δε έδινε σημασία στα γεωστρατηγικά ζητήματα που διακυβεύοται από μια ενδεχόμενη έξοδο της Ελλάδας από την ευρωζώνη» δήλωσε ο πρώην εκπρόσωπος της αμερικανικής διπλωματίας στην Ελλάδα. Ο ίδιος έσπευσε να ξεκαθαρίσει ότι λέγοντας «Ευρώπη» εννοούσε τη Γερμανία της Μέρκελ: «Πρόσφατες δηλώσεις από το Βερολίνο αποδεικνύουν ότι ακόμη δεν κατανοούν πλήρως και δεν δίνουν την αρμόζουσα σημασία στις επιπτώσεις που θα υπάρξουν σε επίπεδο γεωστρατηγικών εξελίξεων». Για να μην υπάρξουν παρερμηνείες σε τι ακριβώς αναφερόταν ο πρώην πρέσβης, το HPR έσπευσε να διευκρινίσει ότι σε περίπτωση εξόδου από το ευρώ η Ελλάδα θα στραφεί αναγκαστικά και προς τη Ρωσία και τότε η Αθήνα μπορεί να μετατραπεί σε σημαντικό βαθμό ρυθμιστής της ενεργειακής αυτονομίας ολόκληρης της Ευρώπης. Το άρθρο έδινε ιδιαίτερη βαρύτητα στις επαφές του Έλληνα υπουργού Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Παναγιώτη Λαφαζάνη με την ρωσική Gazprom και το ενδεχόμενο να μετατραπεί η Ελλάδα σε ενεργειακό κόμβο για το πέρασμα της ρωσικής ενέργειας προς την Ευρώπη.

Καθώς όμως η Ευρώπη δεν έβλεπε μέχρι σήμερα το Grexit σαν ένα πραγματικά πιθανό ενδεχόμενο» κατέληγαν οι αναλυτές του HPR «η Ελλάδα δεν κατάφερνε να χρησιμοποιήσει αποτελεσματικά αυτό το όπλο στις διαπραγματεύσεις της με την Ε.Ε».
Παρά το γεγονός ότι ο Σπέκχαρντ και το Harvard Political Review εστίαζαν το ενδιαφέρον τους στην αγορά ενέργειας, φαίνεται ότι είχαν πιάσει το βαθύτερο νόημα των συζητήσεων που διεξάγονται τις τελευταίες εβδομάδες σχετικά με το ενδεχόμενο εξόδου της Ελλάδας από την Ευρωζώνη.

Οι σοβαρότεροι αναλυτές συμφωνούν πλέον ότι οι εξελίξεις σε μια χώρας σαν την Ελλάδα, που αντιπροσωπεύει μόλις το 1.8% του ΑΕΠ των χωρών της Ευρωζώνης, δεν είναι πρωτίστως οικονομικές αλλά πολιτικές. «Η Ευρώπη, το ΝΑΤΟ και η Ε.Ε» σημείωνε πρόσφατα ο γνωστός επενδυτής Μάρκ Φάμπερ «δεν θέλουν να φύγει η Ελλάδα από την ευρωζώνη γιατί σε μια τέτοια περίπτωση θα τις χτυπήσουν την πόρτα άλλοι παίχτες, όπως η Ρωσία και Κίνα». Ο ίδιος συμπλήρωνε ότι μπροστά στα μάτια μας «διεξάγεται μια γεωπολιτική σκακιστική παρτίδα… με πολιτικές και όχι τόσο οικονομικές προεκτάσεις». Γνωστός στην αγορά με το ψευδώνυμο Dr Doom (Δρ όλεθρος), ο Φάμπερ είχε την άνεση και το θάρρος να πει ξεκάθαρα αυτό που δεν μπορούσε να διατυπώσει δημοσίως ο Σπέκχαρντ: «Η Ελλάδα έχει μια πολύ ισχυρή διαπραγματευτική θέση» εξηγούσε ο γνωστός επενδυτής για να θέσει αμέσως μετά το ρητορικό ερώτημα: «Και αν δηλαδή αποφασίσουν να μην πληρώσουν τι θα κάνουμε, θα εισβάλλουμε στη χώρα τους και θα τους απαγχονίσουμε έναν προς ένα;»

Την άποψη ότι το Grexit, ως αποτέλεσμα μιας παύσης πληρωμών, αποτελεί ένα πανίσχυρο διαπραγματευτικό όπλο στα χέρια της ελληνικής κυβέρνησης είχε αναπτύξει με διαφορετικό τρόπο και ο οικονομολόγος Μαρκ Βάισμπροτ από το Κέντρο Οικονομικών και Πολιτικών Ερευνών της Ουάσινγκτον (CERP). Λίγες μόλις ημέρες πριν από τις ελληνικές εκλογές ο Βάισμπροτ είχε υποστηρίξει ότι αν υπάρχει ένας λόγος για τον οποίο η Γερμανία φοβάται το ενδεχόμενο ενός Grexit είναι ότι η ελληνική οικονομία «θα ανακάμψει τόσο γρήγορα, ώστε και οι υπόλοιπες χώρες της ευρωζώνης θα θέλουν να εγκαταλείψουν τη νομισματική ένωση».

Το γεγονός βέβαια ότι ένα πιθανό Grexit σε συνδυασμό με στάση πληρωμών μπορεί να έχει εξαιρετικά θετικές επιπτώσεις για την ελληνική οικονομία δεν μειώνει την ανησυχία των κυρίαρχων μέσων ενημέρωσης της Ευρώπης για τις αλυσιδωτές αντιδράσεις που μπορεί να προκαλέσει σε άλλες οικονομίες της Ευρωζώνης. Κινούμενο κοντά στα όρια της υστερίας το Bloomberg προειδοποιούσε ότι θα πρόκειται για τη «μεγαλύτερη αθέτηση πληρωμών στην ιστορία του καπιταλισμού». Αναλυτές της Barclays έκαναν τις προηγούμενες ημέρες λόγο για το ενδεχόμενο μετάδοσης σε άλλες χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας ενώ ουσιαστικά δήλωναν αδυναμία να προβλέψουν την αλλαγή που θα επέλθει στη λειτουργία των αγορών. Από την πλευρά της η Goldman Sachs σε έκθεσή της εντόπιζε το επόμενο κρούσμα στην οικονομία της Πορτογαλίας.

Ενώ λοιπόν κάθε ψυχρή οικονομική ανάλυση θα κατέληγε στο συμπέρασμα ότι μια οικονομία που δεν ξεπερνά το 2% της ευρωζώνης δεν μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ευρωπαϊκή οικονομία, στη συγκεκριμένη περίπτωση φαίνεται πως… η λογική σταματά εκεί που ξεκινούν τα όρια των αγορών. Η δημιουργία κλίματος πανικού σε περίπτωση μιας ελληνικής στάσης πληρωμών και εξόδου από το ενιαίο νόμισμα μπορεί πράγματι να μετατραπεί σε αυτοεκπληρούμενη προφητεία καθώς οι αντιδράσεις των αγορών δεν στηρίζονται σε πραγματικά δεδομένα αλλά στο γενικότερο ψυχολογικό κλίμα που θα επικρατήσει. Όπως έχει δείξει άλλωστε η οικονομική ιστορία των τελευταίων αιώνων όταν ένα οικονομικό σύστημα βρίσκεται αντιμέτωπο με δομική κρίση, ακόμη και το πιο ασήμαντο γεγονός μπορεί να επιφέρει αλυσιδωτές αντιδράσεις.
Αν όμως η Ουάσινγκτον φοβάται ότι το Grexit θα ενισχύσει την επιρροή της Ρωσίας στην Ευρώπη, εάν το Βερολίνο φοβάται ότι ίσως οδηγήσει σε ταχεία ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας και έτσι θα αποτελέσει πρότυπο και για άλλες χώρες και εάν οι αγορές φοβούνται ότι θα αποτελέσει τη σπίθα που μπορεί να φέρει την καταστροφή, μήπως η ελληνική κυβέρνηση έχει στα χέρια της ένα υπερόπλο το οποίο μέχρι στιγμής δεν έχει σκεφτεί να χρησιμοποιήσει;

Άρης Χατζηστεφάνου για τα Επίκαιρα

______________________________

6 comments on “Το υπερόπλο της Ελλάδας…

  1. Καλησπέρα σας καλοί μου φίλοι…
    Μπορεί να απομακρύνομαι για μεγάλα χρονικά διαστήματα, όμως ποτέ ΔΕΝ ΣΑΣ ΞΕΧΝΩ και στον απειροελάχιστο ελεύθερο χρόνο μου, διαβάζω κάτι τις.

    Επί της ουσίας τώρα, να προσθέσω στο άρθρο ένα πάρα πολύ καλό άρθρο που βρήκα στο iefimerida.gr :

    «Οι σκληροπυρηνικοί της Αθήνας μπορούν να πάρουν με το μέρος τους ακόμη ένα επιχείρημα. Η Ιστορία δείχνει ότι αν η Ελλάδα αφήσει το ευρώ δεν θα έκανε την καταστροφή αναπόφευκτη».

    Αυτό αναφέρει ο επικεφαλής οικονομολόγος της Oxford Economics, Άνταμ Σλέιτερ. Το Bloomberg εξετάζει τις περιπτώσεις 70 χωρών που άλλαξαν νόμισμα, από το 1945 έως σήμερα, με σκοπό να διαφανεί αν η Ελλάδα μπορεί να πάρει ένα μάθημα «ιστορίας» και «οικονομίας». Με τη βοήθεια μιας μελέτης που δημοσιεύτηκε πρόσφατα, το άρθρο αναφέρει πως, όντως, από το τέλος του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου έως σήμερα, περισσότερες από 70 χώρες προχώρησαν σε αλλαγή του νομίσματός τους, και μόνο μια μικρή μειοψηφία υπέστη σοβαρές ζημιές. Οι περισσότερες από αυτές τις χώρες απαντώνται στην πρώην Γιουγκοσλαβία, ως αποτέλεσμα του εμφύλιου πολέμου και του συνακόλουθου σχίσματος που προέκυψε.

    Τα πλεονεκτήματα

    Για την Ελλάδα, το άρθρο αναφέρει πως ενώ το ΑΕΠ θα μπορούσε να συνεχίσει την κατρακύλα του (κατά 10%), η πτώση αυτή θα μπορούσε να είναι περιορισμένη και η οικονομία θα αποκτούσε κάποια απαραίτητα πλεονεκτήματα που θα την οδηγούσαν ξανά πίσω στην ανάπτυξη. Εξηγεί ο Σλέιτερ: «Το πιο πιθανό αποτέλεσμα, αν η Ελλάδα φύγει από το ευρώ, είναι ότι θα υπάρξει μια σημαντική πτώση του ΑΕΠ στην αρχή, αλλά τα στοιχεία του παρελθόντος δείχνουν ότι θα μπορούσε να έχει ισχυρή ανάκαμψη. Πολλά εξαρτώνται από το πώς γίνεται η διαχείριση της μετάβασης».

    Τρανό παράδειγμα είναι η Τσεχοσλοβακία, που μέσα σε πέντε μήνες, το 1993, διέλυσε τη νομισματική της ένωση. Η έξοδος της Σλοβακίας είχε το εξής αποτέλεσμα: δέχθηκε μια μείωση μικρότερο από 4% το 1993 και τα επόμενα δύο χρόνια παρουσίασε μια αύξηση της τάξης του 10% (υψηλότερη και από το 1992).

    Αντίκτυπο στην ανάπτυξη

    Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Σλέιτερ, η αλλαγή των νομισμάτων επιφέρει μια μέση αύξηση στην ανάπτυξη της τάξης του 2,7% τη χρονιά του «διαζυγίου» και μια αύξηση 3,2% κατά μέσο όρο σε σύγκριση με τη χρονιά πριν αποφασιστεί η αποχώρηση από το παλιό νόμισμα.

    Συνολικά, η ανάπτυξη παρουσιάζει θετικό πρόσημο στα 2/3 των χωρών που βγήκαν από το παλιό τους νόμισμα και αρνητικό στο υπόλοιπο 1/3 για τη χρονιά που αποχώρησαν. Μόλις το 8% αυτών των χωρών είδαν σοβαρές απώλειες από μια τέτοια κίνηση – όπως η Λετονία όταν αποχώρησε από τη Σοβιετική Ένωση.

    Το μάθημα προς την Ελλάδα

    Ο Σλέιτερ αναφέρει πως εμφανίζεται μια ανθεκτικότητα σε χώρες που αποχωρίστηκαν το νόμισμά τους για κάποιο άλλο, έτσι που να μη συνοδεύεται η απόφασή τους με σοβαρές οικονομικές κρίσεις. Κατά τον Σλέιτερ, η Ελλάδα θα μπορούσε να ωφεληθεί στον τομέα των εξαγωγών. Με το να χρεοκοπήσει, η Ελλάδα θα μπορούσε να βει τα δημοσιονομικά περιθώρια για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών δίχως να βλάψει τα νοικοκυριά. Μάλιστα, όταν θα περάσει το πρώτο σοκ του Grexit, οι αγορές θα μπορούσαν να τρέξουν.

    Ένα τέτοιο επιχείρημα θα μπορούσε να λειτουργήσει υποστηρικτικά σε εκείνους που επιμένουν ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να περπατήσει εκτός του ευρώ με ένα μικρό μακροπρόθεσμο κόστος. «Υπάρχει ένας ανοδικός κίνδυνος – εάν η Ελλάδα είναι καλά οργανωμένη, οι ιστορικές εμπειρίες δείχνουν πως το Grexit θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια μικρότερη πτώση από αυτή που θα περίμενε κανείς αρχικά. Πάντως, θα μπορούσε να προκαλέσει κάποια αναταραχή στις χρηματοπιστωτικές αγορές».

  2. Ο/Η Mαν.Αρκάς λέει:

    Kαλησπέριζω τον κομήτη!
    Αχαχαχαχαχ! 🙂

  3. Ο/Η Ἀρχάγγελος...Ohne Gnade λέει:

    Τςςς…
    Τί μέ λές…»τώρα»…
    Χατζηστεφάνου καί…»CIA»…
    Πάντα…»ΕΠΙΚΑΙΡΟΣ» σέ…λέω…
    Καί…»Up-to-Date»…
    Πιάνουνε τίς ἀναλύσεις τοῦ…Ἀρχάγγελου καί τίς κάνουνε…
    …Πρωοσέλιδα.

    Ἄς τόν…πιστώσω μέ τήν…ἀνάλογη…
    …»ΑΑΑξιοπιστία»:

    (Πῶς;
    Ν’…ass – χοληθῶ μέ τό…ἄρθρο;
    …I…«Did».

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s