Κεφάλαιο και εργασία


ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑ1

του Christopher J. Arthur

μετάφραση Χρήστος Βαλλιάνος

Το άρθρο αυτό καταθέτει κάποιες εναλλακτικές — σε σχέση με τις ορθόδοξες — ερμηνείες του Μαρξ, σε διάφορα ζητήματα. Ενώ η κυρίαρχη θέση στη μαρξιστική θεωρία διάβασε κάποιες έννοιες όπως η αξία, και ο κοινωνικά αναγκαίος χρόνος εργασίας, σε μεγάλο βαθμό υπό μια τεχνική σκοπιά, προσωπικά εστιάζω στην ιδέα της κοινωνικής μορφής. Όλες αυτές οι κατηγορίες θα πρέπει να ερμηνευτούν στο πλαίσιο των ειδικά καπιταλιστικών κοινωνικών μορφών παραγωγής και ανταλλαγής. Σ’ αυτή ακριβώς τη βάση, τα όσα υποστηρίζω στη συνέχεια δείχνουν ότι στην κεφαλαιακή σχέση, εργασία και αξία δεν θα πρέπει να ταυτίζονται θετικά η μία με την άλλη, αλλά να θεωρούνται μάλλον ως διαλεκτικά αντίθετα με αλληλοδιείσδυση.

1) Αντίθετα προς την ορθόδοξη ερμηνεία του Κεφαλαίου ως διαδοχής μοντέλων, θα δείξουμε ότι από την αρχή, το αντικείμενό του είναι το κεφάλαιο, που παρουσιάζεται σε διαφορετικά επίπεδα αφαίρεσης.

Θεωρώ ότι η κυκλοφορία των εμπορευμάτων και του χρήματος που συζητιούνται στα πρώτα κεφάλαια του Κεφαλαίου του Μαρξ είναι αυτή της καπιταλιστικής οικονομίας. Από την αρχή, αντικείμενο της έρευνας είναι η καπιταλιστική ολότητα, και αυτή γίνεται αντιληπτή πρώτα απ’ όλα αφηρημένα και στη συνέχεια όλο και περισσότερο συγκεκριμένα. Εφ’ όσον η κυκλοφορία των εμπορευμάτων που συζητιέται στα πρώτα κεφάλαια είναι στην πραγματικότητα η κυκλοφορία των καπιταλιστικά παραγόμενων εμπορευμάτων, η αξία τους, και οι σχετικοί προσδιορισμοί της εργασίας, συγκροτούνται συγκεκριμένα μόνο στην κεφαλαιακή σχέση.

Το θέμα αυτό εγείρει, με τη σειρά του, το ζήτημα της Μαρξικής μεθόδου παρουσίασης. Γιατί, θα πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι τα πρώτα κεφάλαια του Κεφαλαίου δεν αναφέρουν καν μισθωτούς εργάτες, καπιταλιστές και τα παρόμοια. Γιατί αυτό; Η ορθόδοξη ερμηνεία της Μαρξικής μεθόδου εξηγεί αυτή την απουσία υποστηρίζοντας ότι ο Μαρξ παρουσιάζει τη θεωρία του μέσω μιας διαδοχής μοντέλων, ότι το μοντέλο μιας «απλής εμπορευματικής παραγωγής» ως μιας μονο-ταξικής κοινωνίας τού επιτρέπει να δώσει μια πλήρη περιγραφή του νόμου της αξίας, και ότι η ακόλουθη εισαγωγή ενός μοντέλου του καπιταλισμού ως κοινωνίας δύο τάξεων του επιτρέπει να αποδείξει την προέλευση της υπεραξίας, μέσω της ειδικής απόκλισης που επιβάλλει το κεφάλαιο σ’ αυτό το νόμο της αξίας. Στη συνέχεια, κάποια πιο περίπλοκα μοντέλα (που περιλαμβάνουν την έγγεια ιδιοκτησία και τα παρόμοια) εισάγουν περαιτέρω στρεβλώσεις στη λειτουργία του νόμου της αξίας. Σε αντίθεση με αυτή την ανάγνωση, η θέση που υιοθετούμε εδώ είναι ότι η σειρά της Μαρξικής παρουσίασης δεν είναι αυτή της διαδοχής μοντέλων ή όλο και περισσότερο περίπλοκων αντικειμένων, αλλά είναι η σειρά μιας προοδευτικής ανάπτυξης των μορφών του ίδιου αντικειμένου, και συγκεκριμένα του καπιταλισμού, από μια υψηλής αφαίρεσης αρχική έννοια του καπιταλισμού, μέχρι τα όλο και περισσότερο συγκεκριμένα επίπεδα κατανόησής του. Το συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι καμιά έννοια δεν μπορεί να φτάσει την τελειωτική της μορφή κατά την αρχική της εισαγωγή, αλλά διατηρεί ένα ρευστό χαρακτήρα, αποκτώντας ένα όλο και πληρέστερο προσδιορισμό, καθώς συσχετίζεται συστηματικά μ’ ένα πλουσιότερο περιεχόμενο.

Συνέχεια

«Κανείς δεν φανταζόταν ότι μια κυβέρνηση ενάντια στη λιτότητα θα κάνει λογιστικό έλεγχο…»


ΤουσένΕΡΙΚ ΤΟΥΣΕΝ

Ο γάλλος οικονομολόγος Ερίκ Τουσέν, εκπρόσωπος της Επιτροπής για την Κατάργηση του Χρέους του Τρίτου Κόσμου (CADTM), μιλά στο βασκικό περιοδικό Gara για την πρωτοβουλία της ελληνικής κυβέρνησης να διεξαγάγει λογιστικό έλεγχο για το δημόσιο χρέος.

Ποια είναι η εντολή που σας δόθηκε από το ελληνικό κοινοβούλιο;

Η απόφαση για τη δημιουργία επιτροπής για τον έλεγχο του χρέους στην Ελλάδα δεν έχει προηγούμενο στην Ευρώπη. Κανένα κοινοβούλιο, κανένα θεσμικό όργανο κράτους της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή της Ευρώπης δεν έχει πάρει τέτοια πρωτοβουλία μέχρι σήμερα. Η εντολή αυτή είναι πολύ σημαντική, επειδή υπάρχει μια μεγάλη ευαισθητοποίηση της ελληνικής κοινωνίας σχετικά με την παρατυπία και την παρανομία μέρους του χρέους. Όμως δεν υπήρχαν ισχυρά επιχειρήματα που να βασίζονται στο διεθνές δίκαιο, με έλεγχο των δημόσιων λογαριασμών, καθώς και μια ολοκληρωμένη προσέγγιση των δημόσιων οικονομικών και τις σχέσεις τους με την ιδιωτική χρηματοδότηση.

Μέχρι σήμερα υπάρχει μια έλλειψη επιχειρηματολογίας στην οποία να στηριχθούν οι σχετικές κυρίαρχες αποφάσεις σε σχέση με τον προσδιορισμό αυτού του είδους της παρατυπίας και της παρανομίας. Εμείς δεν θα προβούμε σε συστάσεις προς την κυβέρνηση σχετικά με τη στρατηγική της έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κάτι τέτοιο δεν αποτελεί μέρος της αποστολής μας. Αλλά με βάση τα ευρήματά μας, οι αρχές μπορούν να λάβουν κυρίαρχες αποφάσεις που να στηρίζονται σε επιχειρήματα του ελληνικού και του διεθνούς δικαίου για την επίτευξη συμφωνίας με τους πιστωτές.

Να κάνουμε αποσαφήνιση αυτών των εννοιών για το χρέος: παράνομο, απεχθές, και μη βιώσιμο.

Ένα παράνομο χρέος έχει συναφθεί ενάντια στο γενικό συμφέρον του πληθυσμού. Για παράδειγμα, τα χρέη που προκύπτουν ως αποτέλεσμα των φορολογικών απαλλαγών σε μια μειοψηφία. Μπορούμε επίσης να εξετάσουμε ως παράνομο χρέος και αυτό που ευνοεί τις ιδιωτικές τράπεζες που ευθύνονται για την κρίση, όπως μια σύμβαση για την διάσωση των τραπεζών. Συνέχεια

ΝΑ ΑΠΟΜΟΝΩΣΟΥΜΕ ΤΗΝ «ΠΕΜΠΤΗ ΦΑΛΑΓΓΑ»


Λαφαζάνης_ΤσίπραςΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΛΑΦΑΖΑΝΗΣ*

Η Ελλάδα, διαχρονικά, σε όλες τις δύσκολες ώρες που πέρασε βρήκε τη δύναμη να σταθεί όρθια και να αντεπεξέλθει στις θύελλες.

Η σημερινή κρίσιμη ιστορική καμπή που διανύει ο λαός μας δεν είναι χωρίς προηγούμενο.

Έχουμε περάσει στην ιστορία μας εξίσου κακές, ίσως και πολύ χειρότερες περιόδους. Περιόδους κατά τις οποίες μάλιστα, η απομόνωση της χώρας έμοιαζε καταθλιπτική και ανυπέρβλητη.

Τα βγάλαμε, όμως, πέρα.

Και τα βγάλαμε πέρα, χάρη κυρίως στην αυτοθυσία, το απαράμιλλο φρόνημα, το αγωνιστικό πνεύμα και την αποφασιστικότητα ενός λαού, ο οποίος έβαζε πάνω από όλα την επιβίωση, την αξιοπρέπειά του και τη δικαιοσύνη.

Αυτή είναι η μεγάλη ιστορική πρόκληση, την οποία αντιμετωπίζουμε σήμερα.

Σήμερα η διάσωση της χώρας μας συνδέεται στενά με την απόρριψη της υποταγής, με τη θέλησή μας να αντέξουμε σε δυσκολίες και με την απόφασή μας να συνδέσουμε τα μεγάλα «όχι» με την αταλάντευτη προσπάθεια για μια νέα προοδευτική πορεία ανασυγκρότησης, ανόρθωσης και προοπτικά αναγέννησης του τόπου μας.

Μακάρι να προκύψει μια συμφωνία που θα αντιπροσωπεύει έναν «έντιμο συμβιβασμό», αν και ο όρος αυτός είναι αδόκιμος, ρευστός και χωράει τα πάντα και τίποτα.

Ωστόσο, οι λεγόμενοι εταίροι και το ΔΝΤ δεν ζητάνε από την κυβέρνησή μας μια συμφωνία που θα σέβεται στοιχειωδώς την επιβίωση του ελληνικού λαού και την πρόσφατη ριζοσπαστική λαϊκή ετυμηγορία.

Συνέχεια

Όπου ν` αγγίξεις το κορμί…


Όπου ν` αγγίξεις το κορμί
βρίσκεις μια φλέβα γιασεμί
κι ένα βαθύ ποτάμι
που τρέχει στην παλάμη
δίπλα στης μοίρας τη γραμμή.

Όπου ν` αγγίξεις το κορμί
χνούδι το δέρμα κι αφορμή
παλάμη στο μετάξι
και λίγο πριν χαράξει
μαύρα βελούδα στη φωνή.

Όπου ν` αγγίξεις το κορμί.


Στίχοι:  Μιχάλης Γκανάς
Μουσική:  Δημήτρης Μαραμής
Ερμηνευτής:  ΘοδωρήςΒουτσικάκης

 Τα ερωτήματα έχουν τεθεί και οι απαντήσεις αποκτούν ΚΟΜΒΙΚΗ σημασία…


1609709_568370649934938_8524679843765721814_nΤζώτζης Βασίλης
Σκέψεις μπροστά σε μια επέτειο που έρχεται
Τελευταίες μέρες του Απριλίου και κάθε αγωνιστής καταπιάνεται με τη θεωρητική και πρακτική δουλειά, για τον εορτασμό της Πρωτομαγιάτικης Απεργίας. Από παιδί θυμάμαι πως κάθε επέτειο είχα την τάση να την ερμηνεύω με βάση τα Χριστούγεννα ή το Πάσχα: κάποιος έπρεπε να γεννηθεί ή να πεθάνει, πολύ περισσότερο να αναστηθεί!!
Κάπως έτσι, στο κείμενο που ακολουθεί γίνεται μια προσπάθεια να ερμηνευτεί η «επέτειος» για την ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΤΑΞΗ. Η γέννηση της «τάξης καθεαυτής» και ως ζητούμενο, η ανάδυσή της μέσα από το κοινωνικό σκοτάδι ως ανεστημένης «τάξης για τον εαυτό της».
Που βρισκόμαστε ΣΗΜΕΡΑ (ακροθιγώς)
Κάθε προσπάθεια να εκτιμηθεί η σημερινή πολιτική/κοινωνική κατάσταση έχει ως ΑΝΑΓΚΑΙΑ ΒΑΣΗ το ξέσπασμα της Καπιταλιστικής Κρίσης, τα καινοφανέρωτα γεγονότα της προηγούμενης 5ετίας, τους μεγάλους αγώνες που διεξήχθησαν. Παρ’ όλα αυτά, ΕΝΕΡΓΟ συνιστώσα αποτελεί η ανάπτυξη της ταξικής πάλης, ο βαθμός αναμονής/ενσωμάτωσης του λαϊκού παράγοντα από τη συγκυβέρνηση ΣΥ.ΡΙΖ.Α. – ΑΝ.ΕΛ., η ανάδειξη της οποίας αποτέλεσε ΤΟΜΗ για τις πολιτικές εξελίξεις.
Η Περίοδος που διανύουμε ΔΕΝ είναι «μια από τα ίδια», τα καθήκοντά της ΔΕΝ είναι τα τετριμμένα. Μπροστά μας ανοίγονται ΤΕΡΑΣΤΙΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ που αν ΔΕΝ αξιοποιηθούν θα αποτελέσει σφάλμα ολκής, απώλεια ΕΥΚΑΙΡΙΑΣ Ιστορικών διαστάσεων.

Συνέχεια

Οι μεγάλοι Απρίληδες της Βαλτιμόρης…


του Δημήτρη Καραμάνη

 

Στις 4 Απρίλη του 1968, δολοφονείται στο Μέμφις του Τενεσί ο Δρ. Μάρτιν Λούθερ Κίνγκ. Από το αμέσως επόμενο λεπτό του τραγικού γεγονότος, η μαύρη κοινότητα των ΗΠΑ θρηνεί και εξεγείρεται για το χαμό ενός εκ των ηγετών του αγώνα για τα κοινωνικά και πολιτικά δικαιώματα των αφροαμερικανών. Την επόμενη μέρα στο 1/3 της χώρας (στις «ύποπτες» πολιτείες) οι τοπικοί κυβερνήτες αιτούνται από τον Πρόεδρο Τζόνσον να στείλει «προληπτικά» την εθνοφρουρά. Στις 6 Απρίλη, στην καρδιά της χώρας και σε μια από τις μεγαλύτερες πόλεις των ΗΠΑ, τη Βαλτιμόρη, ξεκινά μια από τις πιο μαζικές και συγκρουσιακές εξεγέρσεις της σύγχρονης αμερικάνικης ιστορίας. Μία εξέγερση που η «φυλετική συμφιλίωση» των επόμενων δεκαετιών η οποία χτίστηκε πάνω στο νεοφιλελεύθερο σύμπαν των «ίσων ευκαιριών» του Αμερικάνικου Ονείρου, την καταδίκασε στη λήθη.

Συνέχεια

Κορνήλιος Καστοριάδης – Ούτε παραίτηση, ούτε αρχαϊσμός – (προφήτης ήταν;)…


Συνομιλία με τους Alexis Libaert και Philippe Petit.
Δημοσιεύτηκε σρτο L’ Evenement du jeudi της 21-17 Δεκεμβρίου 1995 με τον τίτλο: «Ni ”Esprit” ni Bourdieu: les intellos entre l’ archaisme et la fuite».
Μετάφραση του Ζήση Σαρίκα, από τη συλλογή Κορνήλιος Καστοριάδης, Ακυβέρνητη Κοινωνία (σ.331-334), εκδόσεις Ευρασία.

Δεν υπογράψατε κανένα από τα δύο κείμενα που κυκλοφόρησαν επ’ ευκαιρία του σχεδίου Juppe [1]. Γιατί;

Το πρώτο (εκείνο που πρότεινε το Esprit) επιδοκίμαζε το σχέδιο Juppe, πέρα από κάποιες θεωρητικές επιφυλάξεις, και ήταν απαράδεκτο για μένα. Το δεύτερο (γνωστό ως «λίστα Bourdieu») ήταν διαποτισμένο από την ξύλινη γλώσσα της παραδοσιακής Αριστεράς και επικαλούνταν τη «Δημοκρατία» – ποιά δημοκρατία; -, λες και υπάρχει μια απλώς «δημοκρατική» λύση στα τεράστια προβλήματα που τίθενται σήμερα. Ένα μείγμα αρχαϊσμού και φυγής.

Συνέχεια