Κρύο…


(…)
ἡ ὀρχήστρα παίζει κίβδηλους
σκοποὺς
τί μάτια παθιασμένα τί γυναῖκες
τί ἔρωτες τί φωνὲς τί ἔρωτες
φίλε ἀγάπη αἷμα φίλε
φίλε δῶσ᾿ μου τὸ χέρι σου τί κρύο
Ἤτανε παγωνιὰ
δὲν ξέρω πιὰ τὴν ὥρα
ποὺ πέθαναν ὅλοι
κι ἔμεινα μ᾿ ἕναν
ἀκρωτηριασμένο φίλο
καὶ μ᾿ ἕνα ματωμένο κλαδάκι
συντροφιὰ
(Μίλτος Σαχτούρης,
«Η δύσκολη Κυριακή»)

Του Θωμά Τσαλαπάτη

Οι παλιοί έλεγαν πως το κρύο έρχεται κάθε χρόνο κάπου στις 21 Νοεμβρίου. Κάπου εκεί γιόρταζαν και την Παναγία την μεσοσπορίτισσα, γιατί μέχρι την ημερομηνία αυτή θα έπρεπε να έχει τελειώσει τουλάχιστον η μισή σπορά. Μα πια το μοίρασμα των εποχών, η αρμονία που επικαλείται και εορτάζει πράξεις και εργασίες, που μορφοποιεί τρόπους, δίαιτες και εκτονώσεις έχει περάσει ανεπιστρεπτί μέσα στον έναν, το μόνο τόνο της σύγχρονης ζωής.

Το κρύο δεν μπορεί να είναι ανάμνηση. Σε αντίθεση με την πλαδαρότητα, το τέντωμα και τη σχετικότητα της ζέστης, ορίζει το πιο αδιάκοπο, το πιο επιθετικό παρόν, μια επανάληψη που η πλήρης θύμηση της έρχεται μονάχα στο εκ νέου βίωμα. Το κρύο ποτέ δεν επιστρέφει, λουσμένο στο λευκό, στο άγραφο, είναι πάντα από την αρχή. Και λίγο πριν ξεσπάσει, κάτι σε πιάνει να γυρίσεις στα βιβλία, προβάροντας νύχτες χειμώνα, νύχτες εσωτερικής κατανάλωσης. Στα μυθιστορήματα και τα διηγήματα του Τζακ Λόντον, όπου το κρύο αποκαλύπτει τη θριαμβική υπεροχή της φύσης έναντι του ανθρώπου -κρύο σαν δόντι λύκου-, στους «Ανυπεράσπιστους» του Δημήτρη Χατζή, όπου το κρύο υπάρχει ως επιτακτικό ξεγύμνωμα του ανθρώπου από ιδέες, ιδεολογίες και στρατόπεδα (για λίγο βέβαια) όταν μια ομάδα αναρτών βρίσκει καταφύγιο δίπλα σε μια ομάδα του Εθνικού Στρατού και επιβίωση στο από κοινού τρίψιμο των σωμάτων, ή στο χιόνι εκείνο που περιέγραφε ο Τζέιμς Τζόις στους Νεκρούς: «Η ψυχή του γλάρωσε σιγά σιγά, καθώς άκουγε το χιόνι να πέφτει απαλά σ’ όλη την πλάση, και απαλά να πέφτει, σαν τον ερχομό του έσχατου τέλους, πάνω σε ζωντανούς και σε νεκρούς». Γυρίζεις στις σελίδες, σαν να περιμένεις πως η ουδέτερη θερμοκρασία των λέξεων θα σε μονώσει και πως θα σε προστατέψει από τα σημεία στίξης που στέκουν απειλητικά πάνω απ το κεφάλι σου σαν πρωτοβρόχι.

Τα παγωμένα σώματα

Τα τελευταία χρόνια με την πρώτη παγωνιά κάτι σε αρπάζει. Εδώ δεν ξεδιψάει πια η συσσωρεμένη ζέστη του καλοκαιριού, το σώμα δεν ζητά, δεν προσδοκά, δεν περιμένει. Σαν να νοιώθεις την επίθεση πρώτα στα μέσα και ύστερα στο δέρμα. Ένας φόβος ασυναίσθητος και αιχμηρός για ό,τι δίπλα σου απλώνει, για ό,τι επαναλαμβάνεται με την τάξη του εφιάλτη: οι άστεγοι, τα μαγκάλια, τα ατυχήματα, οι τιμές του πετρελαίου, οι κρύες αίθουσες, τα παγωμένα σώματα των καλοριφέρ. [Μικρή παρένθεση που δεν καταφέρνω -και αρνούμαι- να αποβάλω: Τον χειμώνα του 2012, όταν ο δήμαρχος Καμίνης έστειλε τα ΜΑΤ να απομακρύνουν αστέγους που είχαν καταλάβει άδειο κτίριο του δήμου ώστε να ζεσταθούν τις πιο παγωμένες μέρες του έτους: ξυλοδαρμοί, μήνυση στους καταληψίες, 15 άστεγοι στο Αστυνομικό Τμήμα Εξαρχείων, το παγωμένο χαμόγελο της νομιμοφροσύνης να παίζει χαρωπό χιονοπόλεμο με το απάνθρωπο].

Καθώς η ανισότητα βαθαίνει, η διάκριση, η ταξικότητα, η αδικία έχουν την τάση να εμφανίζονται και να γιορτάζουν εξώστρεφα τον εαυτό τους στα πιο απλά: Στην τροφή, στη θερμοκρασία, στην αίσθηση, σε ό,τι διατυπώνει τη ζωή στις πιο πρωταρχικές της μονάδες. Αυτό που κατεβαίνει και απλώνει, λοιπόν, στους μήνες και στις μέρες γύρω είναι ένα κρύο πληθυντικό, το κρύο του καθενός.
Ο καθένας έχει την παγωνιά του, το κρύο, το χιόνι του. Για άλλους είναι το χαζοχαρούμενο βαμβακερό χιόνι των Χριστουγέννων, των βιτρινών και των χιονοδρομικών, για άλλους απλώς μια ενόχληση, κάποια στιγμή μπροστά σε κάποιο τζάκι ή κάτι τέτοιο. Μα είναι για τόσους, για πολλούς μαζί και για τον καθένα ξεχωριστά, το βουβό αυτό χιόνι, το χωρίς περιγραφές, χωρίς παρομοιώσεις, το κρύο αυτό που από την αρχή του άρθρου, προσπαθώ να κατονομάσω μα δεν μπορώ να πω, γιατί είναι το κρύο αυτό που έρχεται για κάποιους ανθρώπους τόσο κυριολεκτικό που δεν κατοικεί στις λέξεις.

(στην εφημερίδα Εποχή)


Από: http://tsalapatis.blogspot.gr/

6 comments on “Κρύο…

  1. Ο/Η φυσιοκρατούμενος λέει:

    Αυτή η φουρνια των 60 και βάλε…

    Πόση ευθύνη έχει.
    Πόσο μοναδική είναι.
    Πόσες εικόνες τόσο διαφορετικές κατέγραψε.
    Σαν την γέφυρα ακουμπάει σε δυο όχθες.
    Το σχεδόν αρχαίο παρελθόν.
    Το ακατανόητο παρόν.
    Το ασύλληπτο μέλλον.
    Όχι από περιγραφές, ούτε από διαβάσματα.
    Αλλά από εμπειρίες που στροβιλίζονται μέσα στην μνήμη.
    Που αλληλομάχονται στο παλιό με το καινούργιο ταράζοντας συναισθήματα.
    Που πρέπει να βρεθή μια άκρη τέλος πάντων.
    Ο κόμπος στο χτένι.
    Ούτε πολύ κοντά στην φωτιά για να καίγεται.
    Μήτε πολύ μακριά για να κρυώνει.
    Αυτή η φουρνιά των 60 και κάτι…
    Πόση ευθύνη έχει…

    Άσμα σπέσιαλ αφιερωμένο στους συνηλικιώτες!

    • Ο/Η Kimwn λέει:

      Δεν κάνει κρύο στην Ελλάδα, κρύο δεν έκανε ποτές…

      h t t ps://www.youtube.com/watch?v=_RZwRuXZtX4

  2. Ο/Η Mαν.Αρκάς λέει:

    φυσιοκρατούμενος!
    Καλημερίζω τον φίλο συνηλικιώτη!
    η γενιά των 60 και βάλε φυσικά έχει ευθύνη αφού
    κουβαλώντας τα βιώματα από την προηγούμενη
    την προμεταπολεμική των πατεράδων τους,
    και παρ ολο που πρόλαβε να αγωνιστεί και αυτή τις δεκαετίες 50-60
    πριν φρεναριστεί τελείως από την ξενοκίνητη χούντα,
    είχε στην συνέχεια μόνιμη επωδό κάτι σαν σύνθημα
    Εμπρός όλοι μαζί να μην τραβήξουν τα παιδιά μας ότι και εμείς,
    να μην γίνουν τα παιδιά μας σαν και εμάς
    λες και το να είσαι φτωχός η κατατρεγμένος, σημαίνει και χολεριασμένος.
    άρχισε την κατά κάποιο τρόπο λοβοτόμηση της επόμενης γενιάς της σημερινής
    που είχε την ατυχία να πέσει και αυτή απάνω σε εποχή λαθραίοπαπανδρεϊκή
    και Life styleτζίδικη (Κωστοπουλιάδες κλπ)
    ετσι εξ αυτού η επέμβαση πέτυχε πλήρως.
    Τώρα;; τούτη η γενιά;; παρακολουθεί αποσβολωμένη
    μην ξέροντας τι θα ξημερώσει.
    Όμως το ζόρι είναι πολλές φορές η καλύτερη εκπαίδευση,
    μόνοι τους θα προσπαθήσουν να τα βγάλουν πέρα τα σημερινά παιδάκια όπως δείχνει.
    Αφού οι δυο γενιές στάθηκαν αριστεροδεξιά στις όχθες του ποταμού
    κοιτώντας η μια την άλλη, η σημερινή και κατά πως δείχνει
    απροστάτευτη
    αρχίζει να πηδάει μέσα στο ποτάμι κολυμπώντας ενάντια στην φορά του,
    όταν θα βγει στην όχθη τελικά ίσως είναι πολύ πιο δυνατή από την προηγούμενη.
    ελπίζω,


    ο φυσιογνωμιστής παρατηρώντας τον Λευτέρη Παπαδόπουλο
    σίγουρα θα έβγαζε λάθος συμπέρασμα, ατελείωτη η ευαισθησία του.
    Αχαχαχαχαχαχαχ!
    🙂
    Aνταποδίδω…

    • Ο/Η φυσιοκρατούμενος λέει:

      Γειά σου Μανόλη!
      Συμφωνώ με την γωνια σου, όμως οφείλω να υπερασπιστώ τον αφηρημένο λόγο του.. .»ποιητή», για να μη αδικήσω τις προθέσεις του δηλαδή.
      Η γέφυρα δεν έχει σχέση με την πολιτική, την υπερβαίνει.
      Γιαυτό άλλωστε η περι ής ο λόγος γενιά διαφοροποιείται από τις άλλες με μοναδικά χαρακτηριστικά.
      Είναι μάρτυς ολικών τεχνολογικών μεταμορφώσεων (με όλες τις συνέπειες) και καλείται να συμβάλει (ίσως) στο νέο μέτρο.
      Από το βόδι στο χωράφι, το πηγάδι με τον κουβά, τις κότες στον κήπο, την αυτεπιστασία σε κάθε τι δυνατό, κάποιοι δε πρόλαβαν και το μή ηλεκτρικό (σχεδόν δηλ την αρχαία εποχή!)… επέρασε στα αυτόματα και στις συνέπειες των αυτομάτων.
      Μέσα μας είναι όλα αυτά, οι νεώτεροι δεν μπορούν να το καταλάβουν.
      Οι παλαιότεροι δεν μπορούν να περάσουν την γέφυρα.
      Εμείς είναι που είμαστε και στις δύο βάρκες (έστω με την σκέψη), και συγκρίνουμε… και η ιστορία θα μας κρίνει…

      Κίμωνα, ξεχνάς την τρόικα.
      …Τον χαβά μου εγώ με τα παλιά.

      • Ο/Η Kimwn λέει:

        Κίμωνα, ξεχνάς την τρόικα.
        …Τον χαβά μου εγώ με τα παλιά.

        Δεν θέλω να θυμάμαι…

        Είμαι και νεώτερος δηλαδής…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s