Samir Amin – Τα νέα κοινωνικά κινήματα: Οικοδομώντας τη σύγκλιση μέσα στη διαφορετικότητα


Samir-AminΤα κοινωνικά κινήματα μπορούν να γίνουν πολιτικά αποτελεσματικά μόνο στο μέτρο που προτείνουν και εργάζονται για την προώθηση εφικτών εναλλακτικών λύσεων έναντι της φιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης. Ο Samir Amin περιγράφει τη δημοκρατία ως τη χωρίς τέλος διαδικασία ενός αγώνα όπου τα κοινωνικά κινήματα ενσωματώνουν συνεχώς τα αιτήματα και τις επιθυμίες του κόσμου.



Μια συνέντευξη στον Fabio Petito για το Re-Public.Η συνέντευξη διεξήχθη με τη σημαντική βοήθεια του Fondazione Mediterraneo, Νάπολι, Ιταλία


Από τη γέννηση στην ωριμότητα


Fabio Petito: Θα θέλατε να σχολιάσετε με συντομία τη γέννηση και ιστορία των νέων κοινωνικών κινημάτων;


Samir Amin: Συμμετείχα στην οικοδόμηση των νέων κινημάτων από την πολύ αρχή. Κοινωνικά κινήματα υπήρχαν, ασφαλώς, πάντα στην ιστορία. Τα νέα κοινωνικά κινήματα αναδύθηκαν στη δεκαετία του ’90 ως μια αμυντική αντίδραση στην επίθεση του νεοφιλελευθερισμού ενάντια στα δικαιώματα των λαών, ειδικότερα στην επίθεση κατά του κράτους πρόνοιας στη Δύση, την κρατική προστασία στο Νότο κλπ Είναι φυσιολογικό που τα κινήματα εμφανίστηκαν αρχικά με αμυντική γραμμή. Έπειτα συνειδητοποίησαν σταδιακά πως από τη στιγμή που η πρόκληση ήταν παγκόσμια, έπρεπε να οργανωθούν επίσης σε παγκόσμια κλίμακα. Το 1997 ιδρύσαμε το Παγκόσμιο Εναλλακτικό Φόρουμ, το οποίο αποτελούσαν οργανώσεις από την Ασία, την Αφρική, τη Λατινική Αμερική και την Ευρώπη. Το 1999 οργανώσαμε το πρώτο αντι -Νταβός στο Νταβός, που αποτέλεσε ένα μικρό επικοινωνιακό γεγονός. Λίγοι μόνο άνθρωποι ήταν παρόντες, αλλά εκπροσωπούσαν γύρω στα 50 μεγάλα συνδικάτα, αγρότες, γυναικείες και περιβαλλοντολογικές οργανώσεις. Η ιδέα της οργάνωσης του πρώτου Παγκόσμιου Κοινωνικού Φόρουμ (ΠΚΦ) στο Πόρτο Αλέγκρε γεννήθηκε σ’ αυτή τη συνάντηση.


Από τότε, τα κινήματα σημείωσαν προόδους. Υπάρχει ένας αυξανόμενος αριθμός οργανώσεων που έχουν ως στόχο την προώθηση θετικών εναλλακτικών προτάσεων. Αποκαλώ αυτή τη διαδικασία –και δεν είμαι ο μόνος- οικοδομώντας τη σύγκλιση μέσα στη διαφορετικότητα. Αυτό δεν σημαίνει ένα μοναδικό σύστημα κομμάτων ή ένα μοναδικό ιδεολογικό σύστημα. Είναι μια πολύπλοκη, ετερογενής διαδικασία που μπορεί να διευκολύνει την προώθηση εφικτών εναλλακτικών λύσεων έναντι της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης.


F.P.: Μπορούν τα κοινωνικά κινήματα να γίνουν παίκτες που θα επιφέρουν πραγματική αλλαγή στις παγκόσμιες πολιτικές;


S.A.: Νομίζω ότι έχουν γίνει ήδη, παρ’όλο που είναι ακόμη πολύ αδύναμα, στο πρώτο στάδιο της ανάπτυξής τους. Τα κοινωνικά κινήματα θα γίνουν σημαντικά μόνο όταν διατυπώσουν κι εργαστούν για την αναζήτηση πραγματικών εναλλακτικών λύσεων έναντι της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης . Αναφέρομαι σε εναλλακτικές στον πληθυντικό. Οι πρακτικές συνθήκες είναι πολύ διαφορετικές από τη μια χώρα στην άλλη ή από τη μια περιοχή στην άλλη και κατά συνέπεια οι κοινωνικοί αγώνες πρέπει να δείχνουν ευαισθησία και να ανταποκρίνονται σε αυτές τις διαφορές.


Έθνος, Κράτος και Κόμμα


F.P.: Πιστεύετε πως το επίπεδο του έθνους-κράτους αποτελεί ακόμη την πρωταρχική αρένα για τις παγκόσμιες πολιτικές;


S.A.: Ναι. Στην Ευρώπη, για παράδειγμα, η πολιτική βρίσκεται ακόμη στα χέρια των εθνικών κυβερνήσεων. Η αλλαγή των κυβερνήσεων προκύπτει στην καλύτερη περίπτωση μέσα από εκλογές και στις υπόλοιπες περιπτώσεις μέσα από άλλους δόλιους τρόπους. Δεν είναι παραγωγικό να υποθέσουμε ότι μπορούμε να υπερπηδήσουμε το εθνικό επίπεδο. Οι στρατηγικές που έχουν αναπτυχθεί στο εθνικό επίπεδο πρέπει επίσης να λάβουν υπόψη την αλληλεξάρτηση ανάμεσα στους διάφορους, ποικίλους εθνικούς χώρους. Πρέπει επίσης να έχουν περιφερειακή και διεθνή διάσταση.


F.P.: Συνάγετε ότι οι παραδοσιακές πολιτικές των κομμάτων εξακολουθούν να αποτελούν το κυρίαρχο παιχνίδι στην πόλη;


S.A.: Δεν μπορούμε να αποφύγουμε τις πολιτικές και, επομένως, τα πολιτικά κόμματα. Αυτό δεν σημαίνει πως τα παραδοσιακά πολιτικά κόμματα ανταποκρίνονται αποτελεσματικά στις προκλήσεις των σύγχρονων κοινωνικών μετασχηματισμών.


Για παράδειγμα, τα αντι-καπιταλιστικά κόμματα έκαναν την εμφάνισή τους στο τέλος του δέκατου ένατου αιώνα ως μια ειδική μορφή πολιτικής οργάνωσης της εργατικής τάξης: το κόμμα υποτίθεται ότι εκπροσωπούσε την ταξική πρωτοπορία, ανεξάρτητα αν ήταν σοσιαλδημοκρατικό, σοσιαλιστικό ή κομμουνιστικό κόμμα. Τα κόμματα αυτά ήταν επίσης οργανωμένα γύρω από μια σειρά προτύπων δράσης: απεργία, διαμαρτυρία, εκλογή, ακόμη κι επανάσταση ή απελευθερωτικός πόλεμος.


Οι κοινωνικές συνθήκες δεν είναι πλέον οι ίδιες. Ο καπιταλισμός έχει αλλάξει, επομένως και η οργάνωση της εργασίας έχει αλλάξει. Οφείλουμε να εφεύρουμε διαφορετικές μορφές οργάνωσης για τα κοινωνικά και τα πολιτικά κινήματα. Δεν κάνω διάκριση μεταξύ κοινωνικών και πολιτικών κινημάτων: κατηγοριοποιώ κάτω απ’ τον όρο κοινωνικά κινήματα όλα όσα απορρίπτουν την παρούσα οργάνωση της κοινωνίας και αγωνίζονται για αλλαγή.


Η Ανομοιογένεια του Παγκόσμιου Κοινωνικού Φόρουμ


F.P.: Οι διαφορές μεταξύ των κοινωνικών κινημάτων είναι, όμως, τεράστιες. Τι κοινό έχουν πέραν του ότι αναγνωρίζουν τη νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση ως εχθρό τους;


S.A.: Στο τωρινό στάδιο έχετε δίκιο. Τα κινήματα που συμμετέχουν στο Παγκόσμιο Κοινωνικό Φόρουμ παρουσιάζουν μια μεγάλη ποικιλία. Υπάρχουν επίσης ασυμμετρίες στο θέμα της σπουδαιότητας: μαζικά λαϊκά κινήματα συναθροίζονται με think-tanks και μικρές ή μεγαλύτερες ομάδες που σχηματίζονται γύρω από ειδικά ζητήματα. Τα περισσότερα από τα γυναικεία κινήματα, για παράδειγμα, δεν θεωρούν χρήσιμο να συνδέουν τους αγώνες των γυναικών με ένα παγκόσμιο όραμα για το μετασχηματισμό της κοινωνίας.


Αυτό δεν σημαίνει πως δεν μπορεί να υπάρξει σημαντικό κοινό έδαφος για τα περισσότερα από αυτά, ασφαλώς όχι όλα. Αυτό προσπαθήσαμε να κάνουμε με την Έκκληση του Μπάμακο. Στο Μπάμακο, την πρώτη μέρα του Παγκόσμιου Κοινωνικού Φόρουμ, ένας μεγάλος αριθμός οργανώσεων συναντήθηκαν για να συζητήσουν εάν θα ήταν δυνατόν να χτιστεί μια κοινή πλατφόρμα για περαιτέρω δράση. Από αυτή τη συζήτηση προέκυψε η Έκκληση του Μπάμακο, που ανέλυσε δέκα περιοχές με πρώτες σκέψεις και πρώτες προτάσεις. Η Έκκληση παρουσιάστηκε επίσης στο Καράκας και υιοθετήθηκε από τη μεγάλη πλειοψηφία των συμμετεχόντων.


F.P.: Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της σημερινής πολυκεντρικής δομής του Παγκόσμιου Κοινωνικού Φόρουμ;


S.A.: Θα επιθυμούσα η δομή να ήταν ακόμη πιο πολυκεντρική με πέντε, έξι, δέκα μεγάλα περιφερειακά ή ακόμη κι εθνικά φόρα. Μ’ αυτή την έννοια, θα μπορούσαμε να κινητοποιήσουμε περισσότερες δυνάμεις. Δεύτερον, θα υπήρχε περισσότερο κοινό έδαφος για συζήτηση. Τρίτον, θα διευκόλυνε το συντονισμό μεταξύ των κινημάτων.


F.P.: Το Παγκόσμιο Κοινωνικό Φόρουμ δεν κυριαρχείται, ωστόσο, από τα δυτικά κοινωνικά κινήματα;


S.A.: Δεν είναι έτσι. Αν επιχειρήσετε να δείτε πίσω απ’ τα φαινόμενα, ασφαλώς όχι. Είναι αλήθεια πως οι δυτικές, και κυρίως οι ευρωπαϊκές, Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις βρίσκονται παντού κι αυτό οφείλεται στο ότι διαθέτουν πόρους.


Ωστόσο, αν κοιτάξετε τη συμμετοχή στις συζητήσεις στο εσωτερικό του Παγκόσμιου Κοινωνικού Φόρουμ, θα διαπιστώσετε τη σημασία των μη δυτικών μαζικών λαϊκών κινημάτων. Θα σας δώσω ένα παράδειγμα. Σε ό,τι αφορά στους αγώνες των αγροτών, η Via Campensina που κατάφερε να συγκεντρώσει τις πιο δραστήριες αγροτικές οργανώσεις, κυρίως στη Λατινική Αμερική, είναι εξαιρετικά ισχυρή, πολύ περισσότερο από τις δυτικές Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις. Η Via Campensina οικοδόμησε πρόσφατα δεσμούς με αγροτικές οργανώσεις σε χώρες πολύ διαφορετικές όπως στη Δυτική Αφρική, τη Νότια Αφρική, την Ινδία, ακόμη και την Κίνα.


Δημοκρατία: Κρίση και αποφάσεις


F.P.: Είναι τα κοινωνικά κινήματα θεμελιώδη για την επίτευξη της παγκόσμιας δημοκρατίας;


S.A.: Τα κοινωνικά κινήματα αποτελούν σημαντικό εργαλείο για την πρόοδο της δημοκρατίας. Προτιμώ να χρησιμοποιώ τη λέξη εκδημοκρατισμός, που παραπέμπει σε μια διαδικασία χωρίς τέλος. Δεν μπορούμε να συρρικνώσουμε τη δημοκρατία σε πρότυπο . Η δημοκρατία αποτελεί προϊόν ενός συνεχούς αγώνα, στον οποίον μετέχουν ιδίως τα θύματα του συστήματος. Πρέπει να συνδέσουμε τη δημοκρατία με την έννοια της κοινωνικής προόδου. Η δημοκρατία χωρίς κοινωνική πρόοδο δεν γίνεται τελικά αποδεκτή απ’ το λαό, χάνει τη νομιμότητά της. Γι’ αυτό η σύνδεση της δημοκρατίας με νεοφιλελευθερισμούς όλων των ειδών έχει οδηγήσει σε αδιέξοδο, έχει απειλήσει την ίδια τη δημοκρατία.


Στο παρελθόν, η κοινωνική πρόοδος είχε επιτευχθεί χωρίς δημοκρατία, ενώ στις πρώην κομμουνιστικές χώρες ή τα εθνικο-λαϊκά κράτη, όπως η Αργεντινή του Περόν ή η Αίγυπτος του Νάσερ. Αυτές ήταν περιπτώσεις που η κοινωνική πρόοδος είχε εκπορευτεί από τα πάνω και έμοιαζε για ένα διάστημα να λειτουργεί. Τώρα, όμως, η σελίδα άλλαξε.


F.P.: Ναι, διαπιστώνουμε μια διαδεδομένη ανησυχία ότι η δημοκρατία βρίσκεται σε κρίση σε παγκόσμια κλίμακα.


S.A.: Στις δημοκρατικές χώρες, ο νεοφιλελευθερισμός έχει απο-νομιμοποιήσει τη δημοκρατία όσο περισσότερο γίνεται. Το 1973, η Τριμερής Επιτροπή –σημειώστε ότι εκπρόσωπος των Ηνωμένων Πολιτειών ήταν ο Σάμουελ Χάντιγκτον- ανέφερε ότι το φιλελεύθερο σύστημα υποφέρει από υπερβολική δημοκρατία. Συμφωνώ με το ακριβώς αντίθετο: το σύστημα, όσο δημοκρατικό κι αν είναι, υποφέρει πάντοτε από την όχι αρκετή δημοκρατία, εφόσον συνδέουμε τη δημοκρατία με την πολιτικοποίηση των λαών και με πρωτοβουλίες και δράσεις που έρχονται από τα κάτω.


Να πού μπορούν τα κοινωνικά κινήματα να παίξουν ρόλο. Μπορείτε να την ονομάσετε συμμετοχική δημοκρατία, αν θέλετε. Το θέμα είναι να υπερβούμε την έννοια και την πρακτική της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, να αναλογιστούμε τη δημοκρατία ως μια διαδικασία χωρίς τέλος όπου τα κινήματα ενσωματώνουν συνεχώς τα αιτήματα και τις επιθυμίες των λαών.


F.P.: Πώς αποτιμάτε τις πρόσφατες διαμαρτυρίες των φοιτητών στη Γαλλία κατά της προσωρινότητας της εργασίας;


S.A.: Η προσωρινότητα υπήρχε πάντα στο καπιταλιστικό σύστημα. Τριάντα χρόνια πριν η προσωρινότητα αντιστοιχούσε σε περίπου 15% των εργαζόμενων, σ’ αυτή την κατάσταση βρίσκονταν οι σχετικά νέες γυναίκες, η εργασία των μεταναστών και ήταν κυρίως χαρακτηριστική στις αγροτικές περιοχές. Αντίθετα, η προσωρινότητα αφορά σήμερα περίπου 50% των εργαζόμενων. Αυτή είναι μια τεράστια, αρνητική αλλαγή, που σηματοδοτεί κοινωνική οπισθοδρόμηση. Έχει σημασία επίσης να σημειώσουμε πως προσωρινότητα αυξήθηκε χωρίς πολύ θόρυβο.


Οι διαμαρτυρίες στη Γαλλία ήταν οι πρώτες μαζικές αντιδράσεις ενάντια στην προσωρινότητα στον κόσμο. Για πρώτη φορά, όλα τα συνδικάτα στη Γαλλία συμμετείχαν στις διαμαρτυρίες ενάντια στη Σύμβαση Πρώτης Απασχόλησης (ΣΠΑ). Είναι ένα σημάδι ότι το κίνημα κατά της προσωρινότητας μπορεί να εξαπλωθεί σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, στη Βρετανία, τη Γερμανία, την Ισπανία κ.α.


Οι Προκλήσεις της Ευρωπαϊκής Αριστεράς


F.P.: Ποιες είναι οι προκλήσεις που οφείλει να αντιμετωπίσει η ευρωπαϊκή αριστερά προκειμένου να οικοδομήσει ένα μαζικό κίνημα από τα κάτω;


S.A.: Στο διάστημα των τελευταίων 20-30 χρόνων η πλειοψηφία του αριστερού εκλογικού σώματος στην Ευρώπη, σοσιαλδημοκράτες, κομμουνιστές ή πρώην κομμουνιστές, έχουν σταδιακά αποδεχτεί τον ατλαντισμό και τον νεοφιλελευθερισμό. Αυτή η εξέλιξη άνοιξε το δρόμο στους δημαγωγούς της άκρας δεξιάς και αναζωπύρωσε ξανά τον σοβινιστικό εθνικισμό.


Σταδιακά, η αριστερά το αναγνωρίζει αυτό. Τα κινήματα κατά της προσωρινότητας στη Γαλλία δείχνουν ότι κάτι αλλάζει και τμήματα της αριστεράς κινούνται κατά της νεοφιλελεύθερης ατζέντας.


F.P.: Είναι η κεντροαριστερή επιλογή που προτείνεται σήμερα στην Ευρώπη σημάδι πολιτικής οπισθοδρόμησης;


S.A.: Όχι, δεν θέλω να καταδικάσω την κεντροαριστερά συλλήβδην. Αντίθετα, νομίζω πως μια συμμαχία ανάμεσα στην αριστερά και την κεντροαριστερά είναι ζωτικής σημασίας. Χωρίς αυτήν, δεν υπήρξε ποτέ νίκη της αριστεράς. Ακόμη κι ο Μάο είπε πως μια προοδευτική χώρα θα έπρεπε να κυβερνάται από την κεντροαριστερά. Δεν μπορεί κανείς να κυβερνήσει χωρίς την πλειοψηφία και η πλειοψηφία βρίσκεται στην κεντροαριστερά.


Το άρθρο είναι μία προ-δημοσίευση από το προσεχές βιβλίο του Κώστα Δουζίνα Human Rights and Empire (Reaktion Press)


Διαβάστε ακόμα


Fondazione Mediterraneo


Πόρτο Αλέγκρε: Η Μπάντουνγκ του σήμερα? (στα Αγγλικά)


Τα διλήμματα του ανοιχτού χώρου: Το μέλλον του ΠΚΦ (στα Αγγλικά)

Πηγή. http://www.re-public.gr/?p=30

Παράθυρα!


Σαφώς επηρεασμένη από τις καταστάσεις που βιώνουμε στη χώρα μας…, έγραψα πριν λίγες μέρες στο facebook : «Ποιος να νοιαστεί για την «ποιότητα» σε αυτή τη χώρα και γιατί; Πρέπει πρώτα να γνωρίζεις κάτι για να το αναδείξεις σωστά και να το πονέσεις.» 
Τα γεγονότα που ακολούθησαν και όλα όσα εξακολουθούν να συμβαίνουν με καταιγιστικό ρυθμό καθημερινά, επιβεβαιώνουν την παραπάνω σκέψη.
Η  Υπατία η Αλεξανδρινή, από το προσωπικό της προφίλ στο fb, μου έγραψε το παρακάτω σχόλιο :
«Παραφρασμένο το «(pour) qui et pourqoi» των Γάλλων στον β΄ παγκόσμιο πόλεμο, στο οποίο οδήγησε μία σήπουσα πολιτική σκηνή και που έκανε τόσο εύκολη την κατάκτηση της χώρας τους από τη ναζιστική πολεμική μηχανή. Αν πέσουμε στην παγίδα της παραίτησης -και από τον πολιτισμό-, θα είμαστε άξιοι της μοίρας μας.»
Υπάρχουν φορές που διαβάζοντας κάποιο σχόλιο τόσο εδώ, όσο στο facebook, σκέφτομαι ότι θα μπορούσε να σταθεί αφορμή για ανάρτηση. Έτσι έγινε με το παραπάνω.


Σήμερα περισσότερο από ποτέ άλλοτε, είναι δυσκολότερο το να συνεχίσεις να ενημερώνεσαι για τις τέχνες και τον πολιτισμό. Τι αξία θα έχει όμως η ζωή αν δε μπορείς να απολαύσεις τις εκφράσεις, τα έργα των ανθρώπων; Να περιηγηθείς έτσι σε άλλους τρόπους σκέψεις, σε άλλους τόπους και σε άλλες εποχές; Να αφεθείς ελεύθερος στο να κρίνεις, να γνωρίσεις, να αγαπήσεις το διαφορετικό από σένα;  Υπάρχει καλύτερη χρονομηχανή απο την τέχνη; Πιστεύω πως η μεγαλύτερη αντίσταση στα όσα συμβαίνουν είναι το να εξακολουθήσουμε πεισματικά να διαβάζουμε, να ενισχύουμε τα αξιόλογα πράγματα και να παρατηρούμε το κάδρο της ζωής με όλες τις αποχρώσεις του… Αν δεν πολεμήσουμε την ασχήμια που μας επιβάλλουν, αν δε διακρίνουμε και την ομορφιά τριγύρω μας, τότε δε θα μπορέσουμε ποτέ να πολεμήσουμε εναντίον του σκοταδιού.  Θα έχουμε ήδη παραδοθεί στη μιζέρια.

Μην αφήσεις να σου σφραγίσουν το παράθυρο προς τη ζωή. Όπως ανοίγεις τα παντζούρια και γεμίζει το δωμάτιο με φως και ζεστασιά, έτσι συμβαίνει και με τη ψυχή μόλις την ανοίγεις προς τα θαύματα του κόσμου.  Μην επιτρέψεις να σου κλείσουν το παράθυρο σου στον κόσμο. Κάθε βιβλίο που διαβάζεις, κάθε θεϊκή μουσική μελωδία, κάθε αξιόλογη ταινία, κάθε προσεκτικά επιλεγμένο θεατρικό έργο, αφήνει το μυαλό, τη ψυχή και τη φαντασία να εισβάλλουν σε άλλους κόσμους, μακρινούς και διαφορετικά απόλυτα απρόσιτους.
Όλοι γνωρίζουν πως κάθε μέτρο που στρέφεται κατά της παιδείας και του πολιτισμού είναι καταδικασμένο για να αποτύχει.  Δεν νοείται ανάπτυξη δίχως έμφαση στην παιδεία και στον πολιτισμό. Δεν πρέπει να αφήσουμε να κοπούν αυτές οι γέφυρες προς την κοινωνία. Ακριβώς αυτή η μάχη είναι η μητέρα όλων των μαχών.
Το διαδίκτυο μπορεί να λειτουργήσει ως παράθυρο σε όσα προσπαθούν να κρατήσουν για ένα περιορισμένο κοινό. Να προσφέρει διεξόδους και ανάσες σε διχασμένες ψυχές. Ένας άλλος κόσμος θα μπορούσε να είναι εφικτός. Όντως ναι, «αν πέσουμε στην παγίδα της παραίτησης -και από τον πολιτισμό-, θα είμαστε άξιοι της μοίρας μας.«

Εχθές οι προδότες κομμουνιστές, σήμερα οι απολίτιστοι μετανάστες, αύριο οι βρωμιάρηδες εγκληματίες φτωχοί


Του Νικόλα Γρυσπολάκη

Με αφορμή τα πρόσφατα γεγονότα, κάποιες σκέψεις μου με βάση τις εμπειρίες μου σε άλλες χώρες που έζησαν την λαίλαπα του νεοφιλελευθερισμού.

Είναι εκπληκτικό πως τα λόγια που ακούω από φασίστες και ΜΜΕ, μέχρι μετριοπαθείς ανθρώπους και ακόμη κι αρκετούς αριστερούς είναι ΑΚΡΙΒΩΣ τα ίδια που έχω ακούσει σε μεγαλουπόλεις της Λατινικής Αμερικής. Σε χώρες όπου το ΔΝΤ πέρασε και άφησε πίσω του αυτό ακριβώς που θα αφήσει και στην Ελλάδα.

Σε πόλεις λοιπόν όπως η Λίμα, η Μπογκοτά, το Μπουένος Άιρες, το Μεξικό, επίσης δεν μπορείς να κυκλοφορήσεις έξω από το σπίτι σου. Επίσης σε σκοτώνουν όχι για μια κάμερα αλλά για ένα ζευγάρι παπούτσια. Επίσης υπάρχουν τεράστιες περιοχές στις πόλεις μέσα όπου κανείς δεν τολμάει να πατήσει ποτέ…κι όταν λέμε κανείς εννοούμε κανείς από τους “φυσιολογικούς” ανθρώπους…αυτούς τους νοικοκυραίους, που κοιτάζουν μόνον την δουλειά τους, τους “φιλήσυχους” ανθρώπους της μεσαίας και ανώτερης τάξης. Όπου κι αν πήγα, σχεδόν κανείς δεν έχει επισκεφθεί αυτές τις περιοχές διότι “ξέρουν ότι θα τους σκοτώσουν”. Σε αυτές τις γειτονιές ζούν “βάρβαροι άνθρωποι” που δολοφονούν για το τίποτα, πού’ναι “βρώμικοι”, που “δεν έχουν πολιτισμό”….

Ω ποία έκπληξις όμως…αυτοί δεν έχουν μετανάστες !! Τότε ποίους φοβούνται; Ποίοι είναι αυτοί οι περιθωριακοί που κάνουν τις πόλεις τους κόλαση και που δεν αφήνουν τους φιλήσυχους πολίτες στην ηρεμία τους. Τι κοινό έχουν με τους δικούς μας “βάρβαρους” που σε κάνουν “να μην μπορείς να κυκλοφορείς στην ίδια σου την πόλη”;

Κοινό σημείο αποτελεί η φτώχεια τους· εξαθλιωμένοι, παραπεταμένοι από την κοινωνία και το κράτος σε περιοχές απροσπέλαστες “ασχημαίνουν τις πόλεις μας και τις κάνουν ανασφαλείς”.

Κι αυτές οι πόλεις πριν 30-40 χρόνια ήταν σαν την παλιά Αθήνα που πολλοί από εμάς ακόμη θυμούνται. Οι άνθρωποι μπορούσαν να κυκλοφορούν μόνοι τους όποια ώρα της ημέρας ή της νύκτας ήθελαν. Τα παιδιά έπαιζαν μόνα στον δρόμο και η εγκληματικότητα δεν ανθούσε…και ύστερα ήρθε ο νεοφιλελευθερισμός. Η μισή κοινωνία τους εξαθλιώθηκε και ζει εκτός συστήματος, παραπεταμένη στα αζήτητα. Από το άλλο μισό κάποιοι τα κουτσοκαταφέρνουν ενώ το υψηλότερο 5% είναι από τα πλουσιότερα του κόσμου.

Οι Αργεντίνοι και οι Περουβιανοί χρησιμοποιούν ακριβώς τα ίδια λόγια όταν μιλάνε για τους δικούς τους απόκληρους· τους συμπατριώτες τους. Να τους διώξουμε, να τους σφάξουμε, να τους στειρώσουμε. Λες και είναι στο DNA μιας συγκεκριμένης μερίδας ανθρώπων το νά’ναι κανείς φτωχός και απελπισμένος.

Επειδή έχω δει με τα ίδια μου τα μάτια τους ανθρώπους αυτούς, και τους έχω μιλήσει (κάτι που σχεδόν κανείς από τους ντόπιους κατοίκους αυτών των μεγαλουπόλεων δεν έχει κάνει) μπορώ να σας πω ότι είναι εξοργισμένοι, είναι ταπεινωμένοι και ψυχολογικά καταρρακωμένοι. Ψάχνουν μια διέξοδο να βρουν, ένα αυτί να τους ακούσει να αισθανθούν πως κι αυτοί είναι άνθρωποι. Ήταν συγκλονιστική η εμπειρία κάθε φορά που έμπαινα σε παραγκούπολη. Άνθρωποι μαζεύονταν γύρω μου για να μου μιλήσουν, να μου πουν τα παράπονά τους, το πως αισθάνονται που τους έχουν παραπετάξει σαν τα σκουπίδια της κοινωνίας…και μαζεύονταν να μου μιλήσουν όχι επειδή έβλεπαν κάτι το ιδιαίτερο σε εμένα αλλά επειδή ήμουν από τους “απ’έξω”. Απ’τους ανθρώπους που έχουν ζωή, όνειρα και φιλοδοξίες…και παρ’όλα αυτά δεν τους φοβόμουν και είχα έρθει για να τους ακούσω.

Η εξουσία καθ’όλη την διάρκεια της ανθρώπινης ιστορίας έδινε στους όχλους εξιλαστήρια θύματα και αποδιοπομπαίους τράγους, χώριζε τον λαό σε δεξιούς κι αριστερούς, κόκκινους και κίτρινους, μαύρους και λευκούς, καθαρόαιμους και μπάσταρδους. Όσο αυτοί αλληλοσφάζονταν η εξουσία πλούτιζε και νεμόταν τους καρπούς της δουλειάς του λαού.

Σας εγγυώμαι λοιπόν πως ακόμη κι αν απελάσουμε και τον τελευταίο μετανάστη, ακόμη κι αν χτίσουμε θαλάσσια κι επίγεια τείχη γύρω από τα σύνορά μας, σε λίγα χρόνια η εγκληματικότητα και η κοινωνική συνοχή θα βρίσκεται ακριβώς στο ίδιο σημείο. Μόνο που αυτήν την φορά δεν θά’ναι μετανάστες αυτοί που θα κατηγορούμε και θα φοβόμαστε αλλά Έλληνες, φτωχοί, εξαθλιωμένοι Έλληνες· και μεταξύ τους θά’ναι πολλοί από αυτούς που τώρα συμμετέχουν στα πογκρόμ κατά των μεταναστών. Το πρόβλημα δεν είναι ο εγκληματίας αλλά αυτό που τον κάνει εγκληματία. Η κοινωνιολογία και η πολιτική οικονομία μας το λένε εδώ και δεκαετίες: αύξηση των κοινωνικών ανισοτήτων = αύξηση της εγκληματικότητας. Όμως η κοινωνία μας συνεχίζει να ζει μέσα στην άρνηση, τον φόβο και τις ψευδαισθήσεις. Γιατί ο φόβος είναι η πεμπτουσία του φασισμού.

Πηγή, http://sxoliastesxwrissynora.wordpress.com

Κατουρώντας στο ποτάμι!


IMG_20130623_160128

Εδώ και κάμποσο καιρό έχω ένα υπαρξιακό άγχος, ότι κάποια μέρα θα ξυπνήσω σε ένα κόσμο που δεν θα υπάρχει η Patti Smith. Χαζό το ξέρω, έτσι όμως λειτουργεί το πράγμα. Κάθε καλοκαίρι σχεδιάζω ταξίδια στις πόλεις που θα περάσει, κυκλώνω στάδια, θέατρα, αποβάθρες, με μια γραμμή ενώνω προορισμούς σχηματίζοντας μεγάλες και μικρές άρκτους, ετοιμάζω τις δικές μου περιοδείες, διψάω και ονειρεύομαι την ενέργεια του να είσαι μερικά μέτρα μακριά της. Και μερικές φορές τις πραγματοποιώ κιόλας τις περιοδείες μου, αφήνοντας πίσω μου απλήρωτα ενοίκια, λογαριασμούς κι άλλα διάφορα ασήμαντα της σύντομης και μάταιης ύπαρξης μας. Τέτοια είναι η φάση μου με την Patti Smith, την βλέπω στα όνειρα μου, την αποθεώνω στον ξύπνιο μου, αν ποτέ με φιλούσε δεν θα ξαναπλενόμουνα ποτέ, αν δεν ντρεπόμουνα ακόμα θα φορούσα κονκάρδες με τη φάτσα της πάνω μου. Κάπως έτσι πέρασαν τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια της ζωής μου, από εκείνο το καλοκαίρι που την πρωτοείδα σε κάποιο φεστιβάλ. Ακολούθησαν πολλές ακόμα συναντήσεις μας, στην Ελλάδα, στο εξωτερικό, σε μεγάλα στάδια, σε πανεπιστήμια, σε τέντες που μύριζαν μπύρα και ιδρώτα, σε φιλολογικές λέσχες, σε ποιητικές βραδιές μέσα στο δάσος, σε παρουσιάσεις βιβλίων, ήμουν παντού. Και πάντα ήταν σαν την πρώτη φορά που ιδρωμένη μέσα στον καύσωνα της Αθήνας μας μιλούσε για εξεγερμένους φοιτητές και ανθρώπους που πεθαίνουν περήφανοι στα οδοφράγματα και μετά έπαιζε το Keep on Rockin’ in a Free World, που ήταν η πιο συγκλονιστική εμπειρία που είχα στη ζωή μου γιατί ήμουν δεκαεννιά και μια μέρα η μουσική θα άλλαζε τον κόσμο με ένα πάταγο.

.

Τα χρόνια περνούσαν κι εγώ μάθαινα να αγαπώ ο,τιδήποτε είχε να κάνει με αυτήν, μάζευα δίσκους και memorabilia, κράταγα σημειώσεις από τις συνεντεύξεις της, διάβαζα τα βιβλία και τις βιογραφίες οποιουδήποτε ανθρώπου έτυχε να αγγίξει έστω και για λίγο την τροχιά της, η δική της αφήγηση γινόταν το δικό μου αγαπημένο παραμύθι που διάβαζα ξανά και ξανά. Μαζί της μάθαινα όλα τα σημαντικά της ζωής, την συναρπαστική ιστορία του Rimbaud, τη γραφή του Burroughs, την αλητεία του Ginsberg, την ηρεμία των νεκροταφείων, την κάβλα της ποίησης και των γραφομηχανών, την τεχνική της τέλειας ροχάλας, την αγάπη για τους λυπημένους ανθρώπους και τα κορίτσια με άσπρα φορέματα, την ιερότητα του δέρματος και της εξέγερσης. Επίσης ότι κάθε μέρα είναι κι από μια αιωνιότητα, ότι ο δρόμος για την αυτοπραγμάτωση μπορεί να περάσει μέσα από ένα καλό γαμήσι, ότι οι πραγματικά ιεροί είναι αυτοί που δεν πουλάνε την ψυχή τους στο θεό, αυτοί που υποφέρουν αλλά δεν το βάζουν κάτω, αυτοί που κατουράνε στο ποτάμι, αυτοί που πιστεύουν μέχρι το τέλος στην ιερή και υπερφυσική, υπέροχα ευφυή καλοσύνη της ανθρώπινης ψυχής.

.

Η αρχική αμηχανία για το πώς θα είναι να βλέπεις την Patti Smith από τις κερκίδες του Ηρωδείου ξεπεράστηκε σύντομα, όταν η ίδια αποφάσισε να λύσει το χωροταξικό μας πρόβλημα κι εμείς την ακολουθήσαμε υπνωτισμένοι, όπως τα έντομα το φως, ενώ ο Lenny Kaye, αεικίνητος και ξερακιανός έσπαγε τις χορδές του δίπλα στις αρχαίες πέτρες προκαλώντας πολλαπλά εγκεφαλικά στις ταξιθέτριες. Η συναυλία του Σαββάτου ήταν η λιγότερο πανκ συναυλία της. Ούτε επαναστατικά μανιφέστα, ούτεstage diving, ούτε Allen Ginsberg, ούτε Tom Verlaine, ούτε σπασμένες κιθάρες στο Rock n’ Roll Nigger, ούτε Howl κι αλληλεγγύη στα αδέρφια μας στην άλλη όχθη του Αιγαίου, όπως είχα προβλέψει, ούτε outside of society και κίτρινα UFO που μας παίρνουν μακριά, μόνο inside society πια, με τα σωματεία μας, τις συλλογικότητες μας, τις διαρκείς μάχες για δημοκρατία και ελευθερία. Η Patti στα 67 της είναι πια η μαμά μας που μας δίνει συμβουλές: να φροντίζουμε τον εαυτό μας, να φροντίζουμε ο ένας τον άλλο, να τρώμε φρούτα, να πλένουμε τα δόντια μας, να είμαστε δυνατοί γιατί αυτός ο αγώνας έχει πολύ δρόμο ακόμα. Πράγματα που στο στόμα οποιουδήποτε άλλου θα ακούγονταν γραφικά, σ’ αυτήν όλα τα επιτρέπω. Γιατί η Patti Smith είναι η φωνής της συνείδησης μου. Και γιατί κοντά της είμαι πάντα δεκαεννιά και μια μέρα η μουσική θα αλλάξει τον κόσμο. Έστω και με ένα λυγμό.

Πηγή, http://silentcrossing.wordpress.com