Ή Βιώσιμο χρέος ή βιώσιμος λαός


ΜπογιόπουλοςΤου Νίκου Μπογιόπουλου – “Unfollow”

Οι χώρες-ωφειλέτες δεν δανείζονται γιατί έχουν χρέη. Εχουν χρέη επειδή δανείζονται. Και δανειζόμενες παραμένουν αιώνια δεσμευμένες στους πιστωτές τους, προς τους οποίους οι λαοί πληρώνουν με το αίμα τους τόκους και χρεολύσια. Σύμφωνα με τον Στίγκλιτς, μέσα απ’ αυτή την διαδικασία, οι χρεωμένες χώρες κατέβαλαν στους πιστωτές ρους για την πληρωμή παλαιότερων χρεών το διάστημα 1984-2000 το αστρονομικό ποσό των 4,6 τρις. δολαρίων. Στο πλαίσιο αυτής της πολιτικής, οι συνέπειες για τους λαούς ήταν, είναι και θα είναι δραματικές.

Φτώχεια, λιτότητα, ανέχεια, ξεπούλημα του δημόσιου πλούτου, πολιτικές βαρβαρότητας που διατηρούνται επί δεκαετίες, και που, όσο γεμίζουν τα θησαυροφυλάκια των πλουτοκρατών, τόσο βυθίζουν στη δυστυχία τους εργαζόμενους. Πολιτικές που βυθίζουν στα Τάρταρα την τιμή της εργατικής δύναμης, ακριβώς για να γεμίζουν τα θησαυροφυλάκια των κεφαλαιοκρατών.

Τι επιδιώκουν λοιπόν οι εγχώριοι «σωτήρες» και οι ξένοι «εταίροι» του με τα δανεικά που παρέχουν ώστε να συμβάλουν όπως λένε στην επίτευξη της περίφημης «βιωσιμότητας» του ελληνικού χρέους; Πίσω απ’ τους ευφημισμούς, αυτό που εννοούν είναι ότι θέλουν να κρατήσουν τους έλληνες εργαζόμενους σε εκείνο το επίπεδο χαμοζωής, το επίπεδο δηλαδή λίγο πριν την εξόντωση, το οποίο θα παρατείνεται στο διηνεκές, ώστε ο ελληνικός λαός –εις το διηνεκές- να τους πληρώνει τόκους και χρεολύσια.

Διότι «βιωσιμότητα του χρέους» σημαίνει βίος αβίωτος. «Βιωσιμότητα του χρέους» σημαίνει να ζούμε για να πληρώνουμε χρέη, κι άλλα χρέη, χρέη που άλλοι τα προκαλούν και όσο κι αν τα πληρώνεις τόσο αυτά μεγαλώνουν. Βιωσιμότητα του χρέους» σημαίνει να σε δανείζουν, για να τους πληρώνεις διπλά και τριπλά τα παλαιότερα δάνεια, και μέσα από τους ανατοκισμούς των νέων δανείων να σε κρατούν χρεωμένο εφ’ όρου ζωής.

Η εμπειρία αυτής της «σωτήριας» πολιτικής δεν είναι μόνο ελληνική, είναι παγκόσμια. Χαρακτηριστικό το παράδειγμα που έρχεται από την δεκαετία του ’80 και αποτυπώνεται στα στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας: Στις αρχές του 1980 το χρέος που είχαν 109 «πιστολήπτριες» χώρες προς τους πιστωτές τους ήταν 430 δισ. δολάρια. Παρά το γεγονός ότι μέχρι το 1986 είχαν πληρώσει σε τόκους 336 δισ. δολάρια στο τέλος της ίδιας χρονιάς είχαν φτάσει να χρωστάνε πάνω από 880 δις δολάρια. Μέσα σε μια εξαετία δηλαδή, χρωστούσαν ποσό υπερδιπλάσιο από κείνο που αρχικά είχαν δανειστεί, και ενώ την ίδια ώρα είχαν ήδη πληρώσει σε τόκους τα 4/5 των αρχικών δανείων!

Ο ελληνικός λαός έχει πλέον ανάλογη εμπειρία η οποία ανάγεται σε χρόνο πολύ πριν τα μνημόνια.

Είναι ενδεικτικά τα εξής:

Πρώτον, από την υπογραφή της συνθήκες του Μάαστριχτ και μετά, δηλαδή την τελευταία εικοσαετία, ο ελληνικός λαός έχει πληρώσει σε εγχώριους και ξένους τοκογλύφους και κερδοσκόπους το αστρονομικό ποσό των 772,9 δις ευρώ!

Δεύτερον, μόνο από το 2000 και μετά, δηλαδή από την ένταξη της Ελλάδας στην Ευρωζώνη, ο ελληνικός λαός έχει πληρώσει για τόκους και χρεολύσια μακροπρόθεσμων δανείων το ποσό των 400,5 δις ευρώ. Την ίδια περίοδο για εξοφλήσεις έντοκων και βραχυπρόθεσμων τίτλων έχει πληρώσει πάνω από 240 δις ευρώ. Αθροισμα 640,5 δις ευρώ!

Τρίτον, από το Μάαστριχτ και μετά, τέσσερα ολόκληρα ΑΕΠ της χώρας έχουν πάει σε … τόκους και χρέη! Από αυτά μάλιστα, πάνω από τρία ολόκληρα ΑΕΠ έχουν εξανεμιστεί σε τόκους και χρεολύσια κατά την περίοδο της Ελλάδας στην ευρωζώνη!

Τα παραπάνω στοιχεία και οι σχετικοί πίνακες που περιλαμβάνουν τις δαπάνες για την καταβολή των τόκων, χρεολυσίων και τις εξοφλήσεις βραχυπρόθεσμων τίτλων και εντόκων γραμματίων, ομολογούνται στην εισηγητική έκθεση του προϋπολογισμού του έτους 2013 (σελ. 133).

Ας δούμε ένα ακόμα στοιχείο: το ελληνικό δημόσιο χρέος το Μάρτιο του 2010 ήταν 310 δισεκατομμύρια. Το Μάρτιο του 2013 το δημόσιο χρέος ήταν 309 δισεκατομμύρια. Δηλαδή μετά από τρία χρόνια ανελέητης λιτότητας, εξαθλίωσης και εξανδραποδισμού του λαού μετά από σωρεία μέτρων που υπολογίζεται ότι ξεπερνούν τα 60 δις ευρώ που φορτώθηκαν στις πλάτες των λαϊκών στρωμάτων, το δημόσιο χρέος μειώθηκε μόλις κατά .. 1 δισεκατομμύριο! Αυτή είναι η πολιτική τους. Είναι η ίδια πολιτική που (καθ’ ομολογία του Στουρνάρα στη βουλή στις 15/2/2013) μέσα σε μόλις τρία χρόνια έχει παράσχει στους πλουτοκράτες δάνεια ύψους 550 δισ ευρώ, αλλά σε ότι αφορά τους εργαζόμενους έχει εκτινάξει τι ιδιωτικό χρέος στα 230 δισ ευρώ, την ανεργία στο 1,5 εκατομμύριο και τους Ελληνες που ζουν στη φτώχεια στα 3,5 εκατομμύρια!

Το συμπέρασμα είναι ότι από την μια μεριά το κράτος και οι κυβερνήσεις των κεφαλαιοκρατών δανείζονται αστρονομικά ποσά με τα οποία χρηματοδοτείται η κερδοφόρα δράση των κεφαλαιοκρατών και από την άλλη μεριά ο λαός πληρώνει τα χρέη των κεφαλαιοκρατών και του κράτους των κεφαλαιοκρατών και μάλιστα στο πολλαπλάσιο. Με τόκο!

Είναι προφανές λοιπόν τι συμβαίνει: Αφενός, τα λαϊκά στρώματα, καθιστώντας «βιώσιμο το χρέος», πλήρωσαν την τελευταία 20ετία (και κυρίως κατά την περίοδο της «ευρω-ευημερίας») σε τόκους για το δημόσιο χρέος, που άλλοι το δημιούργησαν, άλλοι το προκάλεσαν και άλλοι τα «έφαγαν», κοντά στο ένα τρισεκατομμύριο ευρώ!

Αφετέρου, όταν μιλούν για «βιωσιμότητα του χρέους» εννοούν την μετατροπή της ζωής του λαού σε ένα «βίο αβίωτο», αφού εκείνο που θέλουν είναι έναν λαό αλυσοδεμένο στο μαγγανοπήγαδο που χρέους, που θα ζει ίσα-ίσα ώστε να τους πληρώνει αενάως και αιωνίους, τόκους, χρεολύσια και χρέη για δάνεια που άλλοι τα ξεκοκαλίζουν.

Τέλος, όταν μιλούν για «βιωσιμότητα του χρέους» εννοούν την διατήρηση των μακάβριων συνεπειών ενός δανεισμού που ούτε είχε ούτε έχει σκοπό την ικανοποίηση των αναγκών των εργαζομένων. Αντίθετα αποτελεί την συνήθη τακτική της ολιγαρχίας μέσω της οποίας το κεφάλαιο αφενός εξασφαλίζει πηγές για την δική του ρευστότητα, αφετέρου συνεχίζει να χρεώνει τα βάρη του δικού του δανεισμού στα λαϊκά στρώματα.

Η «βιωσιμότητα του χρέους», για την οποία πανηγυρίζουν, Μέρκελ, Σαμαράς, Βενιζέλος, ΔΝΤ κτλ., σημαίνει έναν ελληνικό λαό που θα πληρώνει στο διηνεκές τα παλαιότερα και τα νεότερα δάνεια της πλουτοκρατίας χωρίς ποτέ να ξεχρεώνει. Που πάντα θα του λένε ότι «οφείλει» όλο και μεγαλύτερα χρέη στους πιστωτές, μιας και ο λογαριασμός αυτός δεν τελειώνει ποτέ. Αντίθετα, σε κάθε προηγούμενο λογαριασμό χρεών, επέρχεται –όπως περιέγραφε ο Λένιν- ένας «τοκογλυφικός επιπρόσθετος λογαριασμός πάνω σε εκείνον που είκοσι φορές ως τώρα πληρώθηκε».

Είναι προφανές: Η απάντηση σ’ αυτόν τον καταναγκασμό, η απάντηση στον εξαναγκασμό εκατομμυρίων ανθρώπων να εξαθλιώνονται, να χρεοκοπούν, να καταστρέφονται, να φτωχοποιούνται, να λεηλατούνται, και όλα αυτά είτε για να διατηρείται «βιώσιμο το χρέος», είτε γιατί (όπως συμβαίνει στην περίπτωση της Ελλάδας, παρά τα όσα λέγονται) το χρέος είναι «μη βιώσιμο», δεν είναι η «σταδιακή αποπληρωμή». Ούτε η «επιμήκυνση». Ούτε ο «λογιστικός» προσδιορισμός του «καλού» και του «κακού» χρέους. Ούτε τα «κουρέματα» Ούτε καμία από τις τεχνικές καταλήστευσης του λαού που ακολουθούνται στο όνομα της «βιωσιμότητας του χρέους» ή της «μη βιωσιμότητας του χρέους».
Η μία και μοναδική απάντηση είναι: «Δεν πληρώνω»! Απάντηση κοφτή, αδιαπραγμάτευτη και –ναι!- μονομερής εκ μέρους του λαού. Απάντηση που φυσικά δεν θα προέλθει από την εξουσία των μονοπωλίων, που τα δικά της δάνεια μετατρέπονται σε χρέη για τον λαό. Δεν θα προέλθει από την εξουσία εκείνων που υπογράφουν μνημόνια, ή των άλλων που θέλουν να γίνουν εκείνοι οι «διαπραγματευτές» στην θέση των προηγούμενων με την ΕΕ με την ΕΚΤ, με το ΔΝΤ. Θα προέλθει μόνο από έναν λαό αποφασισμένο να επιβάλει την δική του λαϊκή εξουσία. Χωρίς μονοπώλια. Χωρίς ΕΕ. Χωρίς ΔΝΤ. Και χωρίς να αναγνωρίζει καμία «υποχρέωση» του λαού απέναντι σε ντόπιους και ξένους τοκογλύφους.

http://tsak-giorgis.blogspot.gr/2013/07/blog-post_821.html

Χρειαζόμαστε ένα συνεκτικό πρόγραμμα που να πηγαίνει πέρα από τον κεϋνσιανισμό


50107-eric-toussaint-300dpi_414x290

Συνέντευξη με τον Ερίκ Τουσέν, πρόεδρο της Επιτροπής για την Ακύρωση του Χρέους του Τρίτου Κόσμου (CADTM)

-Η Ε. Ε. και η ευρωζώνη δημιουργήθηκαν αποκλειστικά για να ευνοήσουν το κεφάλαιο και να εφαρμόσουν τις αρχές της ολοκληρωτικής ελευθερίας της κίνησης των κεφαλαίων, της ελεύθερης κυκλοφορίας των αγαθών και των υπηρεσιών και του απεριόριστου εμπορικού ανταγωνισμού, και να υπονομεύσουν την αρχή των δημόσιων/κοινωνικών υπηρεσιών, μεταξύ άλλων.  
-Σήμερα δίνεται στο κεφάλαιο η ελευθερία να μεγιστοποιήσει τα κέρδη του, και δίνεται κακώς, γιατί αν η ιδιωτική πρωτοβουλία ευνοηθεί αυτό δεν σημαίνει ότι όλα θα πάνε καλά. Ακολουθώντας αυτήν την αρχή και την μείωση της κρατικής παρέμβασης στο ελάχιστο όσον αφορά τους προϋπολογισμούς, έχουμε μια Ευρώπη στην οποία οι προϋπολογισμοί αντιπροσωπεύουν λιγότερο από το 1% του ΑΕΠ, όταν γενικά ο κρατικός προϋπολογισμός στις εκβιομηχανισμένες χώρες είναι περίπου στο 40% με 50% του ΑΕΠ. Αυτό το 1% είναι προϋπολογισμός πείνας. Κατά συνέπεια η Ευρώπη δεν έχει αναπτύξει τα μέσα για να μειωθούν οι διαφορές μεταξύ των ισχυρότερων οικονομιών και των αδύναμων. Έτσι, όταν ρυθμίζονται οι οικονομίες με μια κοινή και ενιαία δομή, οι ανισότητες ενισχύονται.
-Υπάρχουν άλλα σημεία αυτού του χάσματος;
-Δεν είναι μόνο μια αντίθεση μεταξύ της Ελλάδας, της Ιρλανδίας, της Ισπανίας και της Ανατολικής Ευρώπης από την μια πλευρά, και των ισχυρών χωρών της Ε. Ε. από την άλλη. Οι εισοδηματικές ανισότητες έχουν αυξηθεί και μέσα σε καθεμιά από αυτές τις χώρες. Οι πολιτικές που εφαρμόζονται εντός της Ε. Ε. έχουν συμβάλει σε αυτές τις ανισότητες. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Γερμανία, όπου οι αντιμεταρρυθμίσεις που έχουν τεθεί σε εφαρμογή στοχεύουν να δημιουργήσουν τεράστιες διαφορές μεταξύ των εργαζομένων. Έτσι σήμερα υπάρχουν περίπου 7.000.000 εργαζόμενοι πλήρους απασχόλησης που κερδίζουν λιγότερα από 400 ευρώ τον μήνα.
-Η φορολογική πολιτική είναι γνωστό ότι βρίσκεται στο επίκεντρο του ευρωπαϊκού προβλήματος και του χρέους των κρατών μελών. Πως μπορεί να εξηγηθεί το γεγονός ότι οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες συνεχίζουν να αναπτύσσουν τον εσωτερικό ανταγωνισμό;     
                                   
-Η Ευρώπη έχει αρνηθεί την φορολογική εναρμόνιση, και το αποτέλεσμα είναι ότι υπάρχει τεράστια διαφορά μεταξύ των φορολογικών συστημάτων. Στην Κύπρο ο εταιρικός φόρος είναι 10%, και αυτό πρέπει να αλλάξει λόγω της κρίσης. Στην Ιρλανδία ο φόρος των εταιρειών είναι 12,5%, ενώ στο Βέλγιο είναι 33,99%. Αυτή η διαφορά επιτρέπει στις εταιρείες να δηλώνουν τα εισοδήματά τους όπου είναι φθηνότερα. Η τρέχουσα ευρωπαϊκή δημοσιονομική πολιτική προστατεύει την φοροδιαφυγή. Οι φορολογικοί παράδεισοι εξακολουθούν να υπάρχουν εντός της Ε. Ε. και της Ευρωζώνης. Κυρίως στο City του Λονδίνου και στο μεγάλο Δουκάτο του Λουξεμβούργου. Σε εθνικό επίπεδο είναι απολύτως δυνατό να εφαρμοστούν μέτρα φορολογικής δικαιοσύνης, και η άποψη ότι «είμαστε στη ζώνη του ευρώ και επομένως δεν μπορούν να ληφθούν σημαντικά μέτρα στο φορολογικό» είναι ψευδής. Κάνει τους ανθρώπους να πιστεύουν ότι δεν υπάρχει εναλλακτική διέξοδος. Όσοι επικαλούνται αυτά τα επιχειρήματα προσπαθούν να προστατεύσουν τους απατεώνες. Είναι σαφές ότι με το «θέμα της Κύπρου»,  προσπαθούν να δημιουργήσουν «λύσεις» που πριν θεωρούνταν αδύνατες. Δεν μπορούσε κανείς να φανταστεί ότι θα φορολογούσαν όσους έχουν περισσότερα από 100.000 ευρώ στις τράπεζες, και ότι θα καθιέρωναν τον έλεγχο των κινήσεων των κεφαλαίου. Απορρίπτω το σχέδιο που επέβαλλε η τρόικα στη Κύπρο, γιατί στόχος είναι να επιβάλλουν μια παγκόσμια αντικοινωνική πολιτική.
 Όμως ορισμένα μέτρα που έχουν ληφθεί, δείχνουν ότι είναι δυνατόν να ελεγχθεί η κίνηση των κεφαλαίων και να μπει βαριά φορολογία πάνω από ένα ορισμένο επίπεδο του πλούτου. Παρά τους κανόνες που επιβάλλονται από την Ε. Ε. είναι εφικτό για τις χώρες να αρνηθούν την πολιτική της ευρωπαϊκής επιτροπής, και να επιβάλλουν επαναδιαπραγματεύσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η Ευρώπη πρέπει να ανοικοδομηθεί δημοκρατικά, και οι κυβερνήσεις μπορούν να σπάσουν την πολιτική της δημοσιονομικής πειθαρχίας. Αν ο Φρανσουά Ολάντ είχε ακολουθήσει την βούληση του Γαλλικού λαού που τον επέλεξε, θα έπρεπε να είχε ζητήσει την επαναδιαπραγμάτευση του ευρωπαϊκού δημοσιονομικού συμφώνου από την Άνγκελα Μέρκελ, και στην περίπτωση που αυτή αρνιόταν, θα μπορούσε να αρνηθεί να το ψηφίσει.  Αυτό θα  είχε αποτρέψει την έγκριση της Συνθήκης.
-Η κρίση του ευρώ είναι προφανώς το αποτέλεσμα της έλλειψης ισχυρής πολιτικής διακυβέρνησης (απουσία συνεκτικής οικονομικής, δημοσιονομικής, φορολογικής και κοινωνικής συνοχής). Η έλλειψη ευρωπαϊκής στήριξης σε σχέση με το ελληνικό χρέος είναι ενδεικτική της αστάθειας μιας ένωσης που δεν στηρίζεται στην αλληλεγγύη. Θεωρείται ότι η κρίση του ευρώ σημαίνει και το οριστικό τέλος της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης; Μήπως το όνειρο του ευρωπαϊκού φεντεραλισμού είναι νεκρό;  
-Η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη δεν έχει υπάρξει ποτέ στο πλαίσιο αυτής της Ε. Ε. όπως υφίσταται, ή θα μπορούσαμε να πούμε ότι αν υπάρχει είναι υπέρ των μεγάλων ευρωπαϊκών εταιρειών.  Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν λάβει συστηματικά μέτρα μόνο για να βοηθήσουν τις τράπεζες και το μεγάλο ευρωπαϊκό κεφάλαιο. Αλλά όταν πρόκειται να βοηθήσουν τους ανθρώπους και τις πιο αδύναμες οικονομίες, δεν υπάρχει αλληλεγγύη. Θα έλεγα ότι υπάρχει ένα είδος αλληλεγγύης: ης ταξική αλληλεγγύη, η αλληλεγγύη μεταξύ των καπιταλιστών. Ο φεντεραλισμός είναι εφικτός αλλά θα πρέπει να στηρίζεται στους λαούς, χρειαζόμαστε ένα ομοσπονδιακό σύστημα που να προέρχεται από τη βάση. Είναι δυνατό και αναγκαίο, όμως αυτό συνεπάγεται ότι η λύση για την ευρωπαϊκή κρίση δεν είναι η απόσυρση πίσω από τα εθνικά σύνορα, αλλά είναι η αλληλεγγύη μεταξύ των λαών της Ευρώπης και ένα Ευρωπαϊκό Σύνταγμα που θα αποφασίζουν οι ίδιοι οι άνθρωποι.
Τι πρέπει να γίνει για να κάνουμε τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα πιο δημοκρατικά;    
-Οι υφιστάμενοι αντιδημοκρατικοί θεσμοί πρέπει να αποσυναρμολογηθούν και να αντικατασταθούν από νέους, που να δημιουργηθούν από συστατικές συνελεύσεις των λαών. Η νομοθετική εξουσία (το ευρωπαϊκό κοινοβούλιο) είναι εξαιρετικά αδύναμη, βρίσκεται πολύ κάτω από την εκτελεστική εξουσία.
Ελλείψει μιας μαγικής φόρμουλας, έχετε μια συγκεκριμένη ιδέα για το πώς μπορούν να «συμφιλιωθούν» οι ευρωπαίοι πολίτες με την Ευρώπη;
-Εντός των εθνικών συνόρων χρειάζεται να ληφθούν πρωτοβουλίες από τα κοινωνικά κινήματα και τις αριστερές οργανώσεις για να καθοριστεί ένα κοινό σχέδιο. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, μέσω του Altersummit προσπαθούμε να προωθήσουμε την σύγκλιση μεταξύ των κινημάτων, των πολιτών, των κοινωνικών οργανώσεων και των ευρωπαϊκών συνδικάτων. Δεν είναι εύκολο, είναι μια διαδικασία πολύ αργή, αλλά παρόλα αυτά είναι απαραίτητο να οικοδομήσουμε έναν συνασπισμό των ευρωπαϊκών κοινωνικών κινημάτων. Θα πρέπει επίσης να ενθαρρύνουμε ξανά, εάν είναι δυνατόν, το κίνημα των «αγανακτισμένων», να υποστηρίξουμε το Blockupy στον αγώνα κατά της ΕΚΤ στη Φρανκφούρτη, να υποστηρίξουμε τις δράσεις των φεμινιστριών ενάντια στη λιτότητα στην Ευρώπη. Επιπλέον πρέπει να ενισχυθούν και άλλες πρωτοβουλίες: όπως το ευρωπαϊκό και μεσογειακό δίκτυο ελέγχου του χρέους (ICAN), το ευρωπαϊκό δίκτυο ενάντια στην ιδιωτικοποίηση της υγείας, το πανευρωπαϊκό δίκτυο ενάντια στην ιδιωτικοποίηση του νερού, οι προσπάθειες για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού αντιφασιστικού κινήματος, και η πρωτοβουλία των ευρωπαϊκών λαών ενάντια στην Τρόικα, που οδήγησε σε δεκάδες δράσεις σε όλη την Ευρώπη την 1η Ιουνίου.
-Η Ευρώπη έχει λόγο ύπαρξης γιατί….      
-Επειδή είναι απαραίτητη η αλληλεγγύη μεταξύ των λαών της Ευρώπης. Αλληλεγγύη, η οποία είναι απολύτως εφικτή.
-Η Ευρώπη έχει λόγο ύπαρξής υπό την προϋπόθεση ότι…  
-Η διαδικασία γίνεται «από τα κάτω». Είναι απαραίτητη η συντακτική συνέλευση των λαών που θα οδηγήσει στην επανίδρυση της Ευρώπης. Πρέπει να εγκαταλείψουμε την κυρίαρχη πολιτική που ακολουθείται μέχρι σήμερα. Υπάρχουν διάφοροι τρόποι για την αντιμετώπιση της κρίσης. Αυτός που εφαρμόζεται σήμερα, ο μονόδρομος της λιτότητας, βαθαίνει και επιδεινώνει την κρίση. Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια κρίση τουλάχιστον 10 με 15 χρόνια, και με μια πολύ χαμηλή ανάπτυξη. Τα κοινωνικά κινήματα μπορούν να επιτύχουν ριζικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, όπως την κοινωνικοποίηση των τραπεζών, την ενίσχυση των δημόσιων υπηρεσιών, την ανοικοδόμηση μιας Ευρώπης που να βασίζεται στους λαούς, μιας Ευρώπης της αλληλεγγύης με τον υπόλοιπο κόσμο. Είναι επίσης αναγκαίο να πετύχουμε την ακύρωση του παράνομου δημόσιου χρέους, και με αυτή την προοπτική αναπτύσσονται πρωτοβουλίες πολιτών για έλεγχο του χρέους, όπως στην Ισπανία, την Γαλλία, την Πορτογαλία, το Βέλγιο. Η λύση αυτή προϋποθέτει ότι τα κοινωνικά κινήματα και η ριζοσπαστική αριστερά πρέπει να είναι σε θέση να προτείνουν μια πραγματική εναλλακτική λύση, με ένα συνεκτικό πρόγραμμα που να πηγαίνει πέρα από τον κευνσιανισμό. Θα ήταν λυπηρό εάν με αυτήν την κρίση του καπιταλισμού πετύχουμε μόνο μια ελαφρώς καλύτερη πειθαρχία, ούτε θα λύσει το μεγάλο πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής ο πράσινος καπιταλισμός. Λύση είναι μόνο η ανατροπή του καπιταλιστικού συστήματος.
Μετάφραση: Δημήτρης Γκιβίσης

Ο παροπλισμός της μεσαίας τάξης!


surreal-art-02

Η κρίση του ευρώ  που συνεχώς βαθαίνει αντί να αμβλύνεται έχει πλήξει σε όλη την Γηραιά  Ήπειρό την  ισορροπία των κοινωνικών δομών, ειδικότερα μέσα από την εξαθλίωση της μεσαίας τάξης.

Η τάση αυτή δεν αποτελεί  εν δυνάμει κίνδυνο μόνο  για την κοινωνική συνοχή  αλλά κυρίως για την ίδια την υπόσταση της λεγόμενης Δημοκρατίας δυτικού τύπου.

Ο λόγος είναι ότι  θίγεται μια  τάξη, που αποτελούσε πάντοτε  ένα «μαξιλάρι» το οποίο απορροφούσε τους κραδασμούς του ανταγωνισμού και της σύγκρουσης των κοινωνικών ελίτ με τους κοινωνικά αδύναμους προσφέροντας στους τελευταίους τη δυνατότητα να ξεπεράσουν την εξαθλίωση τους. Στις περισσότερες  καπιταλιστικές οικονομίες, η ετικέτα της  μεσαίας τάξης εδράζεται σε  έναν  οικονομικό ορισμό ο οποίος  βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στον τρόπο ζωής που μπορεί να  αντέξει κάποιος οικονομικά.

Ένα όμορφο σπίτι στα προάστια, δύο αυτοκίνητα, καλά σχολεία για τα παιδιά και μερικές εβδομάδες διακοπές κάπου μακριά  και ηλιόλουστα, είναι οι  παραδοσιακές απολαύσεις  όταν πληρεί  κανείς τα κριτήρια ένταξης στο στάτους της μεσαίας τάξης. Στην  «νεόπλουτη» εποχής πήγαινε ακόμα  καλύτερα ένα εξοχικό με πισίνα και ένα σκάφος για να ατενίσει κανείς από κοντά το ταλαιπωρημένο Αιγαίο.

Ειδικότερα όσον αφορά την χώρα μας σημειώνει ο Τάκης Θεοδωρόπουλος , η πανίδα της μεσαίας τάξης  διέθετε κάποτε  πλούσια   βιοποικιλότητα, περιέχοντας στους κόλπους της «τα πιο ετερόκλητα είδη, από τον εμποράκο της γειτονιάς και τον ιδιοκτήτη άδειας ταξί, τον καλλιεργητή με τα καλοκαιρινά ενοικιαζόμενα, τον καθηγητή μέσης ή και ανωτάτης παιδείας, έως τον επιχειρηματία που είχε πιάσει την καλή, τον δημόσιο υπάλληλο, τον αρμόδιο για τα τρισάγια ιερέα και, …. το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού της ωραίας χώρας»[1].

Με την εμβάθυνση της κρίσης ωστόσο η βιοποικιλότητα  της μεσαίας τάξης  όχι μόνο τέθηκε  σε κίνδυνο αλλά δίνει σιγά σιγά την θέση της σε μια  νέα δημογραφική κατηγορία αποτελούμενη από ανθρώπους που κάποτε συγκαταλέγονταν  στη μεσαία τάξη και  τώρα έχουν περιθωριοποιηθεί .  Όπως εύστοχα επισημαίνουν οι New York Times   «πρόκειται για νεόπτωχους, που αναρριχήθηκαν στη μεσαία τάξη την εποχή των παχιών αγελάδων, αλλά στη συνέχεια κατακρημνίσθηκαν και πάλι οικονομικά. Γι’ αυτήν τη νέα τάξη, το χάσμα μεταξύ του βιοτικού επιπέδου που είχαν και αυτού που θα έχουν μετά την κρίση θα είναι τεράστιο και απογοητευτικό»[2].

Η πτώση της μεσαίων στρωμάτων  τροφοδοτεί  μια νέα τάξη που ονομάζεται από τον   κοινωνιολόγο  Guy Standing «πρεκαριάτο»[3] . Στο  πρεκαριάτο εντάσσονται   όσοι και όσες ζουν και εργάζονται σε συνθήκες επισφάλειας, συχνά σε διαδοχικές βραχείας διάρκειας θέσεις εργασίας χωρίς να διαμορφώνουν σταθερή επαγγελματική ταυτότητα και συνείδηση, χωρίς καμία κοινωνική ασφάλιση και προστασία. Ο Standing όπως και άλλοι  υποστηρίζουν   ότι αυτά τα κοινωνικά στρώματα  επιδρούν αποσταθεροποιητικά στην κοινωνία. Οι άνθρωποι που ζήσανε με την οικονομική κρίση  το ασανσέρ ραγδαίας κοινωνικής καθόδου λογικά  είναι  οι πιο   απογοητευμένοι και επομένως πολύ  ευάλωτοι στο κάλεσμα των σειρήνων των ακραίων πολιτικών κομμάτων.

Το πλήγμα για την κοινωνική δομή αλλά και για το συνολικό πολιτικοοικονομικό πλέγμα ειδικότερα στην χώρα μας  είναι τεράστιο επειδή ακριβώς  «η χώρα δεν διέθετε αριστοκρατία, πλην ορισμένων νεόπτωχων με βυζαντινά επίθετα, επειδή η αστική παράδοση ήταν αναιμική, χάρη στις αγροτικές καταβολές του πληθυσμού, το δε προλεταριάτο αντίστοιχο της ελάχιστης βιομηχανίας της, η μεσαία τάξη είχε κάθε λόγο να αισθάνεται, και να είναι, παντοδύναμη»[4].

Μαζί με τους μέσους Έλληνες -εάν και σε μικρότερο βαθμό – βρίσκονται πλέον  όλο και περισσότεροι Ευρωπαίοι  σε πορεία κοινωνικής κατολίσθησης μετά από χρόνια υπερβολικής κατανάλωσης.  Η σύγχρονη κοινωνιολογία αναφέρεται στην  εξέλιξη αυτή μεταξύ άλλων με τον όρο   «missing class»[5], χαμένη τάξη, η οποία αριθμεί δεκάδες εκατομμύρια στις ΗΠΑ αλλά και στην Ευρώπη. Πριν από χρόνια, οι άνθρωποι αυτοί είχαν τη δυνατότητα της κοινωνικής ανόδου. Ομως το έδαφος πάνω στο οποίο πατούσαν ήταν ούτως ή άλλως ασταθές: αρκούσε μια απόλυση, μια ασθένεια, ένα διαζύγιο, για να βρεθούν κάτω από το όριο της φτώχειας.

Οι ως άνω εξελίξεις δικαιολογημένα  παράγουν  μεγάλη  αβεβαιότητα, αφού η σαφής τάση  συρρίκνωσης της μεσαίας τάξης αρχίζει πλέον να φαίνεται και σε αριθμούς. Στη Γερμανία, για παράδειγμα την ισχυρότερη οικονομία της Ευρώπης , στο τέλος της δεκαετίας του 90 , κατατάσσονταν  το   64 % του πληθυσμού  στην μεσαία τάξη. Αυτό το ποσοστό  ορίζεται συνήθως σύμφωνα με  τον αριθμό των ανθρώπων  που κερδίζουν μεταξύ  του  70 % και 150 %  του μέσου εισοδήματος μιας χώρας . Εν τω μεταξύ, η γερμανική μεσαία τάξη έχει συρρικνωθεί κατά 4,5 εκατομμύρια άτομα και συμπεριλαμβάνει λιγότερο από 60 %  πληθυσμού. Το μεγαλύτερο μέρος του μικρομεσαίου  πληθυσμού  έχει κατολισθήσει εισοδηματικά  και μόνο ένα μικρό κομμάτι είχε εισοδηματική  άνοδο. Ανάλογη είναι η τάση στις περισσότερες χώρες του ΟΟΣΑ.

Υπάρχει μια  πτώση της μεσαίας τάξης κατά λίγες εκατοστιαίες μονάδες: Αυτό εκ πρώτης όψεως μπορεί να μην προκαλεί  αίσθηση δραματικότητας . Το πρόβλημα ωστόσο είναι  ότι παράλληλα εντείνεται η εξέλιξη της ελαστικοποίησης της εργασίας και των ευέλικτων  αγορών  εργασίας ενώ το κράτος πρόνοιας  αναδιαρθρώνεται. Όλα αυτά μαζί  μειώνουν σημαντικά  το πεδίο ανέσεων  της μεσαίας τάξης. Επιπλέον προστίθεται  η αύξηση της  εισοδηματικής ανισότητας  η  οποία αναμένεται να συνεχιστεί αμείωτα . Είναι χαρακτηριστικό ότι τέλος  της δεκαετίας του ογδόντα, ένα  κορυφαίο στέλεχος  ενός  μέσου ευρωπαϊκού  χρηματιστηριακού οργανισμού  κέρδιζε κατά μέσο όρο 14 φορές περισσότερα από το μέσο όρο των εργαζομένων της εταιρείας του. Σήμερα  η αναλογία είναι 50:1. Αυτό σημαίνει ότι οι ανώτερες εισοδηματικές τάξεις  έχουν  ωφεληθεί σημαντικά από την κρίση, ενώ οι μεσαίες τάξεις έμειναν στάσιμες ή κατολίσθησαν.

marcin3Κάποτε ο νομπελίστας οικονομολόγος  Simon Kuznets,  αποτύπωσε την περίφημη καμπύλη Kuznets η οποία έδειχνε ότι  η κραυγαλέα κοινωνική ανισότητα, σε εισόδημα  και  πλούτο μειώθηκε σημαντικά  κατά τις πρώτες δεκαετίες μετά τον Β ‘Παγκόσμιο Πόλεμο στις ανεπτυγμένες δυτικές χώρες.[6] Για την μείωση της ανισότητας ευθυνόταν αφενός η πρωτοφανή έκρηξη της ευημερίας η οποία χαρακτηρίζεται με τον όρο  «οικονομικό θαύμα» και αφετέρου , επιτυχή παρεμβατικότητα του κράτους πρόνοιας. Με βάση τα αισιόδοξα αποτελέσματα της έρευνας του ο  Kuznets τόλμησε την πρόγνωση ότι η εξομάλυνση της ανισότητας  θα μπορούσε να συνεχιστεί και στο μέλλον. . Δυστυχώς αυτή η πρόβλεψη διαψεύστηκε οικτρά όπως επιβεβαιώνει άλλωστε  η σημερινή οικονομική κρίση Η εξέλιξη αυτή ωστόσο δρομολογήθηκε νωρίτερα  από διάφορους παράγοντες και  ιδίως από τις  νεοφιλελεύθερες οικονομικές πολιτικές του προέδρου Ρέιγκαν και της  πρωθυπουργού  Θάτσερ που εκπόνησαν οι  δεξαμενές σκέψης τους. Οι πολιτικές αυτές σηματοδότησαν  μια πρωτοφανή συστολή των εισοδημάτων και την όξυνση της  ανισότητας πλούτου εντός των  εθνικών κρατών όσο και μεταξύ τους . Μετά από ένα απαλό ξεκίνημα κατά την δεκαετία του 80 αυτή η τεράστια πόλωση εντάθηκε με αποκορύφωμα την σημερινή οικονομική κρίση.

Όλα αυτά  οδηγούν σε μια γενικευμένη  αβεβαιότητα και σε εντελώς ασταθής πολιτικής συμπεριφορές, με  έντονη κινητικότητα στα άκρα.  Οι συνέπειες για τις κοινωνίες όταν το διαστρωματικό  κέντρο τους χάνεται είναι πρόδηλες και σημαντικές. Γνωρίζουμε από τη συγκριτική πολιτική ανάλυση  ότι οι δημοκρατίες είναι πάντα ιδιαίτερα σταθερές όταν  υπάρχει μια μεγάλη μεσαία τάξη διότι απορροφά  τους κραδασμούς που γεννά  η ανισότητα και η ανισομερής κατανομή των αγαθών, στηρίζοντας τη δημοκρατία.  Η ύπαρξη μιας πολυπληθούς  μεσαίας τάξης είναι επίσης θετική  για την εγχώρια κατανάλωση και την  ζήτηση για εκπαίδευση και κατάρτιση.

Η αυξανόμενη κοινωνική ανισότητα εντούτοις ,  μπορεί να μετεξελιχθεί σε  ένα μεγάλο  οικονομικό πρόβλημα. Εν προκειμένω αναπαράγεται ένα φαινόμενο μιμητισμού της μεσαίας τάξης για να καλύψει φαινομενικά την εισοδηματική οπισθοδρόμηση μέσα από την υπερκατανάλωση πέραν των πραγματικών δυνατοτήτων   με αποτέλεσμα την υπερχρέωση. Το φαινόμενο αυτό παρατηρήθηκε ειδικότερα στις  ΗΠΑ  το 2008 και  προκάλεσε μεταξύ άλλων την  οικονομική κρίση. Επιπλέον με την  αυξανόμενη ανισότητα, εμφανίζονται  δυναστικές δομές, επειδή η κοινωνική διαπερατότητα και κινητικότητα  μειώνεται. Δημιουργείται  ένα είδος  (νέο) φεουδαρχικής κοινωνίας, στην οποία οι  κοινωνικές θέσεις. κληρονομούνται.

Αυτό σημαίνει ότι το κίνητρο εκείνων που βρίσκονται στα κατώτερα επίπεδα της κοινωνικής πυραμίδας , εξαφανίζεται, επειδή δεν βλέπουν καμία απολύτως δυνατότητα να ανελιχθούν . Επομένως δεν καταβάλουν πλέον καμία προσπάθεια . Η κοινωνία χάνει μέσα από αυτή την  κοινωνική διαδικασία  αδρανοποίησης  , πολλούς ταλαντούχους, δημιουργικούς, ενεργητικός ανθρώπους..

Είναι προφανές ότι η επίδραση της κρίσης δεν επέφερε ακόμα στην Βόρεια Ευρώπη  τα δραματικά κοινωνικά αποτελέσματα που παρατηρούνται στον Νότο και ειδικά την Ελλάδα. Στην Βόρεια Ευρώπη επικρατεί περισσότερο ο  μακροπρόθεσμος  φόβος της απώλειας,  και λιγότερο η άμεση απώλεια που παρατηρούμε στην Ιταλία, την Ισπανία ή την Ελλάδα. Αν ρωτήσουμε λοιπόν  κάποιον τυχαίο Βορειοευρωπαίο που ανήκει στην  μεσαία τάξη,  τι τον απασχολεί πιο πολύ, θα δούμε ότι δεν τον προβληματίζει   αν μπορεί να πληρώσει το νοίκι του την επόμενη εβδομάδα, αλλά  τι θα συμβεί με τα  παιδιά του,  αν θα πάρει μια επαρκή σύνταξη  για την εξασφάλιση ενός αξιοπρεπούς  βιοτικού επιπέδου στα γηρατειά.

Παρατηρούμε λοιπόν ότι ακόμα και στην Βόρεια Ευρώπη   χάνεται απολύτως  η πίστη στο μέλλον. Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο είχαμε στην Γηραιά Ήπειρο  μια πολύ μακρά περίοδο της συλλογικής ανέλιξης. Κοινωνιολογικά η διαδικασία αυτή  αποκαλείται ως επίδραση του ανελκυστήρα. Οι αποστάσεις μεταξύ των ομάδων παρέμειναν ίδιες . Όμως  όλες μαζί ανέβηκαν  πολλούς ορόφους. Σήμερα αντίθετα τα παιδιά της μεσαίας τάξης που μεγαλώνουν  δεν μπορούν να ελπίσουν με  βεβαιότητα ότι θα είναι σε καλύτερη θέση από τους γονείς τους, και πρέπει να δουλέψουν πολύ σκληρά για να κρατήσουν κάποια ανεκτή θέση. Οι εξελίξεις αυτές βέβαια και ο σκληρότερος κοινωνικός ανταγωνισμός δεν έπεσαν ξαφνικά από τον ουρανό.  Μεγάλα τμήματα της μεσαίας τάξης υποστήριξαν κατά το παρελθόν σε όλη την Ευρώπη τις  περικοπές φόρων,  τις περικοπές στις κοινωνικές υπηρεσίες και παροχές  και την  απορρύθμιση των τελευταίων δεκαετιών. Το έκαναν επειδή  υπέκυψαν στο δέλεαρ της αγοράς.

Αν πάμε 10 με 15 χρόνια πίσω θα θυμηθούμε ότι οι νέες αγορές άκμαζαν. Ξαφνικά άπαντες  ήθελαν  να είναι  ιδιοκτήτες μετοχών  και αποθεματικών. Ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες δελέαζαν με  μεγάλες συνταξιοδοτικές αποδόσεις και πολύ άνθρωποι  άρχισαν να κερδοσκοπούν σε ακίνητη περιουσία. Στην Ελλάδα είχαμε την περίφημη περίοδο του χρηματιστηρίου η οποία εδράστηκε σε προσδοκίες ανόδου της μεσαίας τάξης.  Πολλοί πίστεψαν εκείνη την περίοδο  ότι δεν χρειάζεται  πλέον το κράτος. Εντούτοις και πάλι επωφελήθηκαν κυρίως οι  πολύ πλούσιοι . Δεν χρειαζόταν άλλωστε να είναι μάντης κανείς για να το προβλέψει. Ωστόσο  επικράτησε η νεοφιλελεύθερη προσέγγιση σύμφωνα με την οποία η συσσώρευση πλούτου για τους πλουσίους αποτελεί προϋπόθεση για να διαχυθεί κάποτε ένα μερίδιο ευημερίας προς τα κατώτερα στρώματα. Επομένως , η ανισότητα έγινε τότε αποδεκτή με μια  σχετική ανοχή.

Σήμερα όμως έρχεται ο λογαριασμός και είναι τεράστιος… Κατά μία έννοια η μεσαία τάξη προδόθηκε  και αυταπατήθηκε , συμμετέχοντας στο νεοφιλελεύθερο εγχείρημα στα πλαίσια μιας αμφίσημης διαδικασίας. Η μεσαία τάξη εξακολουθεί να συγκροτείται  ως έναν βαθμό  στο πλαίσιο της μισθωτής εργασίας  και εξαρτάται από μισθούς . Στην ουσία χρειάζεται την  προστασία του κράτους.  Από την άλλη πλευρά όμως μια μερίδα της είναι κάτοχος σημαντικής περιουσίας, ασχολείται ως   μικροεπενδυτής και έχει  πιθανή  κληρονομιά. Από την άλλη πλευρά ,  το κράτος ως ενεργός δρών  έχει όλο και λιγότερα περιθώρια για ελιγμούς, αφού  αποδυναμώνεται διαχρονικά και τώρα την στιγμή της κρίσης που απαιτείται η παρέμβαση  του δεν είναι διαθέσιμο σε επαρκή βαθμό . Πολλά   ευρωπαϊκά κράτη λόγω της υπερχρέωσης  δεν είναι  σε  θέση να διαθέσουν  τους πόρους και τις απαιτούμενες ρυθμίσεις για να εξασφαλιστεί μακροπρόθεσμα  η μεσαία τάξη τους.  για την αντιμετώπιση των μακροπρόθεσμων δανείων.

Το αποτέλεσμα είναι να ανακύπτουν σοβαρότατα προβλήματα για την Δημοκρατία. Στις υπερχρεωμένες χώρες της νότιας Ευρώπης για παράδειγμα δεν κυβερνάνε οι κυβερνήσεις στο όνομα του λαού, αλλά η Τρόικα, οι οργανισμοί αξιολόγησης, η ΕΚΤ, μεγάλοι επενδυτές – που επιβάλουν σε  αυτές τις χώρες, πως θα αναδιαρθρώσουν  την αγορά εργασίας, ποια θα είναι τα όρια ηλικίας για την συνταξιοδότηση , πως θα  αξιολογείται   η κοινωνική στήριξη ευπαθών ομάδων, πως θα λειτουργεί η  ασφάλιση  υγείας . Αυτό όμως σημαίνει ότι η πολιτική δεν είναι πλέον αυτό που έπρεπε να είναι δηλαδή μια  διαδικασία λήψης αποφάσεων εντός του εκλογικού σώματος. Η πολιτική σε αυτές τις χώρες επιβάλλεται πλέον   μόνο  από το  εξωτερικό, κυρίως με οικονομικές προστακτικές .

Το παράδοξο είναι ότι στο πεδίο αυτό  έχουν την σκανδάλη στα χέρια τους  οι ίδιοι εκείνοι  παράγοντες  της χρηματοπιστωτικής αγοράς οι οποίοι δρουν  με τα χρήματα της μεσαίας τάξης. Αυτό σημαίνει ότι η μεσαία  τάξη παροπλίζεται εν μέρει μόνη της   επειδή ως επενδυτής έχει διαμετρικά αντίθετα συμφέροντα από ότι ως πολίτης ενός κράτους.. Η απροθυμία των Βορείων κρατών και ιδίως της Γερμανίας να βοηθήσουν αποτελεσματικά τα υπερχρεωμένα  ευρωπαϊκά κράτη είναι ενδεχομένως  μια συνέπεια της αβεβαιότητας και της αποδυνάμωσης της μεσαίας τάξης; Φυσικά, η αλληλεγγύη είναι πάντα συνδεδεμένη με την κατάσταση των χωρών – χρηματοδοτών. Όταν επικρατεί  στο εσωτερικό των χωρών αυτών  η σύγχυση  και ανασφάλεια στην μεγαλύτερη μερίδα των πολιτών, τότε η ανεκτικότητα και η προθυμία για  αλληλεγγύη μειώνεται. Από αυτή την εσωτερική ανασφάλεια της μεσαίας  κυρίως τάξης στις χώρες του Βορά απορρέουν τελικά οι αυστηρές και  οι λεπτομερείς προστακτικές συμπεριφοράς  που επιβάλλονται σήμερα σε  χώρες, όπως η Ελλάδα. Ωστόσο είναι προφανές ότι γίνεται ένας εντελώς εσφαλμένος υπολογισμός της προσαρμοστικότητας των κοινωνιών.

Η απαίτηση ολικής αναμόρφωσης απέναντι στις χώρες που λαμβάνουν βοήθεια  προσκρούει στο αντικειμενικό δεδομένο ότι καμία  κοινωνία δεν μπορεί να ανακαλύψει  εκ νέου τον εαυτό της εν μία νυκτί . Πράγματι, η ανυπομονησία με την Ελλάδα, ειδικά στη Γερμανία αυξάνει συνεχώς ανεξάρτητα από το γεγονός ότι το κλίμα μεταξύ των δύο χωρών έχει κάπως εξομαλυνθεί . Σαφέστατα βρισκόμαστε μπροστά σε  ένα σταυροδρόμι. Η Βόρεια Ευρώπη με ηγέτιδα την  Γερμανία έχει την επιλογή  να αποδεχτεί την  μακροπρόθεσμη υποστήριξη των χωρών του Νότου ή να αποδεχτεί τον διχασμό και την διάσπαση της Ενωμένης Ευρώπης, δείχνοντας αδιαφορία απέναντι στα προβλήματα.

Στον  σκεπτικισμό γύρω από  με τη μεταβίβαση αρμοδιοτήτων προς την Ευρώπη, πρέπει  να αντιτείνουμε το επιχείρημα ότι η μοναδική εναλλακτική λύση  συνδέεται με  δημοκρατικά αποδιαρθρωμένα κράτη, υπό την πίεση των χρηματοπιστωτικών αγορών και τον ανελέητο ανταγωνισμό με άλλες περιοχές του πλανήτη . Είναι προφανές ότι η καλύτερη εναλλακτική λύση είναι  μια διαδικασία   εξευρωπαϊσμού με μεγαλύτερη έμφαση στην συνεργασία. Στο πλαίσιο αυτό τα κράτη της Νότιας Ευρώπης δεν μπορούν να ανακτήσουν τα περιθώριο ελιγμών  τους δηλαδή το δυναμικό κυριαρχίας τους,  αποκλειστικά μέσα από μια  δημοσιονομική εξυγίανση  που στηρίζεται  σε περικοπές παροχών σε ανέργους, ασθενής , ηλικιωμένους και νοικοκυριά υπό την πίεση των χρηματοπιστωτικών  αγορών.

Με άλλα λόγια η μονομερής λιτότητα  είναι ένας τρόπος για  απομόχλευση του χρέους ο οποίος  φυσικά παροπλίζει  τη μεσαία τάξη σε όλα τα επίπεδα. Η έντονη δυσαρέσκεια ενάντια στις ασκούμενες πολιτικές  έχει να κάνει σαφώς με το γεγονός  ότι επιβαρύνονται  οι απλοί πολίτες , ενώ οι «προνομιούχοι» της οικονομικής κρίσης μένουν σχεδόν απείραχτοι . Ο εναλλακτικός δρόμος συνδέεται με έναν αναπροσανατολισμό  σχετικά με την χρηματοδότηση  του κράτους. Ειδικά  ο υψηλός    ιδιωτικός πλούτος,   οι  μεγάλες κληρονομιές και τα  υψηλά εισοδήματα, θα μπορούσαν να επιβαρυνθούν περισσότερο μέσα από έξυπνα συστήματα εισφοράς όπως είναι ο φόρος TOBIN, o ειδικός φόρος αλληλεγγύης υψηλών εισοδημάτων, ο φόρος μεγάλης ακίνητης περιουσίας κατά το ευρωπαϊκό πρότυπο, και ο εξονυχιστικός έλεγχος των ενδοομιλικών συναλλαγών των πολυεθνικών. Στη Γερμανία για παράδειγμα  υπάρχει μια  ιδιωτική ιδιοκτησία στο ύψος  των 8 τρισεκατομμυρίων  ευρώ ενώ  το δημόσιο χρέος της χώρας είναι 2 τρισ. ευρώ Αυτός ο ιδιωτικός πλούτο είναι εξαιρετικά άνισα κατανεμημένος. Το 10  %  των πλουσίων κατέχει το  60 % του συνολικού  ενεργητικού πλούτου. Την ίδια στιγμή η ψαλίδα θα συνεχίσει να ανοίγει  – κυρίως λόγω των κληρονομιών. Ακόμη και μια μικρή μετατόπιση της φορολογικής επιβάρυνσης, και δεν  είμαι μιλάμε για μια εντατική αναδιανομή,   μπορεί να δημιουργήσει ουσιαστική θεραπεία και μνα απαλύνει την γερμανική μεσαία  τάξη από τοι βάρος. Μια τέτοια ασήμαντη μετατόπιση της φορολόγησης στην Γερμανία εις βάρος των πλουσίων σε κάθε περίπτωση θα διεύρυνε τα όρια ανοχής της γερμανικής κοινωνίας απέναντι στο ελληνικό πρόβλημα . Βλέπουμε λοιπόν πόσο μεγάλη σημασία παίζει η  πολιτική  έξω από τα ελληνικά σύνορα. Καλό είναι λοιπόν οι ελληνικές πολιτικές παρατάξεις ανεξαρτήτως ιδεολογικής απόχρωσης να μην παριστάνουν το επίκεντρο του κόσμου αλλά να αρχίσουν αντιλαμβάνονται αφενός και να εξωτερικεύουν αφετέρου τον διεθνή περίγυρο στον οποίο δρουν. Αυτή η διαπίστωση ισχύει ιδιαιτέρως για εκείνα τα σχήματα που ασκούνται εσχάτως στον ρόλο του εθνοσωτήρα.

Πρώτα απ όλα είναι σημαντικό να καταστεί κατανοητό σε όλους ότι «σε όλες τις κοινωνίες οι ελίτ χρησιμοποιούν τη μεγαλύτερη πρόσβασή τους στο πολιτικό σύστημα, για να προστατεύσουν τα συμφέροντά τους, απούσης μιας αποτρεπτικής δημοκρατικής κινητοποίησης, που θα εξισορροπούσε την κατάσταση. …….. Αυτή η κινητοποίηση δεν πρόκειται να συμβεί, εντούτοις, για όσον καιρό οι μεσαίες τάξεις στον ανεπτυγμένο κόσμο παραμένουν γοητευμένες από τον μύθο της προηγούμενης γενιάς: ότι τα συμφέροντά τους θα εξυπηρετηθούν καλύτερα από μια ακόμη πιο ελεύθερη αγορά και από λιγότερο κράτος. Ο εναλλακτικός μύθος είναι εκεί έξω και περιμένει να γεννηθεί» [7]

  Μαυροζαχαράκης Μανόλης – Κοινωνιολόγος – Πολιτικός Επιστήμονας

Πηγή, http://antikleidi.com

TRABUCCO !


Έχω πέσει με τα μούτρα στο γράψιμο.
 
Με πείσανε ότι έχω μεγάλο ταλέντο (και υποχρέωση  ως εκ τούτου στην ανθρωπότητα).  
Πρέπει, λένε,  να γράψω μια όπερα που να αναφέρεται στην εποχή μας και στο δράμα μας.
Θα την ανεβάσει  σε παγκόσμια πρώτη το ΔΗΠΕΘΕ Κέρκυρας.
 
Γράφω  κάθιδρος το λιμπρέτο και τις παρτιτούρες  ταυτοχρόνως.
 
Την ονομάζω Trabucco  (Τραμπούκο) .
 
Για να μην μπερδευτεί ο αναγνώστης  που κατοικεί σε περιοχές της χώρας που ήταν υπό τον Οθωμανικό ζυγό,  χρειάζεται να διευκρινίσω εξ αρχής ότι  ενώ αυτοί λέγοντας «Τραμπούκο» εννοούν κάποιον που καταφεύγει  διαρκώς στην χειροδικία , εμείς  οι επτανήσιοι (που ήμασταν sotto controllo Veneziano),   εννοούμε  αυτόν που δωροδοκεί για να κάνει κάποια παρανομία., «Τρα-Μπουκώνει»  δηλαδή κάποιον για κάποια  εξυπηρέτηση.
 
Το έργο εκτυλίσσεται σε τέσσερις πράξεις.
 
Η ουβερτούρα μοιάζει με τον Γουλιέλμο Τέλλο του Ροσίνι ως προς το ύφος. Έχουμε , δηλαδή, μια φαινομενικά ήσυχη μουσική εξέλιξη που μας οδηγεί σε ένα ξέφρενο  accelerando.
 
Η Υπόθεση εξελίσσεται ως εξής:
 
Ο Νικόλας ( κεντρικό πρόσωπο – βαρύτονος) ζει μια συνηθισμένα ξέφρενη ζωή. 
Έχει μια μικρή διαφημιστική προσωπική επιχείρηση και πουλάει «φύκια για μεταξωτές κορδέλες». 
Ταυτοχρόνως είναι και δημοτικός σύμβουλος της παράταξης που έχει την εξουσία της πόλης .
Ανεβαίνει διαρκώς στην υπόληψη της κοινωνίας μας εξαιτίας του δαιμόνιου τρόπου που διαχειρίζεται δύσκολες δημόσιες υποθέσεις.
Η χάραξη , για παράδειγμα,  ενός δρόμου κατά τέτοιο τρόπο που να εξυπηρετεί έναν διάσημο γιατρό,  είναι για αυτόν παιχνιδάκι.
 
Τραμπουκώνει και τον τραμπουκώνουν ασταμάτητα.
 
Φτάνει στο σημείο  να τροποποιήσει τα τοπογραφικά και ένα κομμάτι του (δημόσιου) δάσους να περάσει στην ιδιοκτησία του.
 
Θα φτιάξει , λέει, μια πισίνα κάτω από τα αιωνόβια δένδρα για να έχει ίσκιο. «Αξιοποιεί την περιοχή»…..«Αλλιώς θα είχε πνιγεί από τσι βατσουνιές».
 
Στην δεύτερη πράξη η γυναίκα του η  Νίνα (μέτζο Σοπράνο) δουλεύει σε μια δημόσια υπηρεσία διορισμένη με έναν ανεξήγητο τρόπο. 
Τον ακολουθεί ταπεινά χωρίς να ανακατεύεται στις υποθέσεις του.
 
Η  Γκόμενα του  Λουτσίντα (Σοπράνο)  φοράει ένα κολλητό κοντό φόρεμα που όλο ανεβαίνει και όλο κάνει ότι το κατεβάζει και ένα αδιόρατο βρακί που αγόρασε από γνωστό κυλοτάδικο της Γεωργίου Θεοτόκη . 
Χορεύει πάνω στα τραπέζια της «Εκάτης»  τα βράδια ενώ ο Νικόλας ανοίγει σαμπάνιες και πετάει Γαρδένιες.
Αργά την νύχτα τραγουδούν αγκαλιά στο μικρόφωνο συγκινημένοι Πάριο και «..Μου κρατούσες το χέρι στα λασπόνερα, βοηθά Παναγιά μου και μη χειρότερα».
 
Ξαφνικά ο Νικόλας ανακαλύπτει το χρηματιστήριο και αλλάζει εντελώς η ζωή του. 
Ξημεροβραδιάζεται σε  χρηματιστηριακά γραφεία που ανοίγουν σαν τους μυκάνους (μανιτάρια) στην πόλη μας. 
Αγοράζει «Κλωστήρια Ναούσης» και οι μετοχές του ανεβαίνουν ραγδαία. Πιστεύει ακράδαντα  ότι είναι πολύ έξυπνος και πετυχημένος και ότι όσοι  διαδηλώνουν στους δρόμους είναι αποτυχημένοι και ανίκανοι να αρπάξουν την ευκαιρία.
 
Στην Τρίτη πράξη το χρηματιστήριο καταρρέει, τα κλωστήρια Ναούσης μετακομίζουν στην Βουλγαρία  και ο Νικόλας χάνει τα λεφτά του.
 
Σαν να μην έφτανε αυτό  πιάνει μια πυρκαγιά που μετατρέπει σε κόλαση όλη την περιοχή που είναι το σπίτι του. Οι φλόγες καίνε την μερσεντές του και μαυρίζουν την μια πλευρά του σπιτιού του.
 
Πηγαίνει στα δικαστήρια για να αποζημιωθεί κρατώντας ως πειστήριο τις λιωμένες αλουμινένιες ζάντες της Μερσεντές.
 
Βγάζει από έναν αχυρώνα του πατέρα του ένα παλιό Οτομπιάνκι γεμάτο άχυρα , δένει με σύρμα στη σχάρα  μια ντουντούκα και γυρνάει στους δρόμους καλώντας  τους χωριανούς σε συνέλευση για να διεκδικήσουν όλοι μαζί αποζημιώσεις.
 
Απελπισμένος  κλείνει το μαγαζί , πουλάει τα έπιπλα κοψοχρονιά , καταθέτει τα χαρτιά στην εφορία, ξενοικιάζει την μυστική γκαρσονιέρα της Λουτσίντα  και επιστρέφει στο χωριό να κάνει τον αγρότη.
 
Στην τέταρτη πράξη η επιστροφή μοιάζει με την επιστροφή των δούλων στο Nabucco (μια όπερα ενός Ιταλού που μου διαφεύγει το όνομα του). 
Μπροστά πηγαίνει στον ανήφορο προς το χωριό ο Νικόλας , μερικά βήματα πίσω ακολουθεί η Νίνα (που τις έχουν πετσοκόψει το μισθό) και ακολουθεί η Λουτσίντα με μπόλια . Τραγουδούν όλοι μαζί  « OMia patria si bella eperduta , oMembranza si cara e fatal».
 
Ο Νικόλας με τρίτσα (ψάθινο καπέλο) και ψεκαστήρα στην πλάτη γίνεται αγρότης. Βγάζει και μια θεωρία σύμφωνα με την οποία είναι ανεξάρτητος γιατί ότι θέλει του το προσφέρει η μάνα Γής.
 
Σύντομα διαπιστώνει ότι, με το ευρώ,  η καλλιέργεια της τομάτας  είναι εντελώς  ασύμφορη.
 
Του φορολογούν αγρίως, συν τοις άλλοις, και το κομμάτι δάσους που έκλεψε.
 
Στην τελευταία σκηνή  του δράματος βγάζει την καραμπίνα να πυροβολήσει έναν Ιταλό τουρίστα που του τρώει τα σύκα.
 
Η Λουτσίντα τρομαγμένη του κατεβάζει  το ντουφέκι και πυροβολεί το ποδάρι του.
 
Τον πάνε στο νοσοκομείο αλλά εν τω μεταξύ το έχει κλείσει ο Άδωνις και τόνε στέλνουν με  C 130 στα Γιάννενα.

 Πηγή, http://iltrovator.blogspot.gr/

Φιντέλ Κάστρο: Η Ιστορία τον δικαίωσε!


Καταδικάστε με, δεν έχει σημασία. Η Ιστορία θα με δικαιώσει” – Φ.Κάστρο, 1953.

59 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟ ΜΟΝΚΑΔΑ.

Ήταν 26 Ιουλίου του 1953 όταν μια ομάδα 160 περίπου ανταρτών, υπό την ηγεσία του 26χρονου δικηγόρου Φιντέλ Κάστρο, επιχείρησε ένοπλη επίθεση στο στρατόπεδο Μονκάδα, στο Σαντιάγκο ντε Κούβα. Ο σκοπός ήταν να δωθεί ένα πρώτο μήνυμα αντίστασης ενάντια στη δικτατορία του Φουλχένσιο Μπατίστα. Η επιχείρηση δεν απέβη επιτυχής. Εξηνταένα αντάρτες σκοτώθηκαν ενώ οι υπόλοιποι – του Φιντέλ συμπεριλαμβανομένου – συνελήφθησαν από τις αρχές του καθεστώτος και φυλακίστηκαν. Παρ’ όλα αυτά, η 26η Ιουλίου 1953 έμεινε στην κουβανική ιστορία ως η μέρα που δόθηκε το έναυσμα για την επανάσταση που ακολούθησε. Από αυτην την σημαδιακή ημερομηνία πήρε το όνομα του και το Κίνημα της Επανάστασης – το“Κίνημα της 26ης Ιούλη” (Movimiento 26 de Julio) που οδήγησε τον επαναστατικό στρατό του Φιντέλ, του Τσε, του Ραούλ, του Καμίλο και των άλλων μαχητών στο θρίαμβο ενάντια στο διεφθαρμένο, φιλοιμπεριαλιστικό καθεστώς του Μπατίστα.

Η φετινή επέτειος της επίθεσης της 26ης Ιουλίου 1953 δίνει την ευκαιρία ώστε να παρατεθούν ορισμένες σκέψεις, αλλά και στοιχεία, αναφορικά με την Επανάσταση που έλαβε χώρα στο νησί του Χοσέ Μαρτί, ιδιαίτερα στην σημερινή ιστορική συγκυρία και με δεδομένες τις στοχευμένες διαστρεβλώσεις και συκοφαντίες που κατά καιρούς εξαπολύονται ενάντια στην Κούβα και το λαό της.

Ιστορικά, ελάχιστες επαναστάσεις έχουν τόσο σκόπιμα διαστρεβλωθεί και παρερμηνευτεί όσο η Κουβανική Επανάσταση του 1959. Οι πολλαπλοί εχθροί της Επανάστασης και του Κάστρο έχουν σοφιστεί εκατοντάδες επιχειρήματα προκειμένου να σπιλώσουν τις πολιτικές, κοινωνικές και πολιτισμικές αξίες που εδώ και 53 χρόνια έχουν καθιερωθεί στο νησί. Πρόκειται για μια προσπάθεια που ξεκίνησε με την ανατροπή της διεφθαρμένης, στηριζόμενης από την Ουάσινγκτον, δικτατορίας του Μπατίστα τον Γενάρη του 1959. Η δήμευση της περιουσίας των μονωπωλίων και της μεγαλοαστικής τάξης, η αγροτική μεταρρύθμιση και η κοινωνικοποίηση των μέσων παραγωγής που έλαβαν χώρα στο πρώτο μισό της δεκαετίας του 1960 αποτέλεσαν μια απρόσμενη, μεγάλη νίκη για την εργατική τάξη σε παγκόσμιο επίπεδο. Έχοντας την στήριξη της Σοβιετικής Ένωσης, η κυβέρνηση του Φιντέλ κατάφερε να εδραιώσει επί τρείς συναπτές δεκαετίες ένα λειτουργικό οικονομικό σύστημα, αναβαθμίζοντας σημαντικά τους τομείς της Υγείας και της Παιδείας και εξαλείφοντας ταυτόχρονα τα μεγάλα ποσοστά αναλφαβητισμού που επικρατούσαν στην προ-επαναστατική περίοδο. Τα επιτεύγματα της Επανάστασης ασφαλώς δεν θα μπορούσαν παρά να αποτελέσουν – και  αποτελούν – αγκάθι στο μάτι τόσο της καπιταλιστικής υπερδύναμης όσο και των κάθε λογής αντικομμουνιστών, είτε με συντηρητικό είτε με φιλελεύθερο προσωπείο.
Όπως είναι γνωστό, κατα την περίοδο της δικτατορίας του Μπατίστα η Κούβα αποτελούσε ένα τεράστιο εργοστάσιο παραγωγής ζάχαρης και καζινοτουρισμού για εύπορους αμερικανούς. Η εξουσία που εγκαθύδρισε το “Κίνημα της 26ης Ιούλη” όχι μόνο σάρωσε τα προνόμια της αδηφάγας κουβανικής αστικής τάξης αλλά «έκοψε» και τον «ομφάλιο λώρο» της οικονομικής ολιγαρχίας με τον αμερικανικό ιμπεριαλισμό. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την αλλαγή εξουσίας σε ταξικό επίπεδο, με την ανάδειξη των απλών ανθρώπων της χώρας (εργάτες, αγρότες, νεολαία) ως πρωταγωνιστών στο κοινωνικό γίγνεσθαι της Κούβας. Κατά τα πρώτα πέντε χρόνια της Επανάστασης η κατανάλωση κρέατος και υφάσματος διπλασιάστηκε (ως αποτέλεσμα του ότι τα προϊόντα έγιναν προσιτά σε όλο το φάσμα της κοινωνικής διαστρωμάτωσης), οι τιμές των ενοικίων έπεσαν κατακόρυφα, οι εγκαταλελειμένες επαύλεις όσων εγκατέλειψαν την Κούβα μετατράπηκαν σε κατοικίες περίπου 80.000 φοιτητών από την επαρχία ενώ τα πολυτελή αυτοκίνητα των αυτοεξόριστων αντεπαναστατών δόθηκαν σε πρώην υπηρέτες ώστε να ξεκινήσουν να εργάζονται ως οδηγοί ταξί.
Μπατίστα και Άϊζενχάουερ.
Για να κρίνουμε τα επιτεύγματα της Κουβανικής Επανάστασης πρέπει να δούμε τις επικρατούσες συνθήκες πριν το 1959. Η πραγματικότητα είναι ότι πριν την κατάληψη της Αβάνας απ’ τις αντάρτικες δυνάμεις, το νησί αποτελούσε μια μικρή αποικία της Ουάσινγκτον. Σχεδόν όλα τα προϊόντα κατανάλωσης εισάγονταν από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ως αντάλλαγμα του ανοίγματος της αμερικανικής αγοράς στην παραγωγή ζάχαρης. Οι «αυτόχθονες» έπρεπε να προμηθεύονται την συντριπτική πλειοψηφία των βασικών αγαθών (συμπεριλαμβανομένης της αγοράς κρεάτων) από τις εξωτερικές πηγές που υποδείκνυε το αποικιοκρατικό καθεστώς. Η περίφημη United Fruit Co., ο αμερικανικών συμφερόντων κολοσσός που εμπορεύονταν φρούτα, αποτελούσε πανίσχυρο μονωπώλιο που απέφερε στους ιδιοκτήτες του τεράστια κέρδη εκμεταλλευόμενο τη γη των κουβανών. Όλοι – ανεξαιρέτως – οι προμηθευτές ηλεκτρισμού και τηλεφώνου ήταν εταιρείες με έδρα τις ΗΠΑ. Το ίδιο και οι εταιρείες που προμήθευαν φαρμακευτικό υλικό, ρουχισμό, αυτοκίνητα και μέσα μεταφοράς (λεωφορεία, πλοία και αεροσκάφη). Οι κουβανοί εργαζόμενοι ήταν αναγκασμένοι να ζήσουν μια ζωή καταναλώνοντας εισαγόμενα αμερικανικά προϊόντα που πωλούνταν σε υψηλότερες απ’ ότι στις ΗΠΑ τιμές, όντας επί της ουσίας σκλάβοι μιας – δεμένης χειροπόδαρα απ’ τον ιμπεριαλισμό – ολιγαρχίας.
Σήμερα, 53 χρόνια μετά την Επανάσταση, το επίπεδο των τομέων της Υγείας, της Παιδείας και της Στέγασης στην Κούβα είναι αρκετά υψηλότερο από πολλές καπιταλιστικές χώρες της Λατινικής Αμερικής. Το ποσοστό μόρφωσης των πολιτών αγγίζει το 98%, η παιδεία είναι προσβάσιμη σε όλους ανεξαιρέτως ενώ το κουβανικό σύστημα υγείας (δωρεάν για όλους) θεωρείται – δικαίως – από τα καλύτερα στον κόσμο. Ορισμένα ενδεικτικά στατιστικά στοιχεία μιλάνε από μόνα τους:
  • Ο μέσος όρος προσδόκιμου ζωής στην Κούβα το 2007 υπολογίζονταν σε 78,26 χρόνια έχοντας αυξητικές τάσεις. Για το ίδιο έτος, το προσδ. ζωής στις ΗΠΑ ήταν 77,99 χρόνια. (World Bank).
  • Το 2010 η βρεφική θνησιμότητα ήταν 4,7 για κάθε 1000 γεννήσεις, ποσοστό που είναι το μικρότερο στην αμερικανική ήπειρο, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ.
  • Τα τελευταία χρόνια, 1.390.000 ασθενείς από 32 χώρες εγχειρίστηκαν με απόλυτη επιτυχία σε 59 οφθαλμολογικά κέντρα που λειτουργούν υπό την επίβλεψη κουβανών γιατρών, με την υποστήριξη των κυβερνήσεων Κούβας και Βενεζουέλας.
  • Ο κεντρικός, κρατικός σχεδιασμός της οικονομίας έχει επιτρέψει στην Κούβα να αναπτύσει συνεχώς το εθνικό σύστημα υγείας, ακόμη και μετά την περίοδο της κατάρρευσης της ΕΣΣΔ και της σκληρυνσης του οικονομικού αποκλεισμού απ’ τις ΗΠΑ. Η Κούβα έχει το μεγαλύτερο αριθμό γιατρών σε σχέση με τον πληθυσμό της από κάθε άλλη χώρα στον κόσμο. Από το 1990 έως το 2003, ο αριθμός των γιατρών αυξήθηκε κατά 76%, των οδοντιάτρων κατά 46% και των νοσηλευτών κατά 16%. Κατά την ίδια περίοδο η πληθυσμιακή κάλυψη του κοινωνικού θεσμού του “οικογενειακού γιατρού” αυξήθηκε κατά 52,2%, αγγίζοντας το 99,2% το 2003.
  • Το Νοέμβριο του 2008, η Κούβα είχε περισσότερους από 70.000 γιατρούς. Από αυτούς περίπου 17.600 εστάλησαν σε 75 διαφορετικές χώρες προκειμένου να προσφέρουν εκεί τις υπηρεσίες τους. Σε 27 χώρες του κόσμου (συμπεριλαμβανομένων χωρών της Αφρικής όπως Γκάνα, Μποτσουάνα, Ναμίμπια κ.α) η Κούβα διαθέτει ιατρικό προσωπικό το οποίο προσφέρει ιατρικές υπηρεσίες υψηλού επιπέδου. Η προσφορά αυτή των κουβανών γιατρών είναι εμφανής στα στατιστικά στοιχεία: Στο Τιμόρ Λέστε, για παράδειγμα, υπολογίζεται ότι την πενταετία 2003-2008, η ιατρική κουβανική αποστολή έσωσε περίπου 11.400 ανθρώπους συμβάλλοντας σημαντικά στην πτώση του ποσοστού της βρεφικής θνησιμότητας.
  • Το υψηλό αίσθημα αλληλεγγύης απέναντι στους δοκιμαζόμενους λαούς είναι αδιαμφισβήτητο στην Κούβα. Η πρώτη ιατρική ομάδα κουβανών στάλθηκε το 1960 στην κατεστραμένη τότε απ’ τον σεισμό Χιλή. Από το 1960 έως το 1980 η κουβανική κυβέρνηση απέστειλε άμεσα ιατρική βοήθεια σε 16 χώρες που είχαν πληγεί από φυσικές καταστροφές και πολέμους. Τον Αύγουστο του 2005, η κυβέρνηση Κάστρο προσφέρθηκε να στείλει ομάδα γιατρών στις ΗΠΑ έπειτα απ’ τον καταστροφικό τυφώνα Κατρίνα. Η κυβέρνηση Μπους αρνήθηκε. Το ίδιο έτος, τον Οκτώβριο του 2005, η Κούβα απέστειλε το μεγαλύτερο αριθμό εξειδικευμένου ιατρικού προσωπικού (2.500 άτομα) στο Πακιστάν έπειτα απ’ τον σεισμό που ισοπέδωσε πόλεις και χωριά. Οι κουβανοί εργάστηκαν επί πέντε μήνες σε 32 νοσοκομεία, κάνοντας περίπου 10.000 εγχειρήσεις, ενώ η κυβέρνηση Κάστρο προσέφερε 1.000 υποτροφίες σε αγόρια και κορίτσια από φτωχές οικογένειες που επιθυμούσαν να σπουδάσουν ιατρική.
Επιπλέον…
  • Το 99,8% των κουβανών άνω των 15 ετών γνωρίζουν γραφή και ανάγνωση (UNESCO). Πρόκειται για το μεγαλύτερο ποσοστό στη Λατινική Αμερική και ένα απ’ τα υψηλότερα παγκοσμίως.
  • Από το 1961 έως το 2010, ένα εκατομμύριο νέοι αποφοίτησαν από τα πανεπιστήμια της χώρας από αυτούς οι 124.000  ήταν γιατροί.
  • Αναβάθμιση του ρόλου της γυναίκας στην κοινωνία. Το 43% των εδρών στο κοινοβούλιο της χώρας κατέχεται από γυναίκες, ενώ 65% των εργαζομένων σε τεχνικούς τομείς σε όλη την χώρα είναι γυναίκες.
  • Παρά το μικρό μέγεθος της χώρας (11 εκατομμύρια), η Κούβα πρωτοπορεί στον τομέα του αθλητισμού. Στους Παναμερικανικούς αγώνες του 2011, παραδείγματος χάρη, στο Μεξικό, η Κούβα κατετάγη δεύτερη με 58 χρυσά μετάλλια.
Στα παραπάνω πρέπει να προστεθεί και το γεγονός ότι ο οποιοσδήποτε πολίτης, ανεξαρτήτως φύλου και εθνοτικής προέλευσης μπορεί να βρει εργασία, χωρίς να βρίσκεται στη δίνη της ανεργίας που μαστίζει πολλές«ανεπτυγμένες», καπιταλιστικές χώρες της Δύσης.
Ασφαλώς, ουδείς μπορεί να ισχυριστεί ότι η Επανάσταση έλυσε όλα τα πρόβληματα. Προβλήματα υπαρκτά που αδιαλείπτως μεταβάλλονται, εξελίσσονται και απαιτούν συνεχώς νέες μεθόδους λύσης. Είναι επίσης σαφές ότι με τα κριτήρια του βόρειου γείτονα της (όπου, ειρήσθω εν παρόδω, 50.000.000 άνθρωποι είναι ανασφάλιστοι) η Κούβα παραμένει μια χώρα σχετικά φτωχή. Εδώ όμως πρέπει να τεθεί το εξής ερώτημα: Υπό ποιές συνθήκες προσπαθεί εδώ και περισσότερο από τέσσερις δεκαετίες η Κούβα και ο λαός της να ζήσει και να αναπτυχθεί; Η απάντηση είναι ξεκάθαρη. Από την εγκαθύδριση της Επανάστασης μέχρι και σήμερα ο κουβανικός λαός αντιμετωπίζει μια πολύπλευρη επίθεση με μοναδικό στόχο την κατάρρευση αυτού του μικρού – αλλά ανθεκτικού – σοσιαλιστικού προπυργίου, λίγα μόλις χιλιόμετρα νοτίως της Φλόριντα. Το απάνθρωπο εμπάργκο (οικονομικός αποκλεισμός) που έχει επιβληθεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες αποτέλεσε – και αποτελεί – την προμετωπίδα ενός πολυδιάστατου, ανήθικου πολέμου που ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός έχει κυρήξει στην κυβέρνηση Κάστρο. Έχει υπολογιστεί ότι 8 ώρες οικονομικού αποκλεισμού στο νησί ισοδυναμούν, σε κόστος, με 140 ανακαινίσεις σχολείων. Τρείς ημέρες οικονομικού αποκλεισμού κοστίζουν επί της ουσίας 100 τόνους φαρμακευτικού υλικού.
Ο πόλεμος ενάντια στην κυβέρνηση του Φιντέλ Κάστρο και το λαο της Κούβας έγινε πιο αδυσώπητος έπειτα από την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Παρ’ ότι όμως θα περίμενε κάποιος την σταδιακή αποσύνθεση του σοσιαλισμού, των αξιών και των επιτευγμάτων αυτού, η Κούβα κατάφερε, όχι μόνο να σταθεί όρθια, αλλά και να προοδεύσει υπό ιδιαίτερα αντίξοες συνθήκες. Αυτό αποτελεί την πλέον ξεκάθαρη και αδιαμφισβήτητη δικαίωση του Φιντέλ Κάστρο. Ενός Ηγέτη που η ίδια η Ιστορία (την οποία επικαλέστηκε στην περίφημη απολογία του) τον δικαίωσε πολλές φορές κατά το παρελθόν: Ότανο επαναστατικός στρατός του Κινήματος της 26ης Ιούλη έμπαινε πανηγυρικά στην Αβάνα εκδιώχνοντας από την εξουσία τον Μπατίστα. Όταν οι κουβανοί πολεμιστές απέκρουσαν επιτυχώς την ύπουλη επίθεση των ΗΠΑ στον κόλπο των Χοίρων. Όταν το επαναστατικό παράδειγμα της μικρής και περήφανης αυτής χώρας αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για ταξικά και εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα άλλων λαών (όπως στο Βιετνάμ, το Ελ Σαλβαδόρ, τη Νικαράγουα, την Ανγκόλα, την Αλγερία).
Ο Φιντέλ λοιπόν δικαιώθηκε όπως είχε ο ίδιος προβλέψει. Κανείς δε δύναται να γνωρίζει πως θα εξελισσόταν η ιστορία εάν δεν είχε λάβει χώρα η επίθεση στον στρατώνα Μονκάδα, εκείνο το πρωϊνό της 26ης Ιουλίου 1953. Αυτό που είναι όμως σίγουρο είναι πως η πράξη αυτή στάθηκε αρκετή για να «αναψει το φυτίλι» της Επανάστασης. Μιάς Επανάστασης που φέρει έμπρακτες αποδείξεις επιτυχίας, που ενέπνευσε, εμπνέει και θα συνεχίζει να εμπνέει όλους όσους «είναι ρεαλιστές και ζητάνε το αδύνατο».

Πηγή, http://barbudosdesierramaestra.blogspot.gr