Πότε συμφέρει η έξοδος από την ευρωζώνη


W.MunchauFinancial Times Editorial

Wolfgang Münchau
Δημοσιεύθηκε: 10:43 – 01/04/13

Είναι ένα θέμα που με απασχολεί εδώ και καιρό: σε ποιο σημείο είναι οικονομικά λογικό για μία χώρα να εγκαταλείψει το ευρώ;

Δύο είναι οι παράγοντες που θα πρέπει να εξεταστούν: Ο πρώτος είναι εάν το τραπεζικό της σύστημα είναι βιώσιμο στο πλαίσιο μιας ατελούς τραπεζικής ένωσης – όπου στο άμεσο μέλλον δεν πρόκειται να υπάρξει κατανομή κινδύνου.

Ο δεύτερος είναι εάν τα χρέη του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα είναι διατηρήσιμα, δεδομένου του ρυθμού ανάπτυξης τόσο τώρα όσο και στο μέλλον.

Για την Κύπρο, η απάντηση και στα δύο ερωτήματα είναι αρνητική. Η απόφαση για bail in των μετόχων, ομολογιούχων και ανασφάλιστων καταθετών θα ήταν λογική εάν υπήρχε πλήρης τραπεζική ένωση στην ευρωζώνη. Δεν θα υπήρχε φυγή των καταθετών, καθώς όλες οι τράπεζες θα ήταν ασφαλισμένες κεντρικά.

Σε αυτό το παράλληλο σύμπαν, θα μπορούσε να προχωρήσει η εκκαθάριση της δεύτερης μεγαλύτερης τράπεζας της Κύπρου χωρίς να υπάρξουν παράπλευρες απώλειες στο ευρύτερο τραπεζικό σύστημα, ούτε στην κυπριακή οικονομία.

Οι ΗΠΑ δείχνουν πως αυτό μπορεί να γίνει. Εάν η Federal Deposit Insurance Corporation κάνει έφοδο σε μία τράπεζα στο Σαν Φρανσίσκο και υπάρξει bail in των ανασφάλιστων καταθετών της, δεν θα υπάρξει φυγή των καταθετών από τις γειτονικές τράπεζες γιατί υπεύθυνη για το τραπεζικό σύστημα δεν είναι η Καλιφόρνια. Αντιθέτως, οι ΗΠΑ έχουν μία ομοσπονδιακή αρχή εκκαθάρισης και ομοσπονδιακό σύστημα ασφάλισης των τραπεζικών καταθέσεων.

Στην ευρωζώνη, όμως, κάθε χώρα παραμένει υπεύθυνη για το τραπεζικό της σύστημα. Έτσι, η Κύπρος δεν είχε άλλη επιλογή μετά το bail in από την επιβολή περιορισμών στις κινήσεις των κεφαλαίων. Παρά τις δηλώσεις των αξιωματούχων, οι περιορισμοί αυτοί θα διατηρηθούν για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα. Οι αρχές πρακτικά έχουν εισαγάγει ένα νέο παράλληλο νόμισμα μετατρέψιμο στο κανονικό ευρώ σε ισοτιμία 1 προς 1, αλλά μόνο μέχρι το ποσό των 5.000 ευρώ, που είναι το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο για μεταφορά κεφαλαίων. Δύσκολα πιστεύει κανείς ότι η έξοδος από το ευρώ δεν θα ήταν πιο δραματική. Θα έφερνε όμως, επίσης, το πλεονέκτημα της συναλλαγματικής υποτίμησης.

Εδώ βρίσκεται και η απάντηση στο δεύτερο ερώτημα. Η Κύπρος είναι πιθανότερο να επιστρέψει σε βιώσιμο χρέος εκτός ευρωζώνης, επειδή με χαμηλότερη συναλλαγματική ισοτιμία θα μειώσει το καθαρό της χρέος και λόγω της ταχύτερης επιστροφής στην οικονομική ανάπτυξη.

Το ίδιο ισχύει και για την Ισπανία. Ο Γερούν Ντάισελμπλουμ, ο Ολλανδός υπουργός Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, άθελά του απάντησε αυτό το ερώτημα, όταν -σε συνέντευξή του στους Financial Times- σόκαρε τον κόσμο λέγοντας την αλήθεια. Είναι τώρα δηλωμένη πολιτική των πιστωτριών χωρών να λύνουν το πρόβλημα του υπερχρεωμένου τραπεζικού τομέα στις χώρες της περιφέρειας με τη συμμετοχή των ομολογιούχων και των καταθετών.

Ας το σκεφτούμε λίγο αυτό. Χωρίς τις δύο μεγαλύτερές του τράπεζες -την BBVA και τη Santander- το τραπεζικό σύστημα της Ισπανίας είναι χρεοκοπημένο, παρά τις ανακεφαλαιοποιήσεις στις οποίες συμφώνησε προσφάτως. Το βασικό πρόβλημα της χώρας δεν είναι πλέον η φούσκα στην αγορά ακινήτων, αλλά η συνεχιζόμενη ύφεση, η οποία πιθανότατα θα διαρκέσει πέρα από μία δεκαετία με την υφιστάμενη πολιτική.

Οι λογικές επιπτώσεις από τα λεγόμενα του Γ. Ντάισελμπλουμ και από την πραγματικότητα της λιτότητας και της ανεπαρκούς τραπεζικής ένωσης είναι ένα μελλοντικό bail in των Ισπανών ομολογιούχων και καταθετών.

Το πρόβλημα είναι πως ακόμη και οι ασφαλισμένες καταθέσεις δεν θα προστατευθούν σε αυτήν την περίπτωση. Ας δούμε τι συνέβη στην Κύπρο, όπου οι κεφαλαιακοί περιορισμοί επηρεάζουν τόσο τους μεγαλοκαταθέτες όσο και τους μικρούς καταθέτες. Εκτιμώ ότι το ίδιο θα μπορούσε να συμβεί και στην Ισπανία. Δεδομένης της δηλωμένης πολιτικής, είναι λογικά παράλογο για κάθε Ισπανό αποταμιευτή να διατηρεί ακόμη και μικρές αποταμιεύσεις στο ισπανικό τραπεζικό σύστημα. Δεν υπάρχει κανένας τρόπος να εγγυηθεί το Δημόσιο τις καταθέσεις χωρίς να χρεοκοπήσει το ίδιο.

Το αποτέλεσμα είναι πως κάποια στιγμή και για την Ισπανία η οικονομική λογική θα επιβάλει έξοδο από την ευρωζώνη. Η καλύτερη στιγμή θα είναι όταν η χώρα πετύχει δημοσιονομική ισορροπία προ τόκων. [ΣτΑ: ΕΝΝΟΕΙ ΜΟΛΙΣ ΕΠΙΤΥΧΕΙ ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΣ ΠΛΕΟΝΑΣΜΑ]

Το ίδιο ισχύει και για την Ελλάδα, όπου ο ρυθμός ανάπτυξης εξακολουθεί να είναι χαμηλότερος των εκτιμήσεων που περιλαμβάνονται στην επίσημη ανάλυση για τη βιωσιμότητα του χρέους. Απουσία προθυμίας από τις πιστώτριες χώρες να συμφωνήσουν ένα ακόμη πρόγραμμα μετακύλισης του χρέους, καιροφυλακτεί η ίδια μοίρα: περισσότερα bail in, όπου θα περιλαμβάνονται και οι ελληνικές τραπεζικές καταθέσεις.

Και τι θα γίνει με την Ιταλία; Το δημόσιο χρέος της, που πλησιάζει το 130% του ΑΕΠ, θα είναι βιώσιμο εάν επιστρέψει σε ρυθμό ανάπτυξης 2%. Τα τελευταία 15 χρόνια, όμως, ο ρυθμός ανάπτυξής της, είναι ελάχιστα πάνω από το μηδέν και δεν είναι σαφές τι θα μπορούσε να κάνει η κυβέρνηση για να αλλάξει τα πράγματα. Θα έπρεπε να προχωρήσει σε μεγάλες προσαρμογές των μισθών στον ιδιωτικό τομέα πτωτικά και να δημιουργήσει κέρδη αποτελεσματικότητας στο δημόσιο.

Με άλλα λόγια, η νέα κυβέρνηση της Ιταλίας θα πρέπει να αντιμετωπίσει κατεστημένα συμφέροντα παρόμοια με εκείνα που αντιμετώπισε η Βρετανία τη δεκαετία του 1980. Εάν δεν λυθεί το πολιτικό αδιέξοδο κατά τέτοιον τρόπο ώστε να επιτευχθεί αυτό, τότε η ιταλική κοινωνία μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με την ευθεία επιλογή μεταξύ χρεοκοπίας εντός ευρωζώνης ή εξόδου από το ευρώ.
Η πρώτη επιλογή θα ήταν πραγματικά τοξική, ειδικότερα για τους καταθέτες. Εάν πιστεύετε τον Γ. Ντάισελμπλουμ -εγώ τον πιστεύω-, τότε θα ήταν λογικό για κάθε Ευρωπαίο του Νότου να πάρει τα χρήματά του από τη χώρα του και να τα καταθέσει εκτός ευρωζώνης. [ΣτΑ: ΘΑ ΕΝΝΟΕΙ ΠΡΟΦΑΝΩΣ ΤΗΝ ΘΕΤΗ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΔΑ, ΤΗ Μ.ΒΡΕΤΑΝΙΑ…]

Σε ένα περιβάλλον όπου οι πιστώτριες χώρες αρνούνται μία γνήσια τραπεζική ένωση, είναι σοκαριστικά ελάχιστα όσα εμποδίζουν ένα κράτος να φύγει από την ευρωζώνη. Βεβαίως, η οικονομία μπορεί να μην είναι το βασικό κριτήριο [ΣτΑ: ΕΛΛΑΔΑ-ΚΥΠΡΟΣ ΜΠΗΚΑΝ ΛΟΓΩ ΚΥΡΙΩΣ ΓΕΩΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ] στην απόφαση μιας χώρας. Βραχυπρόθεσμα, η πολιτική μπορεί να επικρατήσει της οικονομίας. Μακροπρόθεσμα, όμως, δεν μπορεί να λειτουργήσει κανείς μία νομισματική ένωση κόντρα στην οικονομική λογική.

Πηγή. http://www.euro2day.gr/ftcom_gr/194/articles/767712/ArticleFTgr.aspx

6 comments on “Πότε συμφέρει η έξοδος από την ευρωζώνη

  1. Ο/Η konstantinosomegas λέει:

    μαλιστα… μπορει να μας πει ο κυριος κ πότε συμφερει σε μια χωρα η παραμονη στο ευρω?
    γιατι αν ειναι να μην παραγω τιποτα κ να ασχολουμαι επαγγελματικα με την επαιτεια
    αν ειναι να εχω το μισο πληθυσμο ανεργο ή με μισθους πεινας
    αν ειναι να ξεπουλησω δημοσια κ ιδιωτικη περιουσια για να σωσω τραπεζιτες
    αν ειναι να αντιμετωπιζω μονος μου εξωτερικους εχθρους κ λαθρομεταναστες
    πρεπει να ειμαι ηλιθιος για να παραμενω στο ευρω
    αν θελαμε να γινουμε αποικια κ σκλαβοι, μπορουσαμε να το κανουμε κ με την δραχμη

  2. Μάλλον ο εν λόγω κύριος ζει ο ίδιος σε «παράλληλο σύμπαν». Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η «ατελής τραπεζική ένωση». Το πρόβλημα είναι η ατελής οικονομική ένωση. Στις ΗΠΑ, αν η πολιτεία του Τέξας παράγει πρωτογεννές πλεόνασμα, τότε αυτό προσμετράται στο συνολικό αποτέλεσμα των ΗΠΑ. Έτσι αν το πλεόνασμα το οποίο παράγει το Τέξας, είναι ικανό να αντισταθμίσει το έλλειμα το οποίο παράγουν οι υπόλοιπες 49 πολιτείες, τότε το συνολικό αποτέλεσμα των ΗΠΑ θα είναι θετικό. Στην ευρωζώνη αυτό προσμετράται μόνο ως στατιστικό στοιχείο και ουχί ως πραγματικό. Έτσι το πλεόνασμα που μπορεί να παράγει η Γερμανία, επ’ ουδενί δεν θα επηρεάσει τις υπόλοιπες χώρες της ένωσης. Επιπλέον, οι οποιεσδήποτε δαπάνες γίνονται στις ΗΠΑ, επηρεάζουν αναλογικά όλες τις πολιτείες. Στην ευρωζώνη, οι οποιεσδήποτε δαπάνες δεν εξετάζονται κεντρικά αλλά στα πλαίσια μόνο του κράτους-μέλους. Έτσι οι εξοπλιστικές π.χ. δαπάνες του Λουξεμβούργου είναι αμελητέες μπροστά στις εξοπλιστικές δαπάνες που υποχρεούται να έχει η Ελλάδα ή η Κύπρος. Για να μην μιλήσουμε δε για το εμπορικό ισοζύγιο, που δεν είναι ενοποιημένο. Όταν η πολιτεία του Τέξας πουλάει εμπορεύματα στην πολιτεία του Ιλινόϊ, τότε δεν θεωρείται ότι εξάγει εμπορεύματα. Όταν όμως η Γερμανία πουλάει στην Ελλάδα, τότε θεωρείται ότι εξάγει εμπορεύματα και ως τέτοιο προσμετράται στο εμπορικό της ισοζύγιο. Οι επιμέρους ρυθμοί ανάπτυξης λοιπόν σε μία τέτοιου είδους ένωση δεν είναι ενοποιημένοι, (όπως θα όφειλαν να είναι), αλλά ανεξάρτητοι. Έχουμε λοιπόν μία ένωση με κεντρική νομισματική πολιτική αλλά ανεξάρτητα όλα τα υπόλοιπα, με κυριώτερο την οικονομία αυτή καθ’ αυτή. Σε μία τέτοιου είδους ατελούς ένωσης δεν μπορεί κανείς να μετράει ΜΟΝΟ τον τραπεζικό κλάδο για να εξάγει ασφαλή συμπεράσματα για την παραμονή μίας χώρας στην ένωση ή την έξοδό της από αυτή. Εντελώς προσωπική μου άποψη…

    • Ο/Η Αμετανόητος λέει:

      To φοβερό ξέρεις ποιό είναι ?
      Τα πλεονάσματα της Ενωσης από τις συναλλαγματικές διαφορές με τα άλλα νομίσματα (βάσει του Ευρωσυστήματος…) πηγαίνουν ΜΟΝΟ σε μία χώρα…
      Μαντέψτε σε ποιά…!

      Εμείς οι μ@λ@κες σκεφτόμαστε την Ενωμένη Ευρώπη και τρίχες μπλέ…
      Αυτοί οι Βόρειοι σκέφτονται ΜΟΝΟ το Κράτος τους…
      Και μέχρι να το πάρουμε 100% χαμπάρι θα είμαστε σε κατάσταση χειρότερη από το 1980 όταν μπήκαμε στο μαντρί…
      Και οι Τούρκοι 5 φορές καλύτερα…!
      Αντεεεεεεεεεεεεε γειά…

      • Άστα να πάνε καλέ μου φίλε. Πρόσθεσε σε αυτό και το γεγονός ότι η διανομή του νέου χρήματος που εκδίδεται στην ευρωζώνη διανέμεται με βάση τους ρυθμούς ανάπτυξης, (οπότε ας μαντέψει ο κόσμος ποιος καρπώνεται την μερίδα του λέοντος), και βγάλε τα συμπεράσματά σου !!! Όχι 5 φορές καλύτερα θα είναι οι Τούρκοι, καλά θα είναι να είναι 20 !!! Ευτυχώς που ο Θεός αγαπάει τον κλέφτη, αλλά αγαπάει και τον νοικοκύρη. Κι έτσι θα χαθούνε κι αυτοί από προσώπου γης. Και ο λόγος θα είναι ότι πάνω στην αλλαζονεία τους έχουν αφήσει άλλα παράθυρα ανοικτά…

  3. Ο/Η Kimwn λέει:

    Η καλύτερη στιγμή θα είναι όταν η χώρα πετύχει δημοσιονομική ισορροπία προ τόκων. [ΣτΑ: ΕΝΝΟΕΙ ΜΟΛΙΣ ΕΠΙΤΥΧΕΙ ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΣ ΠΛΕΟΝΑΣΜΑ]

    Τα έγραψες όλα…
    Πότε πετύχαμε το προαναφερθέν στην σύγχρονη ιστορία ΜΑΣ ΕΕΕΕΕΕΕΕΕΕΕΕΕΕΕΕ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s