Οι Κινέζοι, είχαν ανακαλύψει τον Αριστοτέλη ;


Αριστοτέλης1

Γράφει ο Αμετανόητος

“…Και η πρωτοπόρα Ευρώπη ; Ληστεύει την Κίνα και βοηθά τους εχθρούς της Δημοκρατίας, τους εχθρούς της ελευθερίας στην Κίνα!
Να ένα απλό μα διδαχτικό παράδειγμα. Η σύναψη του νέου κινέζικου δανείου έγινε ενάντια στην κινέζικη δημοκρατία: η Ευρώπη είναι υπέρ του Γιουάν Σι-Κάϊ που ετοιμάζει στρατιωτική δικτατορία. Γιατί είναι μαζί του ; Για να κερδίσει ο επιχειρηματίας. Το δάνειο συνάφτηκε για το ποσό των 250 εκατομμυρίων ρουβλίων περίπου και εκδόθηκε στα 84%.

Αυτό σημαίνει: οι αστοί της Ευρώπης μετράνε στους Κινέζους 210 εκατομμύρια ενώ από το Λαό παίρνουν 225 εκατομμύρια ρούβλια. Ορίστε αμέσως-αμέσως μέσα σε μερικές εβδομάδες ένα καθαρό κέρδος από 15 εκατομμύρια ρούβλια. Πολύ καθαρό κέρδος, δεν είναι έτσι ;
Κι αν ο Κινέζικος Λαός δεν αναγνωρίσει το δάνειο μια και στην Κίνα υπάρχει η Δημοκρατία και η πλειοψηφία στη Βουλή είναι ενάντια στο δάνειο ; Ω, τότε η πρωτοπόρα Ευρώπη θα αρχίζει να ξεφωνίζει για «πολιτισμό», «τάξη» «κουλτούρα» και «πατρίδα» ! Τότε θα κινήσει τα κανόνια και θα πνίξει τη δημοκρατία της «καθυστερημένης» Ασίας σε συμμαχία με τον τυχοδιώκτη προδότη και φίλο της αντίδρασης Γιουάν Σι-Κάϊ!…”
(Απαντα Λένιν Τ.19. Αρθρο δημοσιευμένο στις 18-5-1913.)

Λένιν1

Μα τι θυμάται ο Αμετανόητος τώρα ?

τι ξεψαχνίζει τα σκονισμένα βιβλία του ;
Με την Κίνα του 1913 θα ασχολούμαστε το 2012 και αυτόν τον κοντοπίθαρο κομμουνιστή ;

Λες και δεν μας ληστεύαν κι εδώ οι Ευρωπαίοι με τα Δάνεια, από την Επανάσταση και μετά…
Αυτές τις μπαρούφες τους έλεγε και έκαναν την επανάσταση οι Ρώσοι…και κρεμάσαν και καμπόσους. Δεν κάθονταν ήσυχοι στα αυγά τους, τα ωραία, τα αυτοκρατορικά, τα Φαμπερζέ…
Εδώ καιγόμαστε, δεν θα μας δώσουν τα 31,5δις οι φίλοι μας, οι σωτήρες μας…και ο Αμετανόητος θυμάται τον κοντό με το γουνάκι και τις κρεμάλες…
Εδώ η Ελληνική Βουλή θα επαναστατήσει, θα τους κάνει ανταρσία και δεν θα ψηφίσει για τα μέτρα 13,5 δις που θα μας σώσουν, και ο Αμετανόητος το χαβά του με τους Κινέζους.

Κίνα3Που είναι βεβαίως το προαπαιτούμενο, για να πάρουμε τα 31,5 δις για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών μας. Για την «τελική λύση»…την τελική σωτηρία ήθελα να πώ, συγγνώμη, μου έρχονται συνειρμοί λόγω 28/10.
Εντάξει, καλά, μην βαράτε , δεν είναι «μας»…
Μα είναι όμως Δημοκρατικό και Δίκαιο να χρεώνετε ο εξαθλιωμένος Λαός την αύξηση του Μετοχικού κεφαλαίου Ιδιωτικών τραπεζών ή να καλύπτει τέλος πάντων, τη ρευστότητά τους με έμμεσο τρόπο ; Το κάναμε μία, το κάναμε δύο, αλλά τι ; πως ; «βρήκαμε παπά να θάψουμε… ; «σχοινί-κορδόνι» ;
Και εγώ ρευστότητα δεν είχα, αλλά το έκλεισα το μαγαζί μου…
Δεν είπα να με δανείσουν οι Ελληνες φορολογούμενοι…ούτε η ΕΚΤ. Με τι μούτρα να πάω στη Φραγκφούρτη να ζητήσω στο Ντράγκι λεφτά ; ούτε ντόπιο λουκάνικο δε θα μου έδινε…
Ασε που είναι φτυστός ο Εμπενίζερ Σκρούτζ, στη Χριστουγεννιάτικη ιστορία…μόνο ο σκούφος του λείπει.

Και δεν θέλω βρε παιδί μου άλλο να βλέπω «Ελληνικές» τράπεζες, τις χόρτασα, θέλω κατευθείαν Γερμανικές και Γαλλικές και Αμερικάνικες, και Ιταλικές, να τους ρίχνω και τα ελληνικά μπινελίκια στη φραγκολεβαντίνικη φλωράντζα στο γκισέ, και να ξεχαρμανιάζω…να βγάζω τον ανωτερότητά μου, τη μαγκειά μου, την εξυπνάδα της φυλής μας…
Λές και οι παππούδες μας ξέρανε από τράπεζες… στο σεντούκι τα ‘χανε…κάτω από το στρώμα, μέσα στο κοτέτσι,“put the cots down”…
Εμείς είμασταν κιμπάρηδες…cash.Και ο «λόγος» συμβόλαιο. Ασε που δανείζαμε και τους φίλους και λέγαμε και «δανεικά και αγύριστα». Α βρε Κωστάκη παλιόφιλε, καλά να είσαι βρε μπαγάσα, τώρα σε θυμήθηκα…πόσα να ‘ταν αυτά τα αγύριστα που σου έδωσα…

Αριστοτέλης2

Αραγε, δεν μπορούμε χωρίς τράπεζες ;

Ωχ, τι είναι αυτό ; Αριστοτέλης…

ευλογώτατα μισείται η τοκογλυφία διότι η δι’αυτής κτήσις του νομίσματος αντλείται εξ αυτού τούτου του νομίσματος και ουχί εκ της χρήσεως δι’ήν τούτο προωρίσθη […] συνεπώς ούτος είναι εξ όλων των χρηματισμών ο κατ’εξοχήν παρά φύσιν “. (Πολιτικά 1,10)

Τοκογλυφία ; «παρά φύσιν» ; πλάκα μου κάνουν σήμερα ; με το πόνο μου παίζουν ;
Είχαν τοκογλύφους στην Αρχαία Ελλάδα ; Από αυτούς κόλλησαν το μικρόβιο οι Ευρωπαίοι ;
Οι Κινέζοι άραγε, τον είχαν ανακαλύψει ; γιατί ; τον ανακαλύψαμε ποτέ εμείς ; δίκιο έχεις…
Μα τι ρωτάω τώρα μωρέ…με έφαγε και η ρουφιάνα η σκόνη…Κίνα, Ευρώπη, Λένιν, Αριστοτέλης…πα,πα,πα αηδία έχω καταντήσει.

Δεν φτάνει που χρωστάω και στην εφορία, οι απορίες με μαράνανε στα παλιοβιβλία που ξεσκονίζω. Σιγά μην συγκινηθεί ο έφορας με το τον «παρά φύσιν τόκο» του Αριστοτέλη, και μου τη χαρίσει…
«Πολιτικά» εσύ, θα μου πεί… «Ηθικά Νικομάχεια» έχω διαβάσει εγώ και πάρε τον «ηθικότατο» σου φόρο στην κεφαλή…

Κίνα2Πάλι καλά που δεν χρωστάω και στις τράπεζες…αλήθεια, μία πιστωτική κάρτα έχω μόνο, με 19,8% επιτόκιο. Φυσιολογικά πράγματα. Οπως όλοι.

Πάρτο αλλιώς  Αμετανόητεεε…σοβαρέψοοου!

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην olympiada στις 31 Οκτωβρίου, 2012

http://olympia.gr/2012/10/31/%CE%BF%CE%B9-%CE%BA%CE%B9%CE%BD%CE%AD%CE%B6%CE%BF%CE%B9-%CE%B5%CE%AF%CF%87%CE%B1%CE%BD-%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%BA%CE%B1%CE%BB%CF%8D%CF%88%CE%B5%CE%B9-%CF%84%CE%BF%CE%BD-%CE%B1%CF%81%CE%B9%CF%83%CF%84/

Σταμάτης Κριμιζής: «Η αναξιοκρατία καταδίκασε τη χώρα σε αποτυχία»


Κριμιζής2Σταμάτης Κριμιζής, πρόεδρος Εθνικού Συμβουλίου Ερευνας και Τεχνολογίας
Η διοικητική ανικανότητα είναι η αχίλλειος πτέρνα του ελληνικού κράτους

Οταν μικρό παιδί έβλεπε κάθε Πάσχα στην πατρίδα του τη Χίο τα βεγγαλικά να πλημμυρίζουν με χρώματα τον βραδινό ουρανό, καθώς έσκαγαν σε χιλιάδες μικρά άστρα, αναρωτιόταν αν «κάπου εκεί έξω υπάρχουν κάποιοι άλλοι». Ο διαστημικός φυσικός κ. Σταμάτης Κριμιζής έχει διατελέσει καθηγητής της Σχολής Φυσικής και Αστρονομίας του Πανεπιστημίου της Αϊόβα, ήταν επικεφαλής της ομάδας Διαστημικής Φυσικής και  Διαστημικών Οργάνων στο εργαστήριο Εφαρμοσμένης Φυσικής Jonhs Hopkins και το 1991 διορίστηκε διευθυντής  Διαστημικών Προγραμμάτων της ΝASA. Ενας αστεροειδής ανάμεσα στον Αρη και τον Δία έχει το όνομά του.

Εχει ταξιδέψει με τον νου και φυσικά με τη βοήθεια υπερσύγχρονων μηχανημάτων στο ηλιακό μας σύστημα και έχει ζήσει όλες τις μεγάλες στιγμές του διαστημικού προγράμματος των ΗΠΑ  με το οποίο ουσιαστικά είναι ταυτισμένη η καριέρα του. Μιλάει για τους δορυφόρους που «έχουμε» εκτοξεύσει στο Διάστημα. «Ποτέ κανείς δεν καταφέρνει τίποτα μόνος του», λέει και αναλύει τις συναρπαστικές  πληροφορίες με τις οποίες μας τροφοδοτούν. Η φωνή του αποκτά χροιά παραμυθά: το διαστημόπλοιο Cassini που πήγε στον Κρόνο, το πρόγραμμα Discovery, το διαστημόπλοιο NEAR που τέθηκε σε τροχιά γύρω από τον αστεροειδή Ερωτα για ένα χρόνο, το διαστημόπλοιο «Messenger»  προς τον πλανήτη Ερμή, το  New Horizons προς τον Πλούτωνα, το «Stereo» για παρατηρήσεις στον Ηλιο. «Το Voyager  εδώ και 35 χρόνια ταξιδεύει στο Διάστημα και τώρα έχουμε ενδείξεις ότι πλησιάζει στο όριο του ηλιακού μας συστήματος». Χαμογελά σαν παιδί που μόλις άνοιξε πακέτο με ένα καινούργιο συναρπαστικό παιχνίδι. «Το Voyager είναι όλη μου η ζωή», εξομολογείται λίγο πριν μας διακόψει ευγενικά ο σερβιτόρος του «Ιντεάλ» για να ρωτήσει τι θα παραγγείλουμε.

Στις αρχές του 2010 ο κ. Σταμάτης Κριμιζής έγινε  πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Ερευνας και Τεχνολογίας (ΕΣΕΤ). Και προσγειώθηκε μάλλον ανώμαλα στην ελληνική πραγματικότητα αν και είχε εκλεγεί ακαδημαϊκός και υπηρετήσει ως εκπρόσωπος της Ελλάδας στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ΕSA) την προηγούμενη τετραετία.

«Εχουμε περίπου 1 δισ. ευρώ κεφάλαια από την Ε.Ε. για έρευνα. Φτιάξαμε λοιπόν με τη Γενική Γραμματεία Ερευνας και Τεχνολογίας ένα πρόγραμμα που το ονομάσαμε «Αριστεία» το οποίο και προκηρύχθηκε. Οι αξιολογήσεις έγιναν μέσα σε δέκα μήνες από δέκα θεματικές επιτροπές συναδέλφων από το εξωτερικό, εκπροσώπους της επιστημονικής ελίτ για να εξασφαλιστεί η αντικειμενικότητα. Και μετά όλα κόλλησαν στην ελληνική γραφειοκρατία. Από τον Μάρτιο έως τον Αύγουστο, είχαν υπογραφεί 2-3 συμβάσεις από τις 200, γιατί  στη συγκεκριμένη υπηρεσία υπήρχαν μόνο δύο υπάλληλοι. Ομως αυτά τα χρήματα έχουν ημερομηνία λήξης». Ευτυχώς, μετά αλλεπάλληλες διαμαρτυρίες του ΕΣΕΤ, οι συμβάσεις τώρα έχουν σχεδόν όλες υπογραφεί.

Η στάση των πολιτικών

Του υπενθυμίζω ότι παρά τους, εκ του εξωτερικού, αξιολογητές υπήρξαν κατηγορίες για «μη αντικειμενική αξιολόγηση». «Ναι, γιατί έχουμε συνηθίσει στην αναξιοκρατία. Ομως η αναξιοκρατία είναι αυτή που έχει καταδικάσει τη χώρα στη σημερινή κατάσταση. Η Ελλάδα θα συνεχίσει να είναι αποτυχημένη αν δεν ξεπεράσει αυτό το πρόβλημα. Νομίζω όμως ότι και οι πολιτικοί και ο κόσμος δεν έχουν καταλάβει σε ποια κατάσταση βρίσκεται η χώρα».

Ισως επειδή το έχουν καταλάβει προσπαθεί ο καθένας να σωθεί  με κάθε τρόπο, αντιτείνω.

«Τότε μάλλον δεν έχουμε φτάσει ακόμα στον πάτο. Μου κάνει τρομερή εντύπωση η στάση των πολιτικών. Είναι παραλογισμός και αδικία ότι σήμερα έχουμε πάνω από ένα εκατομμύριο ανέργους από τον ιδιωτικό τομέα και  όλοι οι πολιτικοί λένε “δεν μπορούμε να αγγίξουμε τον δημόσιο υπάλληλο”. Αν στο εξωτερικό ένας πολιτικός έδειχνε τέτοια μεροληψία, δεν θα μπορούσε να σταθεί ούτε μία ημέρα. Οι συνδικαλιστικές οργανώσεις με τη συνέργεια των πολιτικών εκμεταλλεύονται τον υπόλοιπο κόσμο. Η κρίση είναι ηθική γι’ αυτό είναι δύσκολο να είναι κανείς αισιόδοξος για το μέλλον».

– Στην Αμερική δεν γίνονται πολιτικές παρεμβάσεις;

– Παρεμβάσεις γίνονται, καταστρατήγηση της αξιοκρατίας δεν γίνεται. Δεν έχει σημασία αν είσαι γιος του καθηγητή αλλά αν αξίζεις. Η πιο αδιάσειστη απόδειξη είναι η δική μου πορεία. Ημουν ένας ξένος φοιτητής, γιος ενός μετανάστη εστιάτορα. Τι μέσο μπορούσα να έχω; Η χώρα αυτή προοδεύει γιατί ευνοεί το ταλέντο.

Δεν είναι λογικό να πιστεύουμε ότι μόνο στη Γη υπάρχει ζωή

Για να ξεχάσουμε λίγο τα τρέχοντα στρέφω τη συζήτηση στην επιστήμη.

– Είμαστε μόνοι μας στο σύμπαν;

– Ο Μητρόδωρος, ο Χίος φιλόσοφος του 4ου π.Χ αιώνα είχε γράψει ένα σύγγραμμα «Περί Φύσεως». Ελεγε λοιπόν ότι το να υποθέσει κανείς ότι η ζωή εμφανίστηκε μόνο στη Γη είναι το ίδιο με το να πει ότι από όλους τους σπόρους που έσπειρε ο γεωργός στο χωράφι, φύτρωσε μόνο ένας. Αυτή είναι και η θέση της επιστήμης. Υπάρχουν εκατοντάδες δισεκατομμύρια πλανήτες. Το να υποθέσει κανείς ότι μόνο στη Γη υπάρχει βιολογική δραστηριότητα νομίζω ότι δεν είναι λογικό.

Ακόμα και στα διαστρικά νέφη υπάρχουν αμινοξέα που είναι η πρώτη ύλη για τη δημιουργία βιολογικής  δραστηριότητας. Το πρόβλημα είναι ότι το Διάστημα είναι σχεδόν άπειρο και οι αποστάσεις είναι τεράστιες. Τεχνολογικά λοιπόν δεν έχουμε τη δυνατότητα να δώσουμε σήματα ζωής ώστε να μας ανακαλύψουν. Στα 4,5 δισ. χρόνια της ύπαρξης του ηλιακού μας συστήματος μόνο τα τελευταία εκατό χρόνια έχουμε δώσει σήματα ζωής, εκπέμποντας ραδιοκύματα τα οποία είναι τόσο ελάχιστης έντασης σε σχέση με το πιο κοντινό άστρο -το Α του Κενταύρου- που θα χρειαζόταν μια αντέννα με διαστάσεις από τον Ηλιο μέχρι τη Γη για να πιάσουν κάποιο σήμα. Υποθέτουμε όμως ότι εκείνοι μπορεί να είναι πολύ πιο προηγμένοι τεχνολογικά και να έχουν τη δυνατότητα να μας παρατηρήσουν με τρόπο που εμείς δεν ξέρουμε. Φυσικά όλα αυτά περί ιπτάμενων δίσκων είναι παρανοήσεις…

Κριμιζής1Ο κ. Κριμιζής δεν έχει καμία σχέση με την εικόνα του αυστηρού επιστήμονα που χάνεται μέσα στις μετρήσεις και τα δεδομένα και δεν ενδιαφέρεται για ό,τι συμβαίνει γύρω του. Οπως μού εκμυστηρεύεται, μικρός είχε κλίση στη φυσική αλλά και έγραφε επίσης πολύ καλά. «Διάλεξα τη φυσική γιατί με παρότρυνε η μητέρα μου. Μου είπε “μη τυχόν και πας φιλολογία, θα πεινάς σε  όλη σου τη ζωή”».

– Αισθάνεστε τυχερός;

– Φυσικά, αλλά όπως λέει ένας από τους μέντορές μου «πρέπει να δώσεις στον εαυτό σου την ευκαιρία να είσαι τυχερός». Για παράδειγμα η επίσκεψη του Van Allen -επιστήμονας που ανακάλυψε τις ζώνες ακτινοβολίας που φέρουν το όνομά του και οι οποίες αποτελούνται από σωματίδια υψηλής ενέργειας στο γήινο μαγνητικό πεδίο-  στο εργαστήριο του Πανεπιστημίου της Μινεσότα μού έδωσε τη δυνατότητα να κάνω μεταπτυχιακό στο Πανεπιστήμιο της Αϊόβα. Αλλά έπαιξε ρόλο και η εξήγηση που του έδωσα όταν με είδε να φτιάχνω μετρητές ακτινοβολίας και με ρώτησε “τι κάνεις;”».

Η Ελλάδα έχει ερευνητικό δυναμικό υψηλότατου επιπέδου

Αν ξεχάσουμε τη γραφειοκρατία και τα άλλα ελληνικά δεινά, πιστεύετε ότι ή χώρα έχει δυνατότητες στην έρευνα, ρωτάω, ελπίζοντας η απάντηση να είναι λίγο πιο αισιόδοξη.

«Η χώρα έχει ερευνητικό δυναμικό υψηλότατου επιπέδου. Υπάρχουν νησίδες αριστείας που παρά τα εμπόδια που υψώνει το κράτος, έχουν δυνατότητα να κάνουν έρευνα πρώτης γραμμής. Οταν προκηρύξαμε το πρόγραμμα «Αριστεία» οι προτάσεις που κατατέθηκαν ήταν στο ίδιο και καλύτερο επίπεδο από το National Science Foundation των ΗΠΑ ή το European Researce Council».

– Ερχόμαστε λοιπόν στο μεγάλο πρόβλημα, τη χρηματοδότηση της έρευνας.

– Υπάρχουν τα ευρωπαϊκά προγράμματα από όπου μπορείς να αντλήσεις χρήματα. Η Ελλάδα ξοδεύει 0,5% του ΑΕΠ για έρευνα όποτε το θυμηθεί. Ο μέσος όρος της Ευρώπης είναι 2% και  στον ΕΣΕΤ προωθούμε ένα δεκαετές σχέδιο δράσης που προϋποθέτει αύξηση του ποσοστού χρηματοδότησης στο 1,5 % έως το 2020.  Αυτό όμως πρέπει να επιβεβαιωθεί από την παρούσα κυβέρνηση. Μπορούν να βρεθούν κονδύλια και από τον ιδιωτικό τομέα. Δυστυχώς όμως λιγότερο από το 30% της χρηματοδότησης της έρευνας στην Ελλάδα προέρχεται από ιδιωτικά κονδύλια. Στην Ευρώπη ο μέσος όρος είναι 60%, στην Αμερική 65% και στην Ιαπωνία και τη Φινλανδία 70%. Αυτό είναι και θέμα του εκπαιδευτικού συστήματος. Oι καθηγητές εδώ δεν τολμούν να δεχθούν χρήματα από τη βιομηχανία για να πραγματοποιήσουν μια ερευνητική εργασία γιατί θεωρούν ότι δεν επιτρέπεται για ιδεολογικούς λόγους. Αυτή βέβαια είναι μια νοοτροπία του προηγούμενου αιώνα που βρίσκεται εδώ και καιρό στον κάλαθο των αχρήστων της ιστορίας. Αν δεν υπάρξει ιδιωτικός τομέας με καλή τεχνολογία να δημιουργήσει θέσεις εργασίας, να πληρώσει φόρους πώς θα χρηματοδοτηθεί ο δημόσιος τομέας;

– Με αυτόν τον τρόπο όμως η έρευνα δεν είναι κατευθυνόμενη;

– Οταν κάνεις έρευνα, για παράδειγμα, στη μοριακή βιολογία θα απευθυνθεί κάποιος σε σένα εφόσον είσαι ειδικός στο θέμα. Επίσης, έχεις τη δυνατότητα να δημοσιεύσεις τα αποτελέσματά σου. Ποιο είναι λοιπόν το πρόβλημα;

Διακινδυνεύοντας να θεωρηθώ «ασεβής» θέτω το επόμενο ερώτημα: τη στιγμή που οι δημόσιες δαπάνες περικόπτονται σε σημείο να υπάρχουν ηλικιωμένοι άνθρωποι που δεν έχουν τη δυνατότητα να αγοράσουν φάρμακα, με ένα κράτος που χρωστάει παντού, μήπως η αύξηση της χρηματοδότησης της έρευνας φαντάζει πολυτέλεια;

«Πρέπει να μαθαίνουμε από τις εμπειρίες των άλλων χωρών. Γιατί έχουν δεκαετές στρατηγικό σχέδιο ανάπτυξης της έρευνας η Γερμανία, η Γαλλία, η Ελβετία; Ο βασικός λόγος είναι ότι η έρευνα δεν αποδίδει άμεσα, αποδίδει σε βάθος χρόνου. Υπάρχουν όμως απτά δεδομένα ότι η στρατηγική αυτή φέρνει αποτελέσματα. Δεν είναι κάτι που εμείς πρέπει να ανακαλύψουμε.»

Κριμιζής3«Η αύξηση του εθνικού προϊόντος είναι συνάρτηση της ερευνητικής δραστηριότητας μιας χώρας και τα 2/3 της αύξησης του εθνικού προϊόντος τον χρόνο σχετίζονται ακριβώς με τη χρηματοδότηση της έρευνας. Πρέπει λοιπόν να έχεις πρόγραμμα και στόχους. Να σας πω ένα παράδειγμα. Οταν κατέρρευσε το σοβιετικό καθεστώς το εθνικό προϊόν της Φινλανδίας έπεσε κατά 20%, διότι η οικονομία της ήταν άμεσα εξαρτημένη από την οικονομία της Σοβιετικής Ενωσης. Εκαναν λοιπόν δύο πράγματα. Αναμόρφωσαν τα πανεπιστήμιά τους, τα αναδιοργάνωσαν κατά τρόπο δυτικό και αποφάσισαν να επενδύσουν 3% του ΑΕΠ σε έρευνα και τεχνολογία. Αυτό έδωσε μεγάλη ώθηση στη χώρα. Λοιπόν υπάρχουν παραδείγματα. Χρειάζεται όμως διοικητική ικανότητα και αυτό είναι η αχίλλειος πτέρνα του ελληνικού κράτους».

Κάνει μια μικρή παύση και συνεχίζει. «Λέτε “δεν υπάρχουν χρήματα”. Υπάρχουν όμως ερευνητικά ιδρύματα χωρίς ερευνητές τα οποία έχουν διοικητικό προσωπικό. Ενας βουλευτής έβαζε σε ένα νομοσχέδιο μια τροπολογία για την ίδρυση ενός ινστιτούτου με ένα μέλος και πέντε γραμματείς για να μπορεί να κάνει προσλήψεις. Υπάρχει καμία λογική σε αυτό; Πρόκειται απλώς για τα προβλήματα μιας μηχανής που δεν λειτουργεί σωστά. Και βέβαια σπαταλιέται δημόσιο χρήμα».

Μπορεί ο κ. Σταμάτης Κριμιζής να είναι διαστημικός φυσικός, αλλά η καριέρα του έχει δείξει ότι ξέρει καλά από διοίκηση, οικονομία και εξοικονόμηση πόρων. Στον κύκλο του είναι γνωστός σαν «αυτός που επέστρεψε χρήματα στη NASA», οργανώνοντας μια αποστολή που είχε προϋπολογισμό 150 εκατομμύρια δολάρια αλλά τελικά κόστισε 112 εκατ. Ετσι ξεκίνησε μια νέα εποχή στα διαστημικά προγράμματα με αποστολές χαμηλού κόστους «για να γίνονται περισσότερες  αποστολές και να προχωράει η έρευνα».

– Και τα τεράστια ποσά που απαιτούνται για διαστημικά προγράμματα;

– Πολλοί λένε ότι πετιούνται χρήματα στο Διάστημα. Μα καταρχάς αυτά τα χρήματα ξοδεύονται στη Γη όχι στο Διάστημα. Τα διαστημικά προγράμματα δίνουν δουλειά σε ανθρώπους. Επίσης, η διαστημική τεχνολογία έχει πάρα πολλές εφαρμογές. Τα μικροτσίπ που έχουν τα κινητά τα ανακάλυψαν επιστήμονες της NASA».

Η συνάντηση

Συναντηθήκαμε στο εστιατόριο «Ιντεάλ» αργά το μεσημέρι. Ετσι η συζήτησή μας πραγματοποιήθηκε ανάμεσα σε επιχειρηματίες και δικηγόρους που έκαναν διάλειμμα για φαγητό, μεσήλικες μόνιμους θαμώνες που διαλέγουν το εστιατόριο γιατί προσφέρει εξυπηρέτηση όπως παλιά, αλλά και πολλούς άλλους ετερόκλητους πελάτες που το προτιμούν γιατί είναι βολικό και αξιοπρεπές, όπως επεσήμανε με δυνατή φωνή μια κυρία δίπλα μας. Εκείνος διάλεξε μια σούπα με ρύζι που την περίμενε σε μικρότερη ποσότητα -όπως στην Αμερική- και μια σαλάτα με φρέσκο σολωμό. Εγώ προτίμησα μια σαλάτα με βραστά λαχανικά και μια μερίδα γραβιέρα. Ηπιαμε νερό και πληρώσαμε συνολικά 24 ευρώ.

Oι σταθμοί του

1938
Γεννιέται στον Βροντάδο της Χίου.

1961
Πτυχίο Φυσικής από το Πανεπιστήμιο της Μινεσότα, μεταπτυχιακό από το Πανεπιστήμιο της Αϊόβα.

1970
Επικεφαλής ερευνητής  στην αποστολή Voyager 1 και 2.

1980
Επιστημονικός διευθυντής στο εργαστήριο εφαρμοσμένης Φυσικής Jonhs Hopkins.

1991
Διευθυντής Διοίκησης Διαστήματος (σχεδιασμός, κατασκευή, εκτόξευση και λειτουργία διαστημοπλοίων ) για τη NASA.

1996
Εκτόξευση της 1ης αποστολής  στη σειρά διαστημοπλοίων Discovery της NASA.

2004
Πέρασμα Voyager από το πρώτο σύνορο του ηλιακού συστήματος με τον Γαλαξία σε απόσταση 14 δισ. χιλιομέτρων από τη Γη.

2010
Πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Ερευνας και Τεχνολογίας (ΕΣΕΤ).

Της Τανιας Γεωργιοπουλου 09-12-12

Πηγή: http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_2_09/12/2012_504452

Χάϊντς Ρίχτερ: «…στην Ελλάδα τη θέση την παίρνει ένας ανάξιος εις βάρος ενός άξιου.»


ΡίχτερΟ Χάιντς Α. Ρίχτερ είναι Γερμανός αλλά εύκολα θα μπορούσες να τον περάσεις για Ελληνα. Εξωστρεφής, πληθωρικός, χιουμορίστας, έχει ένα πάθος για τη δουλειά του, για την Ιστορία, αλλά ακριβώς επειδή είναι Γερμανός τού είναι δεύτερη φύση η στοχοπροσήλωση και η συστηματική δουλειά. Ισως να θυμίζει Ελληνα, διότι όπως λέει ο ίδιος κάθε φορά που έρχεται στην Ελλάδα καταφέρνει να «σκέφτεται σαν Ελληνας».

Δεινός γνώστης της Ιστορίας της σύγχρονης Ελλάδας αλλά και της Κύπρου, είναι συγγραφέας πολλών σχετικών μελετών, ενώ συνεχίζει ακάθεκτος το παραγωγικό του έργο. Τον πρώτο τόμο της «Ιστορίας της Κύπρου» (από την Εστία) θα τον διαδεχθεί τον Ιανουάριο ένας δεύτερος. Τα δύο αυτά βιβλία εντάσσονται στη σειρά «Ιστορία και Πολιτική» των εκδόσεων της Εστίας, την οποία επιμελείται ο ιστορικός Νίκος Ε. Καραπιδάκης.

«Οταν πήρα σύνταξη αποφάσισα να γράψω τα βιβλία που πάντα ονειρευόμουν», λέει καθισμένος στο γραφείο της Εύας Καραϊτίδη, στα γραφεία της Εστίας στην οδό Ευριπίδου. «Καταπιάστηκα με την Ιστορία της Κύπρου. Εγραψα έναν τόμο 600 σελίδων που καλύπτει τις απαρχές της αγγλικής αποικιοκρατίας και φτάνει έως τα 1949. Μετά, έγραψα άλλες 600 σελίδες, στις οποίες καλύπτω τη δεκαετία του ’50 και καταλήγω με τον αγώνα της ΕΟΚΑ. Αυτός ο τόμος θα κυκλοφορήσει από την Εστία τον Ιανουάριο. Ακολουθεί ένας τρίτος τόμος με τις εμφύλιες συγκρούσεις ανάμεσα στις δύο κοινότητες του νησιού. Ο τέταρτος τόμος καλύπτει τα χρόνια της χούντας στην Ελλάδα, την τουρκική εισβολή και τελειώνει με τον θάνατο του Μακαρίου».

Δύο κόσμοι

Ο καθηγητής Ρίχτερ έχει να το λέει: η προσέγγισή του διαφέρει από εκείνη των άλλων συναδέλφων του, οι οποίοι ασχολούνται με την Κύπρο. Τον ρωτάω υπό ποία έννοια. «Υπό την έννοια ότι γνωρίζω το ίδιο καλά την ελληνική Ιστορία! Πώς μπορείς να γράψεις για την Ιστορία της Κύπρου αν δεν ξέρεις την ελληνική Ιστορία, την ελληνική πολιτική κ. τλ. Είναι δύο διαφορετικοί κόσμοι». Στο σημείο αυτό αρχίζει να μπαίνει σιγά σιγά στον πυρήνα της σκέψης του πάνω στην Ελλάδα και την Κύπρο. «Η πολιτική κουλτούρα στην Κύπρου», τονίζει, «φέρνει πάρα πολύ στην αντίστοιχη ευρωπαϊκή, ενώ αντίθετα, η πολιτική κουλτούρα στην Ελλάδα είναι αυτή των πελατειακών σχέσεων. Οι Βρετανοί ήξεραν πώς έχουν τα πράγματα στην Ελλάδα και όταν ανέλαβαν την Κύπρο το 1878 είχαν αποφασίσει ότι αυτό δεν θα συμβεί και εκεί».

– Δηλαδή, οι πελατειακές σχέσεις είναι αποκλειστικά ελλαδικό προνόμιο;

– Δεν είναι ότι στην Κύπρο δεν υπάρχουν πελατειακές σχέσεις. Και στη Γερμανία υπάρχουν και σε όλη την Ευρώπη αλλά σε πολύ μικρότερο βαθμό, δεν είναι κάτι τόσο διαδεδομένο όπως στην Ελλάδα. Η μεγάλη όμως διαφορά ειδικά ανάμεσα σε Ελλάδα και Κύπρο είναι ότι, αν για παράδειγμα, έχουμε δύο υποψηφίους για την ίδια θέση εργασίας, στην Κύπρο θα προτιμηθεί μεν αυτός που έχει μεγαλύτερες διασυνδέσεις με το κόμμα, όμως και οι δύο υποψήφιοι θα είναι εξίσου ικανοί για τη θέση. Αντίθετα, στην Ελλάδα τη θέση την παίρνει ένας ανάξιος εις βάρος ενός άξιου.

Ριχτερ1– Γιατί η Ελλάδα έχει αυτή την ιδιαιτερότητα;

– Οι πελατειακές σχέσεις στην Ελλάδα προήλθαν από τα πρώτα χρόνια της oθωμανικής κατοχής (η ειρωνεία είναι ότι σήμερα οι Τούρκοι έχουν χτυπήσει αυτό το κακό σε μεγάλο βαθμό). Οι Οθωμανοί κατέστρεψαν την αριστοκρατία, προκειμένου να εξαλείψουν την πιθανότητα επανάστασης και δόμησαν την εξουσία τους πάνω στους προεστούς (τους μουχτάρ), οι οποίοι διοικούσαν τις διάφορες κοινότητες. Κατά κανόνα, οι άνθρωποι αυτοί ήταν και οι τοκογλύφοι του χωριού: δάνειζαν στους χωρικούς με 30% τόκο. Οταν ήρθε ο Οθωνας, βρήκε αυτή την κατάσταση και στην ουσία τη διατήρησε. Αντίθετα, οι Βρετανοί στην Κύπρο ίδρυσαν αγροτική τράπεζα, η οποία δάνειζε στους αγρότες με τόκο 8%. Αποδυνάμωσαν τους τοκογλύφους, τους εξανάγκασαν να καταφύγουν στις πόλεις όπου και έγιναν έμποροι, εκσυγχρονίστηκαν. Οι πελατειακές σχέσεις χτυπήθηκαν στη ρίζα τους. Επίσης, αργότερα έκαναν κάτι άλλο: πέρασαν μια νοοτροπία που είναι πολύ πρωσική. Δηλαδή, όταν ένας δημόσιος λειτουργός συλλαμβάνεται για διαφθορά, δεν τιμωρείται μόνον νομικά, αλλά και κοινωνικά: τυγχάνει περιφρόνησης. Θυμάστε το σκάνδαλο Προφιούμο στην Αγγλία της δεκαετίας του ’60; Ο Προφιούμο πλήρωσε κάποιο πρόστιμο, ωστόσο, η μεγάλη τιμωρία ήταν ότι η κοινωνία, το σύστημα, τον απαξίωσε. Για 20 χρόνια βρισκόταν σε μια κοινωνική απομόνωση.

Το ΔΝΤ

– Οι Ευρωπαίοι γνωρίζουν το ζήτημα των πελατειακών σχέσεων στην Ελλάδα;

– Ιδέα δεν έχουν. Ελπίζω το ΔΝΤ να το έχει καταλάβει και να χτυπήσει το πρόβλημα στη ρίζα του. Οι Γερμανοί ούτε που το υποψιάζονται. Πάντως, κι αυτό που θα πω είναι δική μου εικασία, δεν μπορώ δηλαδή να το αποδείξω, νομίζω ότι η Ευρώπη θέλει να οδηγήσει την Ελλάδα σε μια ελεγχόμενη χρεοκοπία. Αν αφήσει την Ελλάδα σε ελεύθερη πτώση θα παρασύρει και όλη την ήπειρο μαζί της. Εξάλλου, δεν είναι η μοναδική χώρα που έχει πρόβλημα. Πιστεύω λοιπόν ότι η Ευρωπαϊκή Τράπεζα θα αγοράσει σημαντικό μέρος του εθνικού χρέους της Ελλάδας (το περισσότερο είναι στους Γάλλους) για να σβήσει περίπου το μισό. Αλλιώς, για δέκα γενιές ακόμα, η Ελλάδα θα αγωνίζεται για να πληρώνει. Αυτό δε συμφέρει κανέναν.

Γνώστης της Ιστορίας Ελλάδας και Κύπρου

Ο Χάιντς Α. Ρίχτερ γεννήθηκε το 1939 στην πόλη Heilbronn της Γερμανίας. Διετέλεσε καθηγητής της ελληνικής και κυπριακής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Μάνχαϊμ. Το 2000 τιμήθηκε από την Ελληνική Δημοκρατία με τον Χρυσό Σταυρό του Τάγματος του Φοίνικα.

Στα ελληνικά κυκλοφορούν τα βιβλία του: «Δύο επαναστάσεις και αντεπαναστάσεις στην Ελλάδα 1936-1946» (Εξάντας). «Η επέμβαση των Αγγλων στην Ελλάδα: Από τη Βάρκιζα στον εμφύλιο πόλεμο» (Εστία), «Η Ιστορία της Κύπρου. Τόμος Α΄ (Εστία). «Η Ιταλο-γερμανική επίθεση εναντίον της Ελλάδος, Αύγουστος 1939 – Ιούνιος 1941» (Γκοβόστης).

Ρίχτερ2Επί ΠΑΣΟΚ έγινε η αρπαγή

Ο καθηγητής Ρίχτερ έχει γνωρίσει και τους τρεις Παπανδρέου: Γεώργιο, Ανδρέα και Γιώργο. Πιο έντονα θυμάται τον Ανδρέα. «Τον γνώρισα την περίοδο της δικτατορίας, στην έκθεση βιβλίου της Φρανκφούρτης. Είχε έρθει να βγάλει λόγο και είχαν μαζευτεί εκατοντάδες Ελληνες γκάστερμπάιτερ, απλοί εργάτες. Εβγαλε τη γραβάτα και έπαιξε «τον Μπολσεβίκο των σαλονιών». Ποτέ δεν ήταν αριστερός στην πραγματικότητα. Οπως και ο πατέρας του: έξοχος στην αντιπολίτευση, χαοτικός ως κυβερνήτης.

Οσο για τον τωρινό πρωθυπουργό, πιστεύω ότι είναι έντιμος. Ελπίζω να μην έχει την τύχη του Κώστα Σημίτη, ο οποίος ήταν πολύ έντιμος. Προσπάθησε να αλλάξει το σύστημα αλλά δεν είναι εύκολο πράγμα αυτό να το κάνει ένας άνθρωπος μόνος του. Την εποχή της χούντας είχα διασυνδέσεις με την κίνηση της Δημοκρατικής Αμυνας. Συζητούσαμε, Ελληνες, Γερμανοί αλλά και Γάλλοι, τι πρέπει να αλλάξει στην Ελλάδα. Καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι πρέπει να δημιουργήσουμε ένα νέο κόμμα «ευρωπαϊκού τύπου» (σ. σ. το λέει στα ελληνικά). Συμφωνήθηκε να γίνει κάτι τέτοιο αλλά όταν έπεσε η χούντα, ο Ανδρέας έκανε «πραξικόπημα» στη Δημοκρατική Αμυνα, πέταξε κάποιους ανθρώπους έξω και το ΠΑΣΟΚ απλώς συνέχισε το πελατειακό κράτος της Δεξιάς. Ο Σημίτης ανήκε σε εκείνη την κίνηση.

Πριν από το ΠΑΣΟΚ, οι συντηρητικοί και οι κεντρώοι εναλλάσσονταν στην εξουσία. Η Αριστερά ήταν εκτός, οπότε δεν μπορούσε να κάνει ρουσφέτια. Μόλις έρχεται το ΠΑΣΟΚ ένα μεγάλο κομμάτι της αριστεράς ήρθε και αυτό στην εξουσία. Αν οι συντηρητικοί και οι κεντρώοι απομυζούσαν το κράτος μετριοπαθώς έως την περίοδο της χούντας, επί ΠΑΣΟΚ έγινε η μεγάλη αρπαγή. Μετά, η Νέα Δημοκρατία συνέχισε σε αυτό το μοτίβο. Και όλοι μαζί κατέστρεψαν τη χώρα».

Συνέντευξη στον Ηλια Mαγκλινη

07-11-2010

Πηγή: http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_civ_2_07/11/2010_421163

Είχε δίκιο ο Μάρξ…


Μαρξ2

Γράφει ο Αμετανόητος

Επειδή σε αυτό το blog έχω γράψει πολλές φορές ότι σε όλα τα πανεπιστήμια του κόσμου και ειδικά στην Αμερική μελετάνε κατά κόρον Marx (ενώ στα δικά μας είναι ταμπού και casus belli) αποφάσισα να μεταφράσω ένα σύντομο, σχετικά νέο άρθρο, από το blog του Harvard ΒusinessReview σχετικά με αυτόν τον άσχημο γενειοφόρο που στοιχειώνει ακόμα τον πλανήτη μας…

Και επειδή όπως έλεγε ο J.K.Galbraith στο Γαλλικό περιοδικό «Le Nouvel Observateur» το 2006, λίγο πριν πεθάνει, «…δεν είμαι Μαρξιστής αλλά δεν θα διέθετα καμία αξιοπιστία ως ερευνητής αν δεν είχα μελετήσει τον Μαρξ στην πορεία της οικονομικής ιστορίας…» θα ήμουν και εγώ αναξιόπιστος ως σχολιαστής ή αρθογράφος αν δεν έδινα μεταφρασμένο έστω ένα άρθρο περί τούτου…
Και επειδή δεν είναι καθόλου λίγα και αμελητέα τα Πανεπιστήμια παγκοσμίως που μεταδίδουν το Καπιταλιστικό Ιδεώδες, (και μάλλον συμβαίνει ακριβώςτο αντίθετο…) που προώθησαν εξίσου καλά με το Πανεπιστήμιο του Σικάγο και τους εμπνευστές του, τον Νεοφιλελευθερισμό…θεώρησα καλό να το κάνω τώρα, που ΟΛΟΙ βλέπουμε ότι η «ιστορία» κάπου δεν πάει καλά…

Και αξίζει κάποιος να διαβάσει εντελώς συνοπτικά γιατί ο Μarx θα είναι πάντα επίκαιρος.Και ειδικά όσο η κρίση θα θεριεύει…Οχι όμως γιατί τόλμησε να το πεί ένας φιλόσοφος σαν τον Σαρτρ.Οχι από μαρξιστικά χείλη ή από τον…ριζοσπάστη αλλά από αμιγώς καπιταλιστικά μυαλά μέσα στο Κάστρο,τον Ιερό χώρο του Καπιταλισμού,το Αμερικάνικο πανεπιστήμιο και τα διάφορα “made in usa” forums…
Επειδή όμως δεν πίστεψα ποτέ στον Φ.Φουκουγιάμα και στο σχετικό του βιβλίο «το τέλος της Ιστορίας» αλλά πάντα συμφωνούσα με την άποψη ότι «…η Ιστορία επαναλαμβάνεται τη μία φορά σαν τραγωδία και την άλλη σαν φάρσα…» θα πώ στους αισιόδοξους,ανίκητους Ελληνες που δεν το βάζουν ποτέ κάτω και ετοιμάζονται για τη καινούρια αντίσταση τους σε αυτήν την αχαρακτήριστη εξουσία, ότι εδώ στην Ελλάδα η Ιστορία όχι μόνο δεν «τελείωσε» αλλά δείχνει πιά το πρόσωπο της Φάρσας…
Η φάση της Τραγωδίας έχει ήδη περάσει από την Ελληνική γή.
υ.γ. αξίζει να μπείτε στην σελίδα του HΒR και να διαβάσετε το πρωτότυπο κείμενο αλλά και να δείτε τα σχόλια που έχουν γραφτεί.
http://blogs.hbr.org/
Harvard Business Review
http://blogs.hbr.org/haque/2011/09/was_marx_right.html

*Umair Haque

ο Umair Haque είναι Διευθυντής του Εργαστηρίου Havas Media και ο συγγραφέας του The New Capitalist Manifesto: Building a Disruptively Better Business. Ίδρυσε επίσης τη Bubblegeneration, μια ημερήσια διάταξη της συμβουλευτικής κοινότητας που διαμόρφωσε στρατηγικές σε όλα τα μέσα και τις βιομηχανίες των καταναλωτών.

Είχε δίκιο ο Marx;

Σε περίπτωση που έχετε πάει στον Άρη (ή ακόμα γυρίσατε από τις διακοπές), εδώ υπάρχει μια εκπληκτική ιδέα που «κλωθογυρίζει» τον τελευταίο καιρό: μπορεί να «μένει κάτι» τελικά στην κριτική του Μαρξ για τον καπιταλισμό μετά από όλα αυτά.

Τώρα, προτού «σεληνιαστείτε» και με πιάσετε από το μπράτσο, και πρωταγωνιστήσετε στη σύλληψη ενός πολίτη, και με οδηγήσετε κατευθείαν μέσα στο πλησιέστερο γραφείο του FBI, αναφωνώντας “Δείτε αυτόν τον ύποπτο καλοστεκούμενο καστανό τύπο, έχει κουμουνιστική κάρτα!” Παρακαλώ σημειώστε: Δεν είμαι, όχι. Είμαι πιστός οπαδός του καπιταλισμού (ως εκ τούτου, ο τίτλος του βιβλίου μου, «The New Capiatlist Manifesto:Building a Disruptively Better Business»)

Ωστόσο, θεωρώ – και μετά την ανάγνωση των μελαγχολικών, θλιβερών πρωτοσέλιδων κάθε μέρα, για να μην αναφέρουμε ότι πρέπει να ελέγξετε τον αποταμιευτικό λογαριασμό της σύνταξής σας,το σπίτι σας, την δουλειά, την οικονομία, την κοινωνία, και του μέλλοντος σας τον τελευταίο καιρό, -στοιχηματίζω ότι το κάνετε και εσείς – ότι η ευημερία, όπως την ξέρουμε, μπορεί να κάνει τον γύρο νωχελικά, στο λαμπερό εσωτερικό χείλος του μπουρμπουληθροειδή ορίζοντα, σε περιπτώσεις μαζικής υπεργαλαξιακής μαύρης τρύπας. Και όταν πρόκειται να κάνεις πολλά για να το αποφύγεις αυτό (ο καινούριος φίλος σου σε χαιρετά, «διπλή βουτιά»),τότε, το «status quo» είναι λίγο πολύ έξω από επιλογές, έξω από ιδέες, και ο χρόνος τελειώνει (ε,νομίζω ότι μία”Υπερ-Επιτροπή” του Κογκρέσσου καταδιώκεται από λομπίστες…την ίδια ιδέα δεν έχετε και εσείς στον εγκέφαλό σας ?).

Ως εκ τούτου, να μου επιτρέψετε για μια –δύο παραγράφους. Τώρα, παρακαλώ σημειώστε: Αυτό είναι ένα εξαιρετικά διχαστικό θέμα, και με το “είχε δίκιο ο Μαρξ?” Δεν εννοώ :”ο κομμουνισμός είναι το λαμπρό μέλλον της ανθρωπότητας, αδελφοί μου στα όπλα (Και είμαι αρχηγός σας -!!!)”. Γιατί, βέβαια, νομίζω ότι είχαμε πολλές αναγκαστικές διαδηλώσεις ότι δεν ήταν. Αντίθετα, θέλω να πω: «Υπήρχε ίσως μία-δύο μικρές διοράσεις σε διαγνώσεις του Μαρξ για τις ασθένειες του βιομηχανικού καπιταλισμού “.

Ας πάρουμε τη μεγάλη κριτική του Μαρξ, του βιομηχανικού καπιταλισμού, ένα προς ένα. (και «με καυστικό τρόπο»,δεδομένου ότι είμαι μακριά από έναν μαρξιστή οικονομολόγο, είναι απολύτως εφικτό, οι γρήγορες, οι «αποσπασματικές» περιγραφές μου,δεν θα είναι και πολύ επιθυμητές).

Μαρξ4Εξαθλίωση. Ο Μαρξ υποστήριξε ότι ο καπιταλισμός θα εξαθλίωνε τους εργαζομένους: εννοούσε ότι η εργασία θα είναι «εκμετάλλευση» – όχι μόνο σε μια καθαρά ηθική έννοια, αλλά και σε πολύ περιορισμένη οικονομική : ότι οι πραγματικοί μισθοί θα μειωθούν, και τις συνθήκες εργασίας θα επιδεινωθούν περαιτέρω. «Πέφτει μέσα» ο Μαρξ στο ζήτημα αυτό; Θα έλεγα αρκετά: Οι μισθοί σε πολλές προηγμένες οικονομίες – ιδίως, στις πιο καθαρές καπιταλιστικές, με την χρηματιστηριακή έννοια – έχουν αποτύχει να συμβαδίζουν με την παραγωγικότητα όχι για χρόνια, αλλά εδώ και δεκαετίες. (ο μέσος όρος των μισθών των ΗΠΑ έχει παραμείνει στάσιμη για περίπου 40 χρόνια .) Σε μακροοικονομικό επίπεδο, το μερίδιο του εισοδήματος της εργασίας έχει μειωθεί δραματικά , ενώ η μερίδα του λέοντος της αύξησης έχει συγκεντρωθεί σε εκείνους στην κορυφή .

Κρίση. Την ώρα που οι εργαζόμενοι πληρώνονται όλο και λιγότερο, ο καπιταλισμός θα είναι επιρρεπείς σε χρόνιες, αέναες κρίσεις Υπερπαραγωγής – γιατί δεν θα έχουν τα μέσα να αγοράσουν ή να επενδύσουν σε αρκετά αγαθά για να κρατήσει ο καπιταλισμός τη «ροή» της οικονομίας. Όπως το έθεσε ο Μαρξ, ήταν πιθανό να είναι “η φτώχεια στη μέση αφθονία”. Πώς τα «πάει» ο Μαρξ στο ζήτημα αυτό; Καθόλου κακά, θα έλεγα: τις τρεις τελευταίες δεκαετίες έχουν όντως χαρακτηριστεί από την παγκόσμια κρίση για το τι θα μπορούσαμε να πούμε απερίφραστα Υπερπαραγωγή (σκεφτείτε: πολύ μικρή ζήτηση και «κυνηγάς» πάρα πολλά αντικείμενα μιας χρήσης, με αποτέλεσμα τη μαζική παγκόσμια κρίση του χρέους, καθώς εξαφανίζεται η μέση τάξη που επωμίστηκε όλο και περισσότερο χρέος για να αντισταθμίσει τη στασιμότητα των πραγματικών μισθών.)

Στασιμότητα. Εδώ είναι η πιο αμφιλεγόμενη – και η πιο περίεργη – πρόβλεψη του Μαρξ.Καθώς οι οικονομίες παραμένουν στάσιμες, το πραγματικό ποσοστό του κέρδους θα πέσει. Πώς αυτό το ποσοστό κέρδους θα κρατηθεί ψηλά; Με μια πρώτη ματιά, φαίνεται να έχουν εντελώς απαξιωθεί: τα εταιρικά κέρδη έχουν σπάσει την οροφή και έχουν μπεί στη στρατόσφαιρα. Αλλά σκεφτείτε το ξανά, με οικονομικούς όρους: η πρόβλεψη του Μαρξ αφορούσε «πραγματικό κέρδος», όχι τους μυστήριους αριθμούς που σερβίρονται από «φασουλομετρητές», και αναμασώνται με γούστο από τους «Αναλυτές». Όταν εξετάσεις αυτούς τους όρους, ο Μαρξ μπορεί να θεωρηθεί ότι έχει πεί : αν και εταιρείες εμφανίζουν νόμιμα ονομαστικά κέρδη, θα πρότεινα μια σημαντική συνιστώσα, του ότι το «κέρδος» είναι τεχνητό, το οποίο έχει κερδηθεί από τη μεταφορά της Αξίας, αντί για τη δημιουργία του (απλά ρωτήστε Mega-Τράπεζες, Μεγάλες εταιρείες Ενέργειας, ή μεγάλες εταιρείες Φαγητού). Το έχω ονομάσει αυτό «λεπτή αξία» και ο Michael Porter το έχει περιγράψει ως αποτυχία για τη δημιουργία «κοινής αξίας».Αντικαταστήστε το “μείωση των πραγματικών κερδών” με το «συρρίκνωση της πραγματικής αξίας» και είναι ανάλογη με το αυτό που ο Tyler Cowen και εγώ έχουμε ονομάσει Μεγάλη Στασιμότητα (αν και είναι casus belli για εμάς, και γι ‘αυτό διαφέρει σημαντικά από τον όρο του Μαρξ).

Μαρξ8Αποξένωση. Οταν οι εργαζόμενοι έχουν διαχωριστεί από την αποτέλεσμα της εργασίας τους, ο Μαρξ υποστήριξε, ότι η αίσθηση της αυτοδιάθεσης συρρικνώθηκε, αποξενώνοντας τους από την αίσθηση της έννοιας, του σκοπού, και της εκπλήρωσης. Πώς τα πάει ο Μαρξ στο ζήτημα αυτό; Θα έλεγα αρκετά καλά: ακόμα και οι πιο αυτοαποκαλούμενοι ανθρώπινοι σύγχρονοι χώροι εργασίας , με όλες τις ανέσεις για τα «πλάσματα», είναι προμαχώνες της συντριβής των οστών, ανιαροί χώροι και σου ρουφούν την ψυχή, που γεμίζουν με θλιβερές συναντήσεις, μελαγχολική εργασία και χωρίς στόχους, που είναι,λίγο πολύ, αποξένωση. Εάν η εφίδρωση που σας προκαλούν οι γραμματοσειρές πάνω στο φόντο σε μια παρουσίαση του PowerPoint για τη μέγα-μόχλευση της εξαγοράς μιας γραμμής του σχεδιασμού μωρουδιακών πανών, είναι το πορτρέτο της σύγχρονης «εργασίας»,τότε φωνάξτε με και θα στοιχημάτιζα με τους περισσότερους από εσάς -αποξενωμένους: απεμπλοκή, ηθικό, χωρίς κίνητρα , χωρίς έμπνευση, και όπως επαληθεύτηκα ως στωικός Ζεν Μάστερ είστε αναγκασμένοι να παρακολουθήσετε ένα ατελείωτο σήριαλ των Κάουμποϋς καιτων Εξωγήινων .

Ψευδή συνείδηση. ​​Σύμφωνα με τον Μαρξ, μια από τις πιο ολέθριες πτυχές του βιομηχανικού καπιταλισμού ήταν ότι οι προλετάριοι δεν θα ξέρουν καν ότι είναι θύματα εκμετάλλευσης – και θα μπορούσαν να «γιορτάζουν» ακόμη και με αυτούς τους παράγοντες πίσω από την εκμετάλλευσή τους, σε ένα είδος ιδεολογικού Συνδρόμου της Στοκχόλμης, ότι απέκρυψε και παραποιεί τις σχέσεις εξουσίας μεταξύ των τάξεων. Πώς τα παέι ο Μαρξ στο ζήτημα αυτό; Εσύ θα μου πεις. Θα επισημάνω απλώς: Ο μεγαλύτερος ιδιώτης-εργοδότης της Αμερικής είναι η Wal-Mart. Ο δεύτερος μεγαλύτερος εργοδότης της Αμερικής είναι της McDonald.

Φετιχισμός των εμπορευμάτων.
Ενα αντικείμενο-φετίχ είναι κάτι παραπάνω από ένα σύμβολο: πιστεύουμε ότι όντως συμβολίζει πραγματικά την εξουσία που το σύμβολο αντιπροσωπεύει (όπως ένα είδωλο, ή ένα τοτέμ με μαγικές ιδιότητες). Ο Μαρξ υποστήριξε ότι βάσει των κανόνων για τη βιομηχανική εποχή του καπιταλισμού, τα εμπορεύματα έγιναν «αξιοσέβαστα φυλαχτά», που λατρεύονταν μέσω συναλλαγών και μέσω ανταλλαγών, διαποτισμένη με μυστικιστικές δυνάμεις που τους δίνουν εγγενή αξία – και να επισκιάζεται η αξία της ανθρώπινης εργασίας, από τους ανθρώπους που έχουν εργαστεί πάνω τους στην πρωταρχική παραγωγή. Είναι μια από τις πιο λεπτές αποχρώσεις και έννοιες του Μαρξ. Έχει «πάλι επιφοίτηση» ?

Και πάλι,απλώς θα επισημάνω κοινωνίες που στην έξαλλη επιδίωξη του «περισσότερα», του «μεγαλύτερα» ,του «ταχύτερα», του «φθηνότερα», του «πιο άσχημα»,του «τώρα», είτε πρόκειται για τους ναούς του λιανικού εμπορίου στην Αμερική,τα τεράστια εμπορικά κέντρα, είτε για τους στασιαστές του Λονδίνουκλέβουν, όχι ψωμί, αλλά video games.

Μαρξ9Η Κριτική του Μαρξ φαίνεται σήμερα, πιο ηχηρή από ό, τι θα μπορούσαμε να είχαμε μαντέψει. Τώρα, εδώ είναι που εγώ δεν προτείνω: ότι οι συνταγές του Μαρξ για το τι θα κάνουμε με το πιο πάνω ασθένειες ήταν επιθυμητές, καλές, ή ακριβείς. Η Ιστορία, θα «δείξει» αν ήταν κάτι ή τίποτα.Ωστόσο, επειδή τίποτα δεν είναι μαύρο ή άσπρο – και ενώ οι συνταγές του Μαρξ ήταν φτωχές, ίσως, αν είμασταν έτοιμοι να σκεφτούμε διακριτικά, αξίζει τον κόπο να διαχωρίσουμε τις διαγνώσεις του από αυτές τις ασθένειες.

Επειδή η αλήθεια θα μπορούσε απλώς να είναι ότι η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται σε ιστορικό, γενεαλογικό πρόβλημα, και μαστίζεται από τα προβλήματα που η Ορθοδοξία της δεν περίμενε, δεν είδε να έρχονται, και δεν ξέρει τι να κάνει με αυτά.Ως εκ τούτου, αν θα πάμε να ανατρέψουμε αυτή την κρίση, θα πρέπει να σκεφτούμε έξω από το μεγάλο κατάστημα-κουτί, το McMansion, το αδιέξοδο McJob, το σχέδιο διάσωσης, το σούπερ-μπόνους , και την τιμή της μετοχής.

Το μέλλον της πληρότητας κατά πάσα πιθανότητα δεν θα είναι μαρξιστικό – αλλά δεν θα μοιάζει με το παρόν. Και αν θα πάμε να εντοπίσουμε τις απαρχές του καλύτερου, του πιο σταθερού, του πιο αυθεντικού, του πιο ουσιαστικού, στην ουσία,του πιο Ανθρώπινου Μοντέλου για την Ευημερία, ίσως είναι χρήσιμο να διερευνηθούν – ακόμα και όταν δεν συμφωνούμε μαζί τους – οι κριτικές και οι προφητείες αυτών οι οποίοι το αμφισβήτησαν ήδη από εχθές.
* http://en.wikipedia.org/wiki/Umair_Haque#Early_life

Ελεύθερη μετάφραση-αντιγραφή δια χειρός «Αμετανόητου»

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην olympiada στις 16 Σεπτεμβρίου, 2011

http://olympia.gr/2011/09/16/%ce%b5%ce%af%cf%87%ce%b5-%ce%b4%ce%af%ce%ba%ce%b9%ce%bf-%ce%bf-%ce%bc%ce%ac%cf%81%ce%be/

Γιατί ο Μαρξ είχε άδικο…


Μαρξ1Του ΜΑΡΚΟΥ ΚΑΡΑΣΑΡΙΝΗ

Εδώ και τέσσερα χρόνια το όνομά του πλανιέται πάνω από την Ευρώπη ως φάντασμα. Το «Time» και το «Newsweek» τού αφιέρωναν το 2009 εξώφυλλα με προτροπές («ας τον ξανασκεφτούμε») και διαβεβαιώσεις («είμαστε όλοι σοσιαλιστές τώρα»). Διαπρεπείς καθηγητές, όπως ο Νουριέλ Ρουμπινί, έβρισκαν το 2011 ότι «εν μέρει είχεδίκιο ότι η παγκοσμιοποίηση, η ασύδοτη χρηματοπιστωτική διαμεσολάβηση και η αναδιανομή πλούτου και εισοδημάτων σε βάρος του εργατικού δυναμικού προς όφελος του κεφαλαίου θα μπορούσαν να οδηγήσουν τον καπιταλισμό στην αυτοκαταστροφή».

Οταν το καλοκαίρι του 2012 η γερμανική τράπεζα Sparkasse ζητούσε από τους πελάτες της να επιλέξουν μεταξύ δέκα διαφορετικών εκδοχών εκείνη που θα κοσμούσε τη νέα έκδοση της πιστωτικής της κάρτας, η δική του γενειοφόρος μορφή πλειοψηφούσε θριαμβευτικά.
Από εκείνη την αποφράδα Δευτέρα της 15ης Σεπτεμβρίου 2008, οπότε η Lehman Brothers κατέληξε στα χέρια των θεραπόντων της αμερικανικής οικονομίας, κάθε λογής δημοσιολόγοι, οικονομολόγοι, πιστοί και αμφισβητίες της οικονομίας της αγοράς έρχονται τακτικά αντιμέτωποι με το ερώτημα αν ο Καρλ Μαρξ είχε τελικά δίκιο. Καθώς, όμως, οι απανταχού της Δύσης «Αγανακτισμένοι» διόλου διατεθειμένοι φαίνεται να είναι να κάνουν πράξη την επαναστατική απάλειψη του συστήματος, εμμένοντας σε ζητήματα δικαιοσύνης και ισότητας, οι ανησυχούντες μάλλον θα έπρεπε να αναρωτιούνται περισσότερο μήπως δεν ήταν ο ίδιος ο Μαρξ, αλλά ένας ελάσσων μαρξιστής που δικαιώνεται τελικά, με έναν αιώνα καθυστέρηση. Γιατί εκείνος που μίλησε πρώτος για πρακτικές επιδιώξεις σε βάρος των θεωρητικών, για μεταρρύθμιση του συστήματος αντί της βίαιης κατάλυσής του, δεν ήταν ο δάσκαλος, αλλά ένας μαθητής του, ο Εντουαρντ Μπερνστάιν.

ΠΟΙΟΣ ΜΑΡΞ;

Ο Καρλ Μαρξ (1818-1883) μπορεί να επιστρέφει, συνήθως όμως δεν διευκρινίζεται ποιος ακριβώς Μαρξ είναι αυτός – ο οπαδός της οικονομικής αιτιοκρατίας, ο επαναστάτης του «Κομμουνιστικού μανιφέστου» ή ο αμείλικτος κριτικός των δομικών ελαττωμάτων του καπιταλισμού; Η οικονομική σκέψη μετά το 2008 δέχθηκε (έστω και απρόθυμα) να μπολιαστεί ξανά με κάποιες δόσεις κεϊνσιανισμού, δεν έδειξε, όμως, οποιαδήποτε τάση αποδοχής των δικών του υποδείξεων. Τα πολυπληθή κινήματα «Αγανακτισμένων» σε Ευρώπη και Αμερική μπορεί να χρησιμοποίησαν την εικόνα του ή τη συνθηματολογία των κληρονόμων του, ουδέποτε όμως εξέφρασαν τη διάθεση να σπάσουν τις αλυσίδες τους. Οχι, η αλήθεια είναι ότι ο Καρλ Μαρξ εκτιμάται σήμερα για μια συμβολή η οποία ουδέποτε στην πραγματικότητα ξεχάστηκε: υπήρξε ο πιο οξυδερκής και πλήρης κριτικός του καπιταλισμού σε επίπεδο πολιτικής οικονομίας, αναδεικνύοντας με ακρίβεια τόσο τα επιτεύγματα όσο και τις δομικές στρεβλώσεις του. Αν, όμως, περιμένει κανείς από τον δάσκαλο πρακτικές συμβουλές και οδηγίες για το εδώ και το τώρα, είναι καταδικασμένος να απογοητευθεί.

Μαρξ6«Είναι εξαιρετικά προβληματικό να αναρωτιόμαστε τι θα είχε πει ο Μαρξ ή ο Πλάτωνας σήμερα – και μετά να το επινοούμε» μας εξηγεί ο Ντόναλντ Σασούν, καθηγητής Συγκριτικής Ευρωπαϊκής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Κουίν Μέρι του Λονδίνου και συγγραφέας του έργου αναφοράς «Εκατό χρόνια σοσιαλισμού – Η δυτικοευρωπαϊκή Αριστερά στον 20ό αιώνα» (εκδ. Καστανιώτη). «Ο Μαρξ, για παράδειγμα, δεν λέει και πολλά για τις κρίσεις του καπιταλισμού. Και το είδος καπιταλισμού που έχουμε σήμερα είναι πολύ διαφορετικό από εκείνο της εποχής του, ειδικά όσον αφορά τον βαθμό της χρηματοπιστωτικής τροπής της διεθνούς οικονομίας, γεγονός που δεν θα μπορούσε να είχε προβλέψει – και, για την ακρίβεια, δεν το προέβλεψε. Για τον Μαρξ, οι τράπεζες ήταν σημαντικό στοιχείο της κεφαλαιοκρατίας επειδή ανακύκλωναν τις αποταμιεύσεις σε επενδύσεις. Στις μέρες μας, αυτό αποτελεί μικρό μέρος της δραστηριότητάς τους – διαφορετικά δεν θα βρισκόμασταν, άλλωστε, στο χάος που βρισκόμαστε σήμερα».

ΠΟΙΟΣ ΜΠΕΡΝΣΤΑΙΝ;

«Σήμερα ούτε καν η τροτσκιστική Αριστερά δεν μιλά για ένοπλη επανάσταση» έλεγε ο αριστερός αρθρογράφος του βρετανικού «Independent» Οουεν Τζόουνς τον Ιούλιο του 2012. Οντως, μεταξύ των πολυάριθμων αιτημάτων που καταγράφηκαν πέρυσι από μέσα ενημέρωσης όπως το περιοδικό «Bloomberg Businessweek», το δίκτυο MNBC ή η εφημερίδα «Los Angeles Times» ως στόχοι του κινήματος Occupy Wall Street μπορεί να βρει κανείς εκείνα του μετριασμού των οικονομικών ανισοτήτων, της μείωσης της επιρροής των οικονομικών συμφερόντων στην πολιτική σφαίρα, της καταπολέμησης της διαφθοράς, της αύξησης των θέσεων εργασίας, της τραπεζικής μεταρρύθμισης, όχι όμως αυτό της κατάργησης της οικονομίας της αγοράς ή της επαναστατικής εγκαθίδρυσης μιας σοσιαλιστικής κοινωνίας. Η κοινωνία της κατανάλωσης δεν αναζητεί ριζοσπαστικές λύσεις, αλλά διορθώσεις πορείας, δεν επιδιώκει την έξωση του καπιταλισμού, αλλά τη μεταρρύθμισή του. Και αυτή δεν είναι η επικράτεια του Μαρξ, είναι εκείνη του Μπερνστάιν.

Εξέχουσα προσωπικότητα των γερμανών σοσιαλδημοκρατών της εποχής του, επιφανής ακτιβιστής, φίλος του Μαρξ κατά τα τελευταία χρόνια της ζωής του και μετέπειτα προστατευόμενος του Φρίντριχ Ενγκελς, ο Εντουαρντ Μπερνστάιν (1850-1932) υπήρξε ένα από τα «τρομερά παιδιά» του μαρξισμού των αρχών του 20ού αιώνα – και πρώτος μεγάλος διαφωνών του. Συγγραφέας το 1891 (από κοινού με τον Καρλ Κάουτσκι) του λεγόμενου «Προγράμματος της Ερφούρτης» το οποίο καθόρισε για δεκαετίες τους βασικούς πολιτικούς στόχους των σοσιαλιστών, τόλμησε το 1899 να ασκήσει κριτική στον Μαρξ για τις μη επαληθευόμενες προβλέψεις του περί επικείμενης κατάρρευσης του καπιταλισμού: «Οι χωρικοί δεν καταποντίζονται, η μεσαία τάξη δεν εξαφανίζεται, οι κρίσεις δεν μεγεθύνονται, η αθλιότητα και η δουλοπαροικία δεν αυξάνονται».

Μαρξ3Αντί να αναμένει ή να απεργάζεται μια απίθανη πτώση του συστήματος, το κίνημα όφειλε να επιδιώξει άμεσα πολιτικά και κοινωνικά οφέλη εντός του, οι μεταρρυθμίσεις από απλή προπαγάνδα έπρεπε να μεταβληθούν σε ρεαλιστικούς στόχους. Για τις …
αναθεωρητικές αυτές απόψεις του ο Μπερνστάιν αποκηρύχθηκε από τους «ορθόδοξους» συμμαρξιστές του ως «ρεβιζιονιστής», εγκαινιάζοντας μια καθαγιασμένη έκτοτε από τον χρόνο αριστερή παράδοση καταδίκης όσων παρεξέκλιναν από τα καθιερωμένα. Ο αποσυνάγωγος, ωστόσο, δεν άργησε να δικαιωθεί, έστω και σιωπηρά. «Μετά τη Ρωσική Επανάσταση του 1917», μας λέει ο Ντόναλντ Σασούν, «όταν το σοσιαλιστικό κίνημα διασπάστηκε, η σοσιαλδημοκρατική πλειοψηφία, οι μη κομμουνιστές σοσιαλιστές, πρακτικά ασπάζονταν όλο και περισσότερο τις απόψεις του Μπερνστάιν, οι οποίες κυριάρχησαν μετά το 1945, καθώς ο αντικομμουνισμός ενισχυόταν από τον Ψυχρό Πόλεμο και την εμπειρία του σταλινισμού».

ΠΟΙΟΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΔΥΟ ΕΙΧΕ ΔΙΚΙΟ;

Αν στην επέτειο των 90 χρόνων από τον θάνατό του το όνομα του γερμανού θεωρητικού είναι πλέον παντελώς άγνωστο, αυτό συμβαίνει γιατί οι θέσεις του διαχύθηκαν στη μεταπολεμική παράδοση των «εκσυγχρονιστών», «ανανεωτικών» ή «μεταρρυθμιστών» της σοσιαλδημοκρατίας και στην ανοικοδόμηση του ευρωπαϊκού κράτους πρόνοιας: «Η ουσία σε όσα έλεγε ο Μπερνστάιν», εκτιμά ο Σασούν, «ήταν η ιδέα ότι θα έφτανε κανείς στον σοσιαλισμό αυξάνοντας το εκτός αγοράς τμήμα της οικονομίας. Και είναι αλήθεια ότι το εκτός αγοράς τμήμα της οικονομίας, η κατανομή των πόρων διά πολιτικών μέσων, μέσω του κράτους, αυξήθηκε σε τεράστιο βαθμό την εποχή της συγκρότησης του κράτους πρόνοιας. Οι υπηρεσίες Υγείας στην Ευρώπη, όχι τόσο στις ΗΠΑ, θεωρήθηκε ότι δεν πρέπει να λειτουργήσουν ως αγορά Υγείας: αν αρρωστήσει κανείς, απλώς θεραπεύεται. Το ίδιο και στον χώρο της εκπαίδευσης – δωρεάν Παιδεία. Υπήρχαν οπωσδήποτε ανισότητες και ορισμένες αυξάνονταν, η βασική, όμως, αρχή ότι οι αγορές δεν ρυθμίζουν τα πάντα έγινε μεταπολεμικά αποδεκτή από την Αριστερά στη δυτική Ευρώπη. Εγινε αποδεκτή ακόμη και από τη Δεξιά – κάτι που δείχνει την επιτυχία της.

Η Δεξιά δεν επιχείρησε να εξαλείψει τη δωρεάν Παιδεία ή τα εθνικά συστήματα Υγείας ούτε στη Γερμανία, ούτε στη Βρετανία, ούτε στη Γαλλία, ούτε στην Ιταλία. Ακόμη και η ριγκανική επανάσταση ή ο θατσερισμός της δεκαετίας του ’80, τα αμφισβήτησαν μεν, χωρίς όμως να μπορέσουν να τα καταβάλουν. Ωστόσο, αυτό που δεν αντιλήφθηκε ο Μπερνστάιν, ή οποιοσδήποτε άλλος σύγχρονός του, είναι ότι πολλές από αυτές τις μεταρρυθμίσεις είναι απόλυτα συμβατές με τον καπιταλισμό – για την ακρίβεια, κάποιοι ισχυρίζονται ότι αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα του, γιατί τον καθιστούν περισσότερο συμπονετικό, λιγότερο σκληρό ή κτηνώδη».

Μαρξ 7Είναι βέβαιο ότι κανείς δεν πρόκειται να μπει στον κόπο να γράψει για τον Μπερνστάιν κάτι αντίστοιχο με το πρόσφατο βιβλίο του διάσημου μαρξιστή κριτικού λογοτεχνίας Τέρι Ιγκλετον «Γιατί ο Μαρξ είχε δίκιο» (εκδ. Πατάκη)». Από τη μία πλευρά η διαφορά βεληνεκούς είναι μεγάλη: ο δάσκαλος διέθετε τέτοιο εύρος κριτικού στοχασμού, ώστε να χρειάζεται ανασκευαστές, αναθεωρητές, κριτικούς και υπερασπιστές. Από την άλλη, μπορεί ο μαθητής να αποδείχθηκε ρεαλιστικότερος του δασκάλου όσον αφορά τη μέθοδο οικοδόμησης μιας πιο δίκαιης κοινωνίας, ούτε όμως οι δικοί του μύχιοι πόθοι ευοδώθηκαν: ο καπιταλισμός δεν υποσκελίστηκε βαθμιαία από τον σοσιαλισμό, ενώ, όπως σημειώνει ο Σασούν «ο Μπερνστάιν υποστήριζε ότι ο καπιταλισμός θα ρύθμιζε το πρόβλημα των κρίσεών του», κάτι που η πραγματικότητα πρόσφατα διέψευσε πανηγυρικά.
Ωστόσο, αν κατά τη Eurostat και τον ΟΟΣΑ η Ευρωπαϊκή Ενωση έχει τη δυνατότητα κατά τη διάρκεια της χειρότερης κρίσης από το 1929 να δαπανά το 5% του ΑΕΠ της για την Παιδεία και το 9,6% για την περίθαλψη, αν, παρά την επικράτηση μιας αδιέξοδης λογικής περικοπών, «ο δυτικοευρωπαϊκός καπιταλισμός διατηρείται ως σήμερα σε μεγάλο βαθμό διαμορφωμένος όπως συγκροτήθηκε στις δεκαετίες του ’50 και του ’60», σύμφωνα με τον Ντόναλντ Σασούν, αν οι διαμαρτυρόμενοι της τελευταίας διετίας ζητούν επιτακτικά την ευνομία αντί τη ριζική μεταβολή, τότε ένα είναι σαφές. Ζούμε (ακόμη) στον κόσμο του Μπερνστάιν, όχι του Μαρξ.

24.12.12

http://nonews-news.blogspot.gr/2012/12/blog-post_3867.html

Φώτης Κόντογλου – Ἡ Γέννηση τοῦ Χριστοῦ, τὸ Μέγα Μυστήριον


ΓέννησηΜυστήριο ξένον, λέγει ὁ Ὑμνωδός, τὴ Γέννηση τοῦ Χριστοῦ, τὸ νὰ γεννηθῆ σὰν ἄνθρωπος, ὄχι κανένας προφήτης, ὄχι κανένας ἄγγελος, ἄλλα ὁ ἴδιος ὁ Θεός! Ὁ ἄνθρωπος, θὰ μποροῦσε νὰ φθάσει σὲ μία τέτοια πίστη; Οἱ φιλόσοφοι καὶ οἱ ἄλλοι τετραπέρατοι σπουδασμένοι ἤτανε δυνατὸ νὰ παραδεχθοῦν ἕνα τέτοιο πράγμα; Ἀπὸ τὴν κρισάρα τῆς λογικῆς τους δὲν μποροῦσε νὰ περάσει ἢ παραμικρὴ ψευτιά, ὄχι ἕνα τέτοιο τερατολόγημα! Ὁ Πυθαγόρας, ὁ Ἐμπεδοκλῆς κι ἄλλοι τέτοιοι θαυματουργοί, ποὺ ἤτανε καὶ σπουδαῖοι φιλόσοφοι, δὲ μπορέσανε νὰ τοὺς κάνουνε νὰ πιστέψουνε κάποια πράγματα πολὺ πιστευτά, καὶ θὰ πιστεύανε ἕνα τέτοιο τερατολόγημα; Γι᾿ αὐτὸ ὁ Χριστὸς γεννήθηκε ἀνάμεσα σὲ ἁπλοὺς ἀνθρώπους, ἀνάμεσα σὲ ἀπονήρευτους τσοπάνηδες, μέσα σε μία σπηλιά, μέσα στὸ παχνί, ποὺ τρώγανε τὰ βόδια.

Κανένας δὲν τὸν πῆρε εἴδηση, μέσα σε ἐκεῖνον τὸν ἀπέραντο κόσμο, ποὺ ἐξουσιάζανε οἱ Ῥωμαῖοι, γιὰ τοῦτο εἶχε πεῖ ὁ προφήτης Γεδεών, πὼς θὰ κατέβαινε ἥσυχα στὸν κόσμο, ὅπως κατεβαίνει ἡ δροσιὰ ἀπάνω στὸ μπουμπούκι τοῦ λουλουδιοῦ, «ὡς ὑετὸς ἐπὶ πόκον». Ἀνάμεσα σὲ τόσες μυριάδες νεογέννητα παιδιά, ποιὸς νὰ πάρει εἴδηση τὸ πιὸ πτωχὸ ἀπὸ τὰ πτωχά, ἐκεῖνο ποῦ γεννήθηκε ὄχι σὲ καλύβι, ὄχι σὲ στρούγκα, ἀλλὰ σὲ μία σπηλιά; Καὶ κείνη ξένη, γιατὶ τὴν εἴχανε οἱ τσομπαναρέοι νὰ σταλιάζουνε τὰ πρόβατά τους.

Τὸ «ὑπερεξαίσιον καὶ φρικτὸν μυστήριο» τῆς Γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ ἔγινε τὸν καιρὸ ποὺ βασίλευε ἕνας μοναχὰ αὐτοκράτορας ἀπάνω στὴ γῆ, ὁ Αὔγουστος, ὁ ἀνιψιὸς τοῦ Καίσαρα, ὕστερα ἀπὸ μεγάλη ταραχὴ καὶ αἱματοχυσία ἀνάμεσα στὸν Ἀντώνιο ἀπὸ τὴ μία μεριά, καὶ στὸν Βροῦτο καὶ τὸν Κάσσιο ἀπὸ τὴν ἄλλη. Τότε γεννήθηκε κι ὁ ἕνας καὶ μοναχὸς πνευματικὸς βασιλιάς, ὁ Χριστός. Κι᾿ αὐτὸ τὸ λέγει ἡ ποιήτρια Κασσιανὴ στὸ δοξαστικὸ ποὺ σύνθεσε, καὶ ποὺ τὸ ψέλνουνε κατὰ τὸν Ἑσπερινὸ τῶν Χριστουγέννων: «Αὐγούστου μοναρχήσαντος ἐπὶ τῆς γῆς, ἡ πολυαρχία τῶν ἄνθρωπων ἐπαύσατο. Καὶ Σοῦ ἐνανθρωπήσαντος ἐκ τῆς ἁγνῆς ἡ πολυθεΐα τῶν εἰδώλων κατήργηται. Ὑπὸ μίαν βασιλείαν ἐγκόσμιον αἱ πόλεις γεγένηνται. Καὶ εἰς μίαν δεσποτείαν Θεότητος τὰ ἔθνη ἐπίστευσαν…».

Χριστ2Τὴ Γέννηση τοῦ Χριστοῦ τὴν προφητέψανε οἱ Προφῆτες. Πρῶτος ἀπ᾿ ὅλους τὴν προφήτεψε ὁ πατριάρχης Ἰακώβ, τὴ μέρα ποὺ εὐλόγησε τοὺς δώδεκα υἱούς του, καὶ εἶπε στὸν Ἰούδα «δὲν θὰ λείψει ἄρχοντας ἀπὸ τὸν Ἰούδα μήτε βασιλιὰς ἀπὸ τὸ αἷμά του, ὡς ποὺ νὰ ἔλθει ἐκεῖνος, γιὰ τὸν ὁποῖον εἶναι γραμμένο νὰ βασιλεύει ἀπάν᾿ ἀπ᾿ ὅλους, κι αὐτὸν τὸν περιμένουμε ὅλα τὰ ἔθνη». Ὡς τὸν καιρὸ ποὺ γεννήθηκε ὁ Χριστός, οἱ Ἰουδαῖοι, τὸ γένος τοῦ Ἰούδα, εἴχανε ἄρχοντες, δηλαδὴ κριτὲς καὶ ἀρχιερεῖς, ποὺ ἤτανε κ᾿ οἱ πολιτικοὶ ἄρχοντές τους. Ἀλλὰ τότε γιὰ πρώτη φορὰ ἔγινε ἄρχοντας τῆς Ἰουδαίας ὁ Ἡρώδης, ποὺ ἤτανε ἐθνικὸς καὶ ἔβαλε ἀρχιερέα τὸν Ἀνάνιλον «ἀλλογενῆ», ἐνῶ οἱ ἀρχιερεῖς εἴχανε πάντα μητέρα Ἰουδαία. Τελευταῖος Ἰουδαῖος ἀρχιερεὺς στάθηκε ὁ Ὑρκανός. Καὶ οἱ ἄλλοι προφῆτες προφητέψανε τὴ Γέννηση τοῦ Χριστοῦ, προπάντων ὁ Ἡσαΐας.

Τὴ Γέννηση τοῦ Χριστοῦ τὴ λένε οἱ ὑμνωδοὶ «τὸ πρὸ αἰώνων ἀπόκρυφον καὶ Ἀγγέλοις ἄγνωστον μυστήριον», κατὰ τὰ λόγια του Παύλου ποὺ γράφει: «Ἐμοὶ τῷ ἐλαχιστοτέρῳ πάντων τῶν ἁγίων ἐδόθη ἡ χάρις αὐτὴ ἐν τοῖς ἔθνεσιν εὐαγγελίσασθαι τὸν ἀνεξιχνίαστον πλοῦτον τοῦ Χριστοῦ καὶ φωτίσαι πάντας τίς ἡ οἰκονομία τοῦ μυστηρίου τὸν ἀποκεκρυμμένου ἀπὸ τῶν αἰώνων ἐν τῷ Θεῷ, τῷ τὰ πάντα κτίσαντι διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἵνα γνωρισθῇ νῦν ταῖς ἀρχαῖς καὶ ταῖς ἐξουσίαις ἐν τοῖς ἐπουρανίοις διὰ τῆς ἐκκλησίας ἡ πολυποίκιλος σοφία τοῦ Θεοῦ» (Ἐφεσ. γ´ 8-10). Ὁ ἀπόστολος Παῦλος λέγει, πὼς αὐτὸ τὸ μυστήριο δὲν τὸ γνωρίζανε καθαρὰ καὶ μὲ σαφήνεια οὔτε οἱ Ἄγγελοι, γι᾿ αὐτὸ ὁ ἀρχάγγελος Γαβριὴλ μὲ τρόμο τὸ εἶπε στὴν Παναγία.

Καὶ στοὺς Κολασσαεῖς γράφοντας ὁ θεόγλωσσος Παῦλος, λέγει: «Τὸ μυστήριον τὸ ἀποκεκρυμμένον ἀπὸ τῶν αἰώνων καὶ ἀπὸ τῶν γενεῶν, νυνὶ ἐφανερώθη τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ, οἷς ἠθέλησε ὁ Θεὸς γνωρίσαι τὶς ὁ πλοῦτος, τῆς δόξης τοῦ μυστηρίου τούτου ἐν τοῖς ἔθνεσιν, ὃς ἐστὶ Χριστὸς ἐν ἡμῖν ἡ ἐλπὶς τῆς δόξης». Λέγει, πῶς φανερώθηκε αὐτὸ τὸ μυστήριο στοὺς ἁγίους, ποὺ θέλησε ὁ Θεὸς νὰ τὸ μάθουνε, καὶ αὐτοὶ θὰ τὸ διδάσκανε στὰ ἔθνη; στοὺς εἰδωλολάτρες, ποὺ προσκυνούσανε γιὰ θεοὺς πέτρες καὶ ζῶα καὶ διάφορα ἀλλὰ κτίσματα.

Ἑξακόσια χρόνια πρὸ Χριστοῦ ὁ βασιλιὰς Ναβουχοδονόσορ εἶδε στὸ Ὄνειρό του, πὼς βρέθηκε μπροστά του ἕνα θεόρατο φοβερὸ ἄγαλμα, καμωμένο ἀπὸ χρυσάφι, ἀσήμι, χάλκωμα, σίδερο καὶ σεντέφι: Κι ἄξαφνα ἕνας βράχος ξεκόλλησε ἀπὸ ἕνα βουνὸ καὶ χτύπησε τὸ ἄγαλμα καὶ τό ῾κανε σκόνη. Καὶ σηκώθηκε ἕνας δυνατὸς ἄνεμος καὶ σκόρπισε τὴ σκόνη, καὶ δὲν ἀπόμεινε τίποτα. Ὁ βράχος ὅμως ποὺ τσάκισε τὸ ἄγαλμα ἔγινε ἕνα μεγάλο βουνό, καὶ σκέπασε ὅλη τη γῆ. Τότε ὁ βασιλιὰς φώναξε τὸν προφήτη Δανιὴλ καὶ ζήτησε νὰ τοῦ ἐξήγησει τὸ ὄνειρο.

Χριστ3Κι ὁ Δανιὴλ τὸ ἐξήγησε καταλεπτῶς, λέγοντας πὼς τὰ διάφορα μέρη τοῦ ἀγάλματος ἤτανε οἱ διάφορες βασιλεῖες, ποὺ θὰ περνούσανε ἀπὸ τὸν κόσμο ὕστερα ἀπὸ τὸν Ναβουχοδονόσορα καὶ πὼς στὸ τέλος ὁ Θεὸς θὰ ἀναστήσει κάποια βασιλεία ποὺ θὰ καταλύσει ὅλες τὶς βασιλεῖες, ὅπως ὁ βράχος ποὺ εἶχε δεῖ στὸ ἐνύπνιό του ἐξαφάνισε τὸ ἄγαλμα μὲ τὰ πολλὰ συστατικά του: «Καὶ ἐν ταῖς ἡμέραις τῶν βασελέων ἐκείνων, ἀναστήσει ὁ Θεὸς τοῦ οὐρανοῦ βασιλείαν, ἥτις εἰς τοὺς αἰῶνας οὐ διαφθαρήσεται», «κάποιο βασίλειο, λέγει, ποὺ δὲν θὰ καταλυθεῖ ποτὲ στοὺς αἰῶνες τῶν αἰώνων».

Αὐτὴ ἡ βασιλεία ἡ αἰώνια, ἡ ἄφθαρτη, εἶναι ἡ βασιλεία τοῦ Χριστοῦ, ἡ βασιλεία τῆς ἀγάπης στὶς ψυχὲς τῶν ἀνθρώπων καὶ ἱδρύθηκε μὲ τὴν ἁγία Γέννηση τοῦ Κυρίου ποὺ γιορτάζουμε σήμερα. Καὶ ἐπειδὴ εἶναι τέτοια βασιλεία, γι᾿ αὐτὸ θὰ εἶναι αἰώνια, γι᾿ αὐτὸ δὲν θὰ χαλάσει ποτέ, ὅπως γίνεται μὲ τὶς ἄλλες ἐπίγειες καὶ ὑλικὲς βασιλεῖες. Ὅπως ὁ βράχος μεγάλωνε κι ἔγινε ὄρος μέγα καὶ σκέπασε τὴ γῆ, ἔτσι καὶ τὸ κήρυγμα τοῦ Εὐαγγελίου ξαπλώθηκε σ᾿ ὅλη τὴν οἰκουμένη, μὲ τὸ κήρυγμα τῶν Ἀποστόλων: « Εἰς πᾶσαν τὴν γῆν ἐξῆλθεν ὁ φθόγγος αὐτῶν, καὶ εἰς τὰ πέρατα τῆς οἰκουμένης τὰ ῥήματα αὐτῶν».

Ὥστε βγῆκε ἀληθινὴ ἡ ἀρχαιότερη προφητεία τοῦ Ἰακώβ, πὼς σὰν πάψει ἡ ἐγκόσμια ἐξουσία τῶν Ἰουδαίων, θὰ ἔρθει στὸν κόσμο ἐκεῖνος ποὺ προορίστηκε, «ἡ προσδοκία τῶν ἐθνῶν».

Σημείωσε πὼς οἱ Ἑβραῖοι πιστεύανε πὼς ἡ φυλή τους μονάχα ἦταν βλογημένη, καὶ πὼς ὁ Θεὸς φρόντιζε μονάχα γι᾿ αὐτή, καὶ πὼς οἱ ἄλλοι λαοί, «τὰ ἔθνη», ἦταν καταραμένα καὶ μολυσμένα κι ἀνάξια νὰ δεχτοῦν τὴ φώτιση τοῦ Θεοῦ. Λοιπὸν εἶναι παράξενο νὰ μιλᾶ ἡ προφητεία τοῦ Ἰακὼβ γιὰ τὰ ἔθνη, γιὰ τοὺς εἰδωλολάτρες θὰ περιμένουν τὸν Μεσσία νὰ τοὺς σώσει καὶ μάλιστα νὰ μὴ λέει κἂν πὼς τὸν ἀναμενόμενο Σωτῆρα τὸν περιμένανε οἱ Ἰουδαῖοι μαζὶ μὲ τὰ ἔθνη, ἀλλὰ νὰ λέει πὼς τὸν περιμένανε μονάχα οἱ ἐθνικοί: «καὶ αὐτὸς προσδοκία ἐθνῶν». Ὅπως κι ἔγινε. Γιατί, τὴ βασιλεία ποὺ ἵδρυσε ὁ Χριστὸς στὸν κόσμο, τὴ θεμελίωσαν μὲν οἱ ἀπόστολοι, ποὺ ἦταν Ἰουδαῖοι, ἀλλὰ τὴν ξαπλώσανε καὶ τὴν στερεώσανε μὲ τοὺς ἀγῶνες τους καὶ μὲ τὸ αἷμα τοὺς οἱ ἄλλες φυλές, «τὰ ἔθνη».

Χριστ4Εἶναι ὁλότελα ἀκατανόητο, γιὰ τὸ πνεῦμα μας, τὸ ὅτι κατέβηκε ὁ Θεὸς ἀνάμεσά μας σὰν ἄνθρωπος συνηθισμένος καὶ μάλιστα σὰν ὁ φτωχότερος ἀπὸ τοὺς φτωχούς. Αὐτὴ τὴ μακροθυμία μονάχα ἅγιες ψυχὲς εἶναι σὲ θέση νὰ τὴ νιώσουνε ἀληθινά, καὶ νὰ κλάψουνε ἀπὸ κατάνυξη.

Κάποιοι, μ᾿ ὅλα αὐτὰ ποὺ εἴπαμε, δὲν θὰ νιώσουμε τίποτα ἀπὸ τὸ Μυστήριο, ποὺ γιορτάζουμε. Σ᾿ αὐτούς, ἐγὼ ὁ τιποτένιος, δὲ μπορῶ νὰ πῶ τίποτα. Μοναχὰ θὰ τοὺς θυμίσω τὰ αὐστηρὰ λόγια ποὺ γράφει στὴν ἐπιστολή του ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Εὐαγγελιστής, ὁ ἀγαπημένος μαθητὴς τοῦ Χριστοῦ, κι᾿ ὁ θερμότατος κήρυκας τῆς ἀγάπης: «Πᾶν πνεῦμα, ὃ ὁμολογεῖ Ἰησοῦν Χριστὸν ἐν σαρκὶ ἐληλυθότα, ἐκ τοῦ Θεοῦ ἐστι. Καὶ πᾶν πνεῦμα, ὃ μὴ ὁμολογεῖ Ἰησοῦν Χριστὸν ἐν σαρκὶ ἐληλυθότα, ἐκ τοῦ Θεοῦ οὐκ ἐστίν. Οὗτος ἐστὶν ἀντίχριστος».

Πηγή: Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών