Η οικονομική κρίση που διανύουμε θα μπορούσε να θεωρηθεί μια μείζων κρίση της κυρίαρχης θεολογίας του πολιτισμού μας


Manhattan

«La crise financière est devenue une crise religieuse»

© Medef

Μαρίν Σανέλ (Marine Chanel, ΜC): Γιατί αναλύετε την οικονομική κρίση με θεολογικούς όρους;

 

Πατρίκ Βιβερέ (Patrick Viveret): Ξεκινώ από το γεγονός πως μιλάμε για «πίστη», πίστωση» και «πιστωτές», λέξεις που ετυμολογικά παραπέμπουν στην θρησκευτική πίστη, αλλά και στην εμπιστοσύνη. Αλλά να που και η οικονομική κρίση που διανύουμε είναι επίσης και κρίση εμπιστοσύνης (κυρίως των τραπεζών μεταξύ τους), αλλά και μία κρίση ενός συστήματος πεποιθήσεων, μιας πίστης: πλέον δεν πιστεύουμε σε μια σειρά δεδομένων πάνω στα οποία στηρίζονταν οι κυρίαρχες οικονομικές επιλογές, και που κυριάρχησαν εδώ και τριάντα χρόνια, από τα κηρύγματα των Ρέιγκαν (Reagan) και Θάτσερ (Thatcher): την πίστη στην αποτελεσματικότητα των αγορών, στις πολιτικές απορύθμισης, της ευτυχούς παγκοσμιοποίησης… Μπορούμε να μιλάμε για μια θρησκεία του οικονομισμού: στις κοινωνίες μας η οικονομία αντικατέστησε την θρησκεία, με τα «πιστεύω» και τα δόγματά της. Αλλά πρόκειται για μια πίστη που τίθεται υπό αμφισβήτηση: η οικονομική κρίση από την άποψη αυτή γίνεται θρησκευτική κρίση.

MC: Αλλά αν έχουμε μια οικονομική «θρησκεία», πώς μπορούμε να την μεταρρυθμίσουμε;

PV: Κάθε θρησκεία αναμειγνύει ελπίδες και φόβους, που χρειάζεται να τα επανεξετάσουμε. Ας δούμε ένα ιστορικό παράδειγμα: απέναντι στην δύναμη των στοιχείων της φύσεως, οι Μάγια θεώρησαν πως ο ήλιος ήταν μια θεότητα. Ένας από τους τρόπους που είχαν για να καθησυχάζουν τον φόβο τους πως ο ήλιος μπορεί να εξαφανιζόταν, ήταν να τον εξευμενίζουν προσφέροντάς του ανθρωποθυσίες.

Η αντίδρασή μας απέναντι στην οικονομική κρίση δεν είναι πολύ διαφορετική: πολλαπλασιάζουμε κι εμείς τις θυσίες για να εξευμενίσουμε την οργή των χρηματαγορών. Προχωράμε σε ασταμάτητες θυσίες με τα προγράμματα λιτότητας. Αλλά οι θυσίες μας δεν έχουν αποτέλεσμα, τουλάχιστο όχι πολύ καλύτερο από αυτό των Μάγια… Χρειάζεται άρα να συνειδητοποιήσουμε τις συναισθηματικές ανάγκες που πληροί αυτή μας η πίστη και να διαχωρίσουμε ποιες εξ αυτών είναι θετικές και ποιες καταστροφικές, ώστε στην συνέχεια να κατορθώσουμε να ξεμπλοκάρουμε το φαντασιακό μας.

MC: Κατά την γνώμη σας, ποια είναι η θέση της πνευματικότητας στο κίνημα κατά της παγκοσμιοποίησης;

PV: Η άνοδος των πνευματικών αναζητήσεων δείχνει πως είναι απολύτως εφικτό να ξεφύγουμε από τις διχοτομικές λογικές, όπως αυτή που θεωρεί π.χ. τον ακραίο καπιταλισμό ως μοναδική εναλλακτική επιλογή στον γραφειοκρατικό κομμουνισμό και τανάπαλιν. Δεν είμαστε καταδικασμένοι να μπορούμε να μετρούμε ως το δύο. Χρειάζεται να βρούμε τρόπους ώστε να συνδυάσουμε τα καλύτερα στοιχεία των νεωτερικών συστημάτων (την ελευθερία, την αυτονομία) με εκείνα των παραδοσιακών συστημάτων (την αλληλεγγύη, την κοινωνική συνοχή). Είναι απολύτως εφικτό να υπάρχουν πνευματικές ανησυχίες σε ένα κοσμικοποιημένο περιβάλλον: οι θρησκείες δεν διαθέτουν την αποκλειστικότητα της διερώτησης για τα μεταφυσικά νοήματα.


Ο Patrick Viveret είναι φιλόσοφος

Πηγή http://www.ppol.gr/cm/index.php?Datain=8105&LID=1

6 comments on “Η οικονομική κρίση που διανύουμε θα μπορούσε να θεωρηθεί μια μείζων κρίση της κυρίαρχης θεολογίας του πολιτισμού μας

  1. Ο/Η Mαν.Αρκάς λέει:

    (την ελευθερία, την αυτονομία) με εκείνα των παραδοσιακών συστημάτων (την αλληλεγγύη, την κοινωνική συνοχή).

  2. Ο/Η Αμετανόητος λέει:

    Και αλέθει με σοφία και την απαραίτητη νωχελικότητα…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s